✎Ściąga z działu
Chronologia – jak mierzymy czas w historii
- Wiek to 100 lat, tysiąclecie – 1000 lat; p.n.e. – przed naszą erą, n.e. – nasza era.
- Data mówi, kiedy coś się stało: rok, a czasem też dzień i miesiąc, np. 11 listopada 1918 r.
- Wiek, czyli stulecie, to 100 lat. Tysiąclecie to 1000 lat.
Jak określić wiek wydarzenia
- Zakryj dwie ostatnie cyfry i dodaj 1 (oprócz lat zakończonych na 00).
- Początek wieku to jego pierwsze lata, połowa – lata w środku, koniec – ostatnie lata. Np. 1410 r. to początek XV w., a 966 r. – druga połowa X w.
Obliczanie upływu czasu
- Ta sama era – odejmujemy; różne ery – dodajemy i odejmujemy 1.
Oś czasu
- Na osi czasu: lewo – dawniej, prawo – później; równe odstępy to równe okresy.
- Po lewej są wydarzenia dawniejsze, po prawej – późniejsze.
- Kolejność wydarzeń: co było pierwsze, a co później.
Mapa historyczna i plan
- Bez legendy nie odczytasz mapy – zaczynaj zawsze od tytułu i legendy.
- Plan pokazuje mały obszar bardzo dokładnie, np. zamek, miasto, pole bitwy.
- Mapa pokazuje duży obszar, np. państwo albo kontynent.
?Próbny sprawdzian
Pytania z każdego tematu działu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź z wyjaśnieniem.
Wiek, czyli stulecie, to
- A1000 lat
- B50 lat
- C100 lat
- D10 lat
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: 100 lat – Stulecie trwa 100 lat.
Tysiąclecie to
- A10 000 lat
- B100 lat
- C10 lat
- D1000 lat
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: 1000 lat – Tysiąclecie trwa tysiąc lat, czyli 10 wieków.
Skrót p.n.e. oznacza
- Apo naszej erze
- Bprzed naszą erą
- Cprzed nowożytną erą
- Dpierwsza nowa epoka
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: przed naszą erą – To lata przed narodzinami Jezusa Chrystusa.
Rok 966 to
- AX w.
- BIX w.
- CXI w.
- DVIII w.
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: X w. – 9 + 1 = 10, czyli X w.
Rok 1410 to
- AXV w.
- BXIV w.
- CXVI w.
- DXIII w.
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: XV w. – 14 + 1 = 15, czyli XV w.
Rok 2000 to
- AII w.
- BXX w.
- CXXI w.
- DXIX w.
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: XX w. – Rok zakończony na 00 jest ostatnim rokiem wieku – 2000 to XX w.
Ile lat minęło od chrztu Polski (966 r.) do 2026 r.?
- A960
- B2992
- C1060
- D1066
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: 1060 – 2026 − 966 = 1060.
Ile lat dzieli pierwsze igrzyska (776 r. p.n.e.) od śmierci Cezara (44 r. p.n.e.)?
- A732
- B820
- C742
- D819
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: 732 – Obie daty są p.n.e., więc 776 − 44 = 732.
Ile lat minęło od śmierci Cezara (44 r. p.n.e.) do edyktu mediolańskiego (313 r.)?
- A357
- B270
- C356
- D269
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: 356 – Różne ery: 44 + 313 − 1 = 356.
W którą stronę wskazuje strzałka na osi czasu?
- Aw prawo – w stronę przyszłości
- Bw lewo – w stronę przeszłości
- Cw dół
- Dw górę
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: w prawo – w stronę przyszłości – Na osi wydarzenia późniejsze są po prawej.
Gdzie na osi czasu leżą lata p.n.e.?
- Ana lewo od początku naszej ery
- Bnad osią
- Cna prawo od początku naszej ery
- Dpod osią
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: na lewo od początku naszej ery – Lata przed naszą erą są wcześniejsze, więc leżą po lewej.
Które wydarzenie leży na osi najbardziej na lewo?
- Apierwsze igrzyska – 776 r. p.n.e.
- Bchrzest Polski – 966 r.
- Cedykt mediolański – 313 r.
- Dśmierć Cezara – 44 r. p.n.e.
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: pierwsze igrzyska – 776 r. p.n.e. – Najdawniejsze wydarzenie leży najbardziej na lewo.
Co objaśnia legenda mapy?
- Aznaki, kolory i linie na mapie
- Bcenę mapy
- Cautora mapy
- Dopowieść o smoku
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: znaki, kolory i linie na mapie – Legenda to „słowniczek” znaków mapy.
Czym plan różni się od mapy?
- Anie ma znaków
- Bpokazuje mały obszar bardzo dokładnie
- Cpokazuje cały świat
- Djest zawsze kolorowy
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: pokazuje mały obszar bardzo dokładnie – Na planie widać np. ulice miasta albo sale zamku.
Skrzyżowane miecze na mapie historycznej oznaczają zwykle
- Amiejsce bitwy
- Bstolicę
- Ckopalnię
- Dport
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: miejsce bitwy – Tak zaznacza się bitwy.
Sprawdzian już blisko? Zrób test z całego działu
10 losowych pytań z tematów działu, wynik w procentach i ocena od 1 do 6. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.