✎Ściąga z działu
Dane, próby i wnioski
- Zmieniasz jeden czynnik, resztę trzymasz stałą, wynik porównujesz z próbą kontrolną.
- Problem badawczy to pytanie, na które szukasz odpowiedzi (np. „Czy światło wpływa na tempo kiełkowania nasion?”).
- Hipoteza to przewidywana, sprawdzalna odpowiedź (np. „nasiona w świetle kiełkują szybciej”). Powinna dać się obalić danymi.
Wyjaśnianie budowy i funkcji
- Użyj słów łączących: ponieważ, dlatego, w efekcie, co powoduje, co umożliwia.
- Wskazanie cechy i jej skutku – to rdzeń: nazwij strukturę (np. wiele szparek, długie jelito, gruba warstwa tłuszczu) i podaj, co dzięki niej zyskuje organizm.
Projektowanie doświadczeń i złożone wyjaśnianie (rozszerzenie)
- Zmieniasz jeden czynnik, każda próba ma kilka pomiarów, a kontrola różni się od próby badawczej tylko badanym czynnikiem.
- Średnia: x̄ = x1 + x2 + … + xn przez n. Rozstęp to największy wynik minus najmniejszy. Zmiana procentowa: x2 − x1 przez x1 · 100%, gdzie x1 – wynik początkowy, x2 – wynik końcowy, n – liczba pomiarów.
- Preparat świeży to żywy lub świeży materiał (np. skórka cebuli, liść moczarki) w kropli wody pod szkiełkiem nakrywkowym.
?Próbny sprawdzian
Pytania z każdego tematu działu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź z wyjaśnieniem.
Czym jest hipoteza badawcza?
- APrzewidywaną, sprawdzalną odpowiedzią na problem badawczy
- BWnioskiem z doświadczenia
- CPytaniem do badania
- DOpisem wyników
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: Przewidywaną, sprawdzalną odpowiedzią na problem badawczy – Hipotezę formułuje się przed doświadczeniem i sprawdza danymi.
Co jest zmienną niezależną?
- ACzynnik, który zmienia badacz
- BCzynnik utrzymywany stały
- CWynik pomiaru
- DPróba kontrolna
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: Czynnik, który zmienia badacz – Zmienna niezależna jest zmieniana celowo.
Czym różni się próba kontrolna od badawczej?
- AMa inne warunki w każdym elemencie
- BNie ma powtórzeń
- CNie podlega badanemu czynnikowi, a pozostałe warunki są takie same
- DZawiera więcej zmiennych
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: Nie podlega badanemu czynnikowi, a pozostałe warunki są takie same – Porównanie z kontrolą pokazuje wpływ badanego czynnika.
Która odpowiedź najlepiej wyjaśnia rolę kolców kaktusa?
- AKaktus tak wygląda
- BSą bardzo ostre
- CZmniejszają powierzchnię parowania, więc roślina oszczędza wodę
- DTo adaptacja
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: Zmniejszają powierzchnię parowania, więc roślina oszczędza wodę – Odpowiedź zawiera cechę, mechanizm i skutek.
Które słowo najlepiej zaczyna wyjaśnienie zależności?
- APonieważ
- BWygląda
- CCzasami
- DMoim zdaniem
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: Ponieważ – Spójnik przyczynowy wiąże cechę ze skutkiem.
Co powinna zawierać pełna odpowiedź na polecenie „wyjaśnij”?
- ASam wzór
- BCechę, mechanizm i skutek
- CSam rysunek
- DNazwę procesu
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: Cechę, mechanizm i skutek – Nazwa procesu to za mało.
Sprawdzian już blisko? Zrób test z całego działu
10 losowych pytań z tematów działu, wynik w procentach i ocena od 1 do 6. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.