✎Ściąga z działu
Fizyka w domu, w transporcie i w przyrodzie
- Bezwładność: ciało samo nie zmienia swojego ruchu. Dlatego zawsze zapinamy pasy.
- Ogrzewanie: kaloryfer ogrzewa pokój głównie przez konwekcję, piec kaflowy także przez promieniowanie, a ogrzewanie podłogowe – głównie promieniowaniem i konwekcją (przez posadzkę ciepło przechodzi dzięki przewodnictwu). Styropian i szyby zespolone ograniczają ucieczkę ciepła.
- Lodówka: w rurkach krąży czynnik chłodniczy. Wewnątrz lodówki paruje i pobiera ciepło z jedzenia, a w kratce z tyłu skrapla się i oddaje ciepło do kuchni.
Fizyka w technice: maszyny proste
- F₁ · r₁ = F₂ · r₂
- Maszyna prosta to urządzenie, które zmienia wartość lub kierunek siły potrzebnej do pracy: dźwignia, równia pochyła, kołowrót, blok.
- Dźwignia to sztywny pręt, który obraca się wokół osi obrotu (punktu podparcia). Przykłady: huśtawka, nożyczki, obcęgi, łom.
?Próbny sprawdzian
Pytania z każdego tematu działu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź z wyjaśnieniem.
Dlaczego w samochodzie zapinamy pasy bezpieczeństwa?
- Apasy zwiększają tarcie opon o jezdnię
- Bpasy zmniejszają masę pasażera
- Cprzy hamowaniu siła odrzuca pasażera do tyłu
- Dprzy hamowaniu ciało dalej porusza się do przodu z powodu bezwładności
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: przy hamowaniu ciało dalej porusza się do przodu z powodu bezwładności – Ciało samo nie zmienia swojego ruchu, więc bez pasa poleciałoby do przodu.
W lodówce ciepło jest zabierane z jej wnętrza dzięki
- Aparowaniu czynnika chłodniczego
- Bskraplaniu czynnika chłodniczego
- Cprzepływowi zimna do jedzenia
- Dpromieniowaniu kratki z tyłu
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: parowaniu czynnika chłodniczego – Parowanie pobiera energię, a skraplanie w kratce z tyłu ją oddaje.
Na oblodzonej jezdni droga hamowania jest dłuższa, ponieważ
- Aopór powietrza jest większy
- Bsamochód ma większą masę
- Ctarcie opon o jezdnię jest mniejsze
- Dtarcie opon o jezdnię jest większe
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: tarcie opon o jezdnię jest mniejsze – Mniejsza siła tarcia wolniej zatrzymuje samochód.
Warunek równowagi dźwigni dwustronnej to
- AF₁ · F₂ = r₁ · r₂
- BF₁ · r₂ = F₂ · r₁
- CF₁ · r₁ = F₂ · r₂
- DF₁ = F₂
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: F₁ · r₁ = F₂ · r₂ – Iloczyny siły i jej ramienia po obu stronach osi muszą być równe.
Po jednej stronie dźwigni działa siła 300 N na ramieniu 0,4 m. Jaka siła na ramieniu 1,2 m po drugiej stronie zrównoważy dźwignię?
- A300 N
- B100 N
- C900 N
- D360 N
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: 100 N – F₂ = F₁ · r₁ przez r₂ = 300 N · 0,4 m przez 1,2 m = 100 N.
Ramię siły to
- Adługość całej dźwigni
- Bwartość siły
- Codległość między dwiema siłami
- Dodległość od osi obrotu do miejsca działania siły
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: odległość od osi obrotu do miejsca działania siły – Ramię mierzymy od osi obrotu.
Sprawdzian już blisko? Zrób test z całego działu
10 losowych pytań z tematów działu, wynik w procentach i ocena od 1 do 6. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.