✎Ściąga z działu
Pokrewieństwo i klasyfikacja (rozszerzenie)
- Pokrewieństwo czytasz po tym, jak blisko znajduje się wspólny węzeł, a nie po tym, które gałęzie leżą obok siebie na rysunku.
- Takson to jednostka klasyfikacji (np. rodzina Psowate).
- Nazewnictwo binominalne (Linneusz): nazwa rodzajowa wielką literą + epitet gatunkowy małą, np. Homo sapiens. Nazwę zapisuje się kursywą.
Wirusy, cykle infekcyjne i profilaktyka (rozszerzenie)
- Retrowirus robi odwrotnie niż reszta komórki: przepisuje RNA na DNA, a nie DNA na RNA.
- Materiał genetyczny: DNA lub RNA, jedno- albo dwuniciowy. Otacza go kapsyd z białkowych kapsomerów. Niektóre wirusy mają dodatkowo osłonkę lipidową z białkami powierzchniowymi.
- Porównanie: wirusy DNA (np. adenowirusy, bakteriofagi) powielają genom polimerazą DNA gospodarza lub własną; wirusy RNA (np. grypy) – własną polimerazą RNA zależną od RNA; retrowirusy przepisują RNA na DNA. Wirus z osłonką wnika zwykle przez fuzję osłonki z błoną komórki i wychodzi przez pączkowanie, a wirus bez osłonki uwalnia się zwykle przez lizę komórki.
?Próbny sprawdzian
Pytania z każdego tematu działu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź z wyjaśnieniem.
Który zapis nazwy gatunku jest poprawny?
- AHOMO sapiens
- BHomo Sapiens
- Chomo Sapiens
- DHomo sapiens
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: Homo sapiens – W nazewnictwie binominalnym nazwa rodzajowa zaczyna się wielką literą, a epitet gatunkowy małą.
Która kolejność rang jest prawidłowa od najniższej do najwyższej?
- AGatunek, rodzina, rodzaj, rząd, typ, gromada, królestwo
- BRodzaj, gatunek, rodzina, rząd, gromada, typ, królestwo
- CKrólestwo, typ, gromada, rząd, rodzina, rodzaj, gatunek
- DGatunek, rodzaj, rodzina, rząd, gromada, typ, królestwo
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: Gatunek, rodzaj, rodzina, rząd, gromada, typ, królestwo – Rangi idą od najmniejszej grupy (gatunek) do coraz szerszych.
Czym różni się klasyfikacja naturalna od sztucznej?
- ASztuczna zawsze zgadza się z drzewem filogenetycznym
- BSztuczna uwzględnia wspólnego przodka
- CNaturalna opiera się na jednej cesze zewnętrznej
- DNaturalna odzwierciedla pokrewieństwo ewolucyjne
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: Naturalna odzwierciedla pokrewieństwo ewolucyjne – Klasyfikacja filogenetyczna grupuje organizmy według pokrewieństwa, a nie podobieństwa wyglądu.
Z czego składa się kapsyd?
- AZ peptydoglikanu
- BZ DNA i RNA
- CZ białkowych kapsomerów
- DZ lipidów
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: Z białkowych kapsomerów – Kapsyd to białkowa osłona genomu zbudowana z kapsomerów; osłonka lipidowa jest dodatkowa.
Dlaczego wirus HIV zakaża limfocyty T pomocnicze, a nie komórki skóry?
- AWirus rozpoznaje wyłącznie krew
- BSkóra nie ma DNA
- CLimfocyty nie mają błony komórkowej
- DJego białka powierzchniowe pasują do receptorów na tych limfocytach
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: Jego białka powierzchniowe pasują do receptorów na tych limfocytach – Swoistość zakażeń (tropizm) wynika z wiązania białek wirusa z receptorami komórki.
Co dzieje się z genomem wirusa w cyklu lizogenicznym?
- AWbudowuje się w DNA gospodarza i jest powielany z nim
- BZamienia się w kapsyd
- CJest trawiony w lizosomie
- DNatychmiast niszczy komórkę
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: Wbudowuje się w DNA gospodarza i jest powielany z nim – Profag jest powielany razem z DNA gospodarza, aż do przejścia w cykl lityczny.
Sprawdzian już blisko? Zrób test z całego działu
10 losowych pytań z tematów działu, wynik w procentach i ocena od 1 do 6. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.