Słownictwo – powtórka do sprawdzianu

Słownictwo: Człowiek

• Opis osoby ułóż w trzech krokach: kim jest (dane), jak wygląda (has / is), jaka jest (cecha plus przykład zachowania).
• belongings (rzeczy osobiste): wallet, keys, backpack, glasses, jewellery. I've left my wallet on the bus.
• body language, gesture, eye contact, facial expression: She nodded to show she agreed.

Słownictwo: Dom

• Rent znaczy zarówno wynajmować, jak i płacić czynsz. Kto kogo wynajmuje, widać z kontekstu: I'm renting a flat from a friend.
• do the washing-up (zmywać), do the laundry (prać), vacuum (odkurzać), mop the floor (myć podłogę), tidy up (sprzątać), take out the rubbish (wynosić śmieci).

Słownictwo: Szkoła

• Jeśli chcesz napisać o swojej szkole, trzymaj się schematu: co masz (przedmioty), gdzie (sale), co robisz po lekcjach (zajęcia) i co lubisz.
• timetable (plan lekcji), break (przerwa), assembly (apel), school trip, extracurricular activities (zajęcia pozalekcyjne), school council (samorząd).

Słownictwo: Praca

• Uwaga na „praktykę”: practice to ćwiczenie, experience to doświadczenie zawodowe, a staż to internship.
• engineer (inżynier), nurse, accountant (księgowy), lawyer (prawnik), architect, journalist.
• salary to stała kwota co miesiąc, wages liczy się za godziny lub tygodnie.

Słownictwo: Życie rodzinne i towarzyskie

• parents to tylko mama i tata, a relatives to dalsi krewni (ciocie, wujkowie, kuzyni). My parents live in Łódź, and my relatives live all over Poland.
• close friend to bliski przyjaciel, mate to potocznie kolega (BrE), peer to rówieśnik.
• routine (rutyna), commute (dojeżdżać), run errands (załatwiać sprawy), get ready (szykować się).

Słownictwo: Żywienie

• vegetarian nie je mięsa, a vegan nie je niczego pochodzenia zwierzęcego (też nabiału i jajek). Allergic łączy się z to, nie z on: I'm allergic to cats.
• groceries (artykuły spożywcze), dairy products (nabiał), poultry (drób), seafood (owoce morza), wholegrain products (produkty pełnoziarniste).
• restaurant, café, pub, fast food outlet (bar szybkiej obsługi), canteen (stołówka). Jedzenie takeaway zabierasz ze sobą.

Słownictwo: Zakupy i usługi

• Pamiętaj: cost to kosztuje (It costs ten pounds), price to cena. Zdanie The price costs nie ma sensu.
• supermarket, corner shop (sklep osiedlowy), shopping centre, boutique, chemist's (apteka), bakery, butcher's.
• spend (wydawać), save (oszczędzać), pocket money (kieszonkowe). Wydajesz on coś: I spend a lot of money on books.

Słownictwo: Podróżowanie i turystyka

• Travel to podróżowanie ogólnie (niepoliczalne), trip to jeden wyjazd, journey to sama droga (a long journey by train).
• coach (autokar), ferry (prom), underground (metro), tram, plane, train, motorbike.
• tourist information (informacja turystyczna), guidebook (przewodnik książkowy), brochure, sightseeing (zwiedzanie).

Słownictwo: Kultura

• Film może być filmem (rzeczownik) lub czasownikiem (filmować). Cinema to kino (miejsce): We went to the cinema to see a new film.
• masterpiece (arcydzieło) to wybitne dzieło. Hamlet is a masterpiece.
• attend a concert (pójść na koncert), visit a museum, go to the theatre, take part in a workshop (wziąć udział w warsztatach).

Słownictwo: Sport

• win pasuje do meczu, zawodów i nagrody: We won the match. She won a gold medal. Pieniądze za pracę to earn, nie win: She earns ten pounds an hour.
• athletics (lekkoatletyka), gymnastics, swimming, cycling, martial arts (sztuki walki), team sports (zespołowe), individual sports.
• stadium, pitch (boisko piłkarskie), court (kort, boisko do koszykówki), sports hall, swimming pool, gym, ski slope.

Słownictwo: Zdrowie

• Illness to stan (She has an illness), disease to konkretna choroba z nazwą. Często obie formy są dobre, ale heart disease brzmi lepiej niż heart illness.
• well-being (samopoczucie), stress, anxiety (lęk), depression, mood (nastrój).
• healthy lifestyle, balanced diet, regular exercise, enough sleep.

Słownictwo: Nauka i technika

• Research i software są niepoliczalne: some research, a piece of software. Nie dodawaj do nich -s (softwares).
• scientist, researcher (badacz), inventor (wynalazca), discoverer.
• device (urządzenie), gadget (gadżet), app, software (oprogramowanie), hardware (sprzęt komputerowy).

Słownictwo: Świat przyrody

• Mówisz the environment (środowisko, zawsze z przedimkiem the), a nature to przyroda: We must protect the environment.
• climate (klimat), climate change, global warming, greenhouse effect.
• Climate to wieloletnie warunki, weather to pogoda dziś. The climate in Poland is mild, but the weather is awful today.

Słownictwo: Państwo i społeczeństwo

• steal i rob mylą się najczęściej. Kradniesz rzecz (steal), okradasz osobę lub bank (rob). Człowiek, który to robi, to thief lub robber.
• election (wybory), vote (głosować), protest, social movement (ruch społeczny), public opinion (opinia publiczna).
• steal (kraść coś): Someone stole my phone. rob (okraść kogoś, coś): They robbed a bank.

Słownictwo: Kraje anglojęzyczne, Polska i kontekst międzykulturowy

• British dotyczy całego Zjednoczonego Królestwa, English tylko Anglii. Szkot jest Scottish, nie English.
• cultural differences, customs and traditions, stereotypes (stereotypy), intercultural communication.
• the European Union, member states (państwa członkowskie), European citizenship (obywatelstwo europejskie).

Słownictwo R: wartości, system oświaty i rynek pracy (rozszerzenie)

• Redundancy to zwolnienie, bo firma nie ma pieniędzy lub pracy. Dismissal to zwolnienie z winy pracownika.
• values (wartości) to to, co uważasz za ważne. beliefs (przekonania) to to, w co wierzysz. integrity (uczciwość) to trzymanie się zasad nawet wtedy, gdy nikt nie patrzy.
• role model (wzór do naśladowania), authority figure (autorytet), admire (podziwiać). My grandmother is my role model because she never gave up.

Słownictwo R: finanse i bezpieczeństwo w podróży (rozszerzenie)

• Przy obcej walucie mówimy o exchange rate (ile płacisz za jedną jednostkę), a nie o exchanging price.
• bank account (konto), savings (oszczędności, zawsze liczba mnoga).
• Odsetki proste = kwota pożyczki × stopa procentowa × liczba lat. Symbole: kwota w złotych, stopa w procentach, czas w latach.

Słownictwo R: choroby cywilizacyjne i problemy sportu (rozszerzenie)

• Doping to użycie zakazanych substancji, match-fixing to ustawienie wyniku. Oba psują fair play, ale to różne rzeczy.
• lifestyle diseases (choroby cywilizacyjne) wiążą się ze stylem życia: obesity (otyłość), diabetes (cukrzyca), heart disease (choroby serca), high blood pressure (nadciśnienie), allergy, cancer, chronic illness (choroba przewlekła).
• pressure on young athletes (presja na młodych sportowców): treningi, oczekiwania, kontuzje.

Słownictwo R: postęp, katastrofy ekologiczne i kosmos (rozszerzenie)

• space ma dwa znaczenia: przestrzeń kosmiczna (space exploration) i miejsce (There is no space in the car). Kontekst wskazuje, o które chodzi.
• progress (postęp), artificial intelligence (sztuczna inteligencja), automation (automatyzacja), genetic engineering (inżynieria genetyczna), ethical concerns (kwestie etyczne), dependence on technology (uzależnienie od technologii).
• space (przestrzeń kosmiczna), universe (wszechświat), planet, star, galaxy (galaktyka), space exploration (eksploracja kosmosu).

Słownictwo R: państwo, organizacje i prawa człowieka (rozszerzenie)

• Economy to gospodarka, a economics to nauka o niej. Economic dotyczy gospodarki, economical to oszczędny.
• government (rząd), parliament, president (prezydent), prime minister (premier), constitution (konstytucja).
• fundraising (zbieranie funduszy), charity work (praca charytatywna).