✎Ściąga z działu
Planowanie doświadczeń
- W dobrze zaplanowanym doświadczeniu próby różnią się tylko jednym czynnikiem – zmienną niezależną.
- Problem badawczy – pytanie, na które szukamy odpowiedzi (np. „Czy światło wpływa na kiełkowanie rzeżuchy?”).
- Hipoteza – przypuszczalna odpowiedź na problem, którą sprawdzamy (może się potwierdzić albo nie).
Wybrane doświadczenia i obserwacje w klasie 8
- Zagęszczenie = N przez S
- Obserwacja cech w klasie: płatek ucha wolny lub przyrośnięty, umiejętność zwijania języka. To uproszczone przykłady – w rzeczywistości te cechy nie zależą od jednego genu tak prosto, jak podają tabele.
- Analiza rodowodu: jeśli dwoje zdrowych rodziców ma chore dziecko, cecha jest recesywna; jeśli cecha występuje w każdym pokoleniu i każde chore dziecko ma chorego rodzica – prawdopodobnie dominująca; jeśli chorują głównie mężczyźni, a ich matki są zdrowe – zapewne sprzężona z chromosomem X.
?Próbny sprawdzian
Pytania z każdego tematu działu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź z wyjaśnieniem.
Czym jest hipoteza?
- Awynikiem pomiaru
- Bpytaniem, na które szukamy odpowiedzi
- Costatecznym wnioskiem
- Dprzypuszczalną odpowiedzią na problem badawczy
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: przypuszczalną odpowiedzią na problem badawczy – Hipotezę sprawdza się w doświadczeniu.
Do czego służy próba kontrolna?
- Ado sformułowania problemu
- Bdo porównania z próbą badawczą
- Cdo zmiany kilku czynników naraz
- Ddo zastąpienia powtórzeń
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: do porównania z próbą badawczą – Bez próby kontrolnej nie wiadomo, czy wynik zależy od badanego czynnika.
Badano wpływ światła na kiełkowanie rzeżuchy. Zmienną niezależną jest
- Atemperatura
- Bdostęp światła
- Cliczba kiełkujących nasion
- Dilość wody
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: dostęp światła – To czynnik, który badacz celowo zmienia.
Na 4 powierzchniach próbnych po 1 m² naliczono łącznie 28 roślin. Jakie jest zagęszczenie populacji?
- A112 osobników na 1 m²
- B4 osobniki na 1 m²
- C7 osobników na 1 m²
- D28 osobników na 1 m²
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: 7 osobników na 1 m² – N = 28, S = 4 m², więc 28 : 4 = 7 os./m².
Jaki stosunek fenotypów daje krzyżówka dwugenowa AaBb × AaBb?
- A9 : 3 : 3 : 1
- B1 : 1 : 1 : 1
- C1 : 2 : 1
- D3 : 1
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: 9 : 3 : 3 : 1 – Przy dwóch cechach dziedziczonych niezależnie powstają cztery klasy fenotypów.
Dwoje rodziców bez danej cechy ma dziecko z tą cechą. Jaka to cecha?
- Azawsze sprzężona z chromosomem Y
- Bdominująca
- Cmodyfikacyjna
- Drecesywna
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: recesywna – Rodzice musieli być heterozygotami i przekazać dziecku allel recesywny.
Sprawdzian już blisko? Zrób test z całego działu
10 losowych pytań z tematów działu, wynik w procentach i ocena od 1 do 6. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.