✎Ściąga z działu
Odczyt danych i obliczanie wskaźników
- w zadaniach zapisuj dane, wzór, obliczenia i odpowiedź z jednostką. Wskaźniki względne (%, ‰, os./km²) porównuj z innymi względnymi.
- L – liczba ludności, S – powierzchnia [km²], U – liczba urodzeń żywych, Z – liczba zgonów, I – imigracja (napływ), E – emigracja (odpływ) w ciągu roku.
- Gęstość. Dane: L = 3 mln osób, S = 60 tys. km². Obliczenia: 3 000 000 : 60 000 = 50. Odpowiedź: 50 os./km².
Kartogram, kartodiagram i analiza GIS (rozszerzenie)
- Kartogram to wskaźnik względny, kartodiagram to liczby bezwzględne. GIS łączy warstwy, ale wnioski o przyczynach trzeba uzasadnić mechanizmem.
- Kartogram pokazuje wskaźnik względny dla jednostek terytorialnych (np. gęstość zaludnienia, stopę bezrobocia, lesistość). Jednostki zabarwia się tym ciemniej, im wyższa wartość.
- Kartodiagram pokazuje wartości bezwzględne (np. liczbę ludności, produkcję zbóż w tonach). W jednostkach rysuje się koła, słupki lub inne diagramy o wielkości proporcjonalnej do wartości.
Jak pisać wyjaśnienie: przyczyna, mechanizm, skutek
- Przyczyna, mechanizm, skutek. Nie wystarczy ogólnik – potrzebny jest konkretny region i dane z materiału.
?Próbny sprawdzian
Pytania z każdego tematu działu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź z wyjaśnieniem.
Państwo ma 3 mln mieszkańców i 60 tys. km². Jaka jest gęstość zaludnienia?
- A50 os./km²
- B20 os./km²
- C500 os./km²
- D5 os./km²
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: 50 os./km² – 3 000 000 : 60 000 = 50 os./km².
L = 500 tys., U = 6 tys., Z = 8 tys. Ile wynosi współczynnik przyrostu naturalnego?
- A+4‰
- B−4‰
- C−0,4‰
- D−2‰
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: −4‰ – (6000 − 8000) : 500 000 · 1000 = −4‰.
W miastach mieszka 9 mln osób z 12 mln ogółem. Jaki jest wskaźnik urbanizacji?
- A33%
- B75%
- C25%
- D300%
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: 75% – 9 : 12 · 100% = 75%.
Z jakich elementów składa się pełne wyjaśnienie?
- APrzyczyna, mechanizm, skutek
- BSama nazwa zjawiska
- CSam wniosek
- DSama liczba
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: Przyczyna, mechanizm, skutek – To trzy ogniwa łańcucha wyjaśnienia.
Co robisz przy poleceniu „porównaj”?
- APodajesz tylko przyczynę
- BLiczysz wskaźniki bez komentarza
- CZestawiasz te same cechy i wskazujesz podobieństwa oraz różnice
- DFormułujesz wniosek bez danych
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: Zestawiasz te same cechy i wskazujesz podobieństwa oraz różnice – Porównanie to zestawienie tych samych cech.
Co robisz przy poleceniu „oceń”?
- ATylko wymieniasz cechy
- BTylko liczysz
- CZestawiasz korzyści i koszty, a potem formułujesz wniosek
- DTylko rysujesz schemat
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: Zestawiasz korzyści i koszty, a potem formułujesz wniosek – Ocena wymaga własnego stanowiska.
Sprawdzian już blisko? Zrób test z całego działu
10 losowych pytań z tematów działu, wynik w procentach i ocena od 1 do 6. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.