✎Ściąga z działu
Dekolonizacja
- 1947 – Indie; 1960 – „rok Afryki”; 1962 – Algieria.
- Dekolonizacja – proces uzyskiwania niepodległości przez kolonie w Azji i Afryce po II wojnie światowej.
- Indie (1947) – niepodległość wywalczona metodą biernego oporu (nieposłuszeństwo obywatelskie bez przemocy), której przywódcą był Mahatma Gandhi; kraj podzielono na Indie (większość mieszkańców to hinduiści) i muzułmański Pakistan.
Konflikty zimnej wojny
- 1950–1953 – Korea; 1962 – Kuba; 1975 – Sajgon; 1979–1989 – Afganistan.
- Wojna koreańska (1950–1953) – komunistyczna Korea Północna (wsparcie ZSRS i Chin) zaatakowała Koreę Południową (wsparcie USA i wojsk ONZ); rozejm w 1953 r. utrwalił podział w pobliżu 38. równoleżnika.
- Wojna w Wietnamie – komunistyczny Wietnam Północny i partyzanci Vietcongu walczyli z Wietnamem Południowym; USA zaangażowały się na dużą skalę głównie w latach 1964/1965–1973.
Chiny po II wojnie światowej
- 1949 – ChRL; 1958–1962 – wielki skok naprzód; 1966–1976 – rewolucja kulturalna; od 1978 – reformy Denga; 1989 – Tiananmen.
- 1 października 1949 r. Mao ogłosił powstanie Chińskiej Republiki Ludowej (ChRL). Czang Kaj-szek uciekł na wyspę Tajwan, gdzie przetrwała Republika Chińska.
- 1950–1953 – chińscy „ochotnicy” walczyli w wojnie koreańskiej po stronie Korei Północnej.
Przemiany w Europie Środkowo-Wschodniej
- 1956 – Węgry; 1968 – Praga; 9 listopada 1989 r. – mur berliński; 3 października 1990 r. – zjednoczenie Niemiec.
- NRD (czerwiec 1953) – strajki i protesty robotników stłumione przez wojska sowieckie.
- Węgry (październik–listopad 1956) – powstanie przeciw komunistom; premier Imre Nagy ogłosił wystąpienie z Układu Warszawskiego; wojska sowieckie krwawo stłumiły zryw, Nagy został stracony (1958).
Integracja europejska
- 1950 – plan Schumana; 1951 – EWWiS; 1957 – traktaty rzymskie (EWG); 1992 – Maastricht (Unia Europejska); 2004 – Polska w UE.
- Integracja europejska – łączenie się państw Europy we wspólnoty, które razem podejmują decyzje, np. o handlu, rolnictwie czy prawie.
- 9 maja 1950 r. – francuski minister Robert Schuman zaproponował wspólny nadzór nad węglem i stalą (pomysł Jeana Monneta). Bez węgla i stali nie da się prowadzić wojny. Dziś 9 maja to Dzień Europy.
Przemiany cywilizacyjne w drugiej połowie XX wieku
- 1957 – Sputnik; 1961 – Gagarin; 1969 – Armstrong na Księżycu.
- Tranzystor (1947) umożliwił miniaturyzację radia i elektroniki.
- Komputery osobiste (lata 70. i 80.), internet i strona WWW (1991), telefonia komórkowa (lata 80. i 90.).
Świat na przełomie XX i XXI wieku
- 1991 – rozpad ZSRS; 11 września 2001 r. – zamachy w USA; 1 maja 2004 r. – Polska w UE.
- Grudzień 1991 – przywódcy Rosji, Ukrainy i Białorusi powołali Wspólnotę Niepodległych Państw (WNP), do której przyłączyła się część byłych republik sowieckich.
- 25/26 grudnia 1991 r. – Michaił Gorbaczow ustąpił, ZSRS przestał istnieć; powstało 15 niepodległych państw (m.in. Rosja, Ukraina, Białoruś, Litwa, Łotwa, Estonia).
?Próbny sprawdzian
Pytania z każdego tematu działu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź z wyjaśnieniem.
Co to jest dekolonizacja?
- Apodział Afryki między mocarstwa
- Bhandel z koloniami
- Czakładanie nowych kolonii w Afryce
- Dproces uzyskiwania niepodległości przez kolonie
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: proces uzyskiwania niepodległości przez kolonie – Dekolonizacja nastąpiła głównie po II wojnie światowej.
W którym roku niepodległość uzyskały Indie?
- A1945
- B1922
- C1947
- D1960
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: 1947 – W 1947 r. Indie Brytyjskie podzielono na Indie i Pakistan.
W jakich latach toczyła się wojna koreańska?
- A1979–1989
- B1945–1948
- C1964–1973
- D1950–1953
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: 1950–1953 – Zakończył ją rozejm, a nie traktat pokojowy.
Jak zakończył się kryzys kubański?
- Aobaleniem Fidela Castro
- Bwojną między USA a ZSRS
- Ckompromisem – ZSRS wycofał rakiety z Kuby
- Damerykańskim atakiem jądrowym na Kubę
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: kompromisem – ZSRS wycofał rakiety z Kuby – Kennedy i Chruszczow porozumieli się w październiku 1962 r.
Kiedy proklamowano Chińską Republikę Ludową?
- A1 października 1966 r.
- B7 grudnia 1941 r.
- C1 października 1949 r.
- D4 czerwca 1989 r.
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: 1 października 1949 r. – ChRL ogłosił Mao Zedong po zwycięstwie w wojnie domowej.
Dokąd uciekł Czang Kaj-szek po przegranej wojnie domowej?
- Ana Tajwan
- Bdo Japonii
- Cdo Hongkongu
- Ddo Korei Południowej
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: na Tajwan – Na Tajwanie przetrwała Republika Chińska.
Kto był premierem Węgier podczas powstania w 1956 r.?
- AVáclav Havel
- BNicolae Ceaușescu
- CImre Nagy
- DAleksander Dubček
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: Imre Nagy – Nagy ogłosił wystąpienie Węgier z Układu Warszawskiego.
Z kim kojarzy się Praska Wiosna?
- Az Imre Nagyem
- Bz Józefem Tito
- Cz Aleksandrem Dubčekiem
- Dz Václavem Havlem
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: z Aleksandrem Dubčekiem – Dubček chciał budować „socjalizm z ludzką twarzą”.
Kto 9 maja 1950 r. zaproponował wspólny nadzór nad węglem i stalą?
- AKonrad Adenauer
- BHarry Truman
- CRobert Schuman
- DWinston Churchill
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: Robert Schuman – Rocznicę deklaracji Schumana obchodzimy jako Dzień Europy.
Jaka organizacja powstała w 1951 r.?
- ANATO
- BUnia Europejska
- CEuropejska Wspólnota Gospodarcza
- DEuropejska Wspólnota Węgla i Stali
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: Europejska Wspólnota Węgla i Stali – EWWiS utworzyło sześć państw Europy Zachodniej.
Kto był pierwszym człowiekiem w kosmosie?
- ANeil Armstrong
- BChristiaan Barnard
- CJurij Gagarin
- DBuzz Aldrin
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: Jurij Gagarin – Gagarin poleciał w kosmos 12 kwietnia 1961 r.
Kiedy misja Apollo 11 wylądowała na Księżycu?
- A20 lipca 1975 r.
- B20 lipca 1969 r.
- C4 października 1957 r.
- D12 kwietnia 1961 r.
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: 20 lipca 1969 r. – Kilka godzin po lądowaniu Neil Armstrong jako pierwszy człowiek stanął na Księżycu.
Ile niepodległych państw powstało po rozpadzie ZSRS?
- A12
- B17
- C15
- D10
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: 15 – Każda z 15 republik związkowych stała się osobnym państwem.
Jaka organizacja powstała w grudniu 1991 r. z części byłych republik sowieckich?
- ARuch Państw Niezaangażowanych
- BWspólnota Niepodległych Państw
- CRada Wzajemnej Pomocy Gospodarczej
- DUkład Warszawski
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: Wspólnota Niepodległych Państw – WNP powołali przywódcy Rosji, Ukrainy i Białorusi.
Sprawdzian już blisko? Zrób test z całego działu
10 losowych pytań z tematów działu, wynik w procentach i ocena od 1 do 6. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.