ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Geografia · Analiza danych i umiejętnościklasa 2 LO · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/lo/2/geografia/odczyt-danych-i-obliczanie-wskaznikow/

Geografia · Analiza danych i umiejętności · kl. 2

Odczyt danych i obliczanie wskaźników

Zbierzesz w jednym miejscu wzory z działów o ludności, gospodarce i rolnictwie i poćwiczysz zadania krok po kroku.

ok. 3 min czytania10 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Wzory

WskaźnikWzórJednostka
gęstość zaludnieniaD = L przez Sos./km²
współczynnik przyrostu naturalnegoPn = U − Z przez L · 1000‰‰
saldo migracjiSm = I − Eosoby
wskaźnik urbanizacjiludność miast przez ludność ogółem · 100%%
lesistośćpowierzchnia lasów przez powierzchnia obszaru · 100%%
saldo handloweeksport − importnp. mld USD
  • L – liczba ludności, S – powierzchnia [km²], U – liczba urodzeń żywych, Z – liczba zgonów, I – imigracja (napływ), E – emigracja (odpływ) w ciągu roku.

2Przykłady krok po kroku

  • Gęstość. Dane: L = 3 mln osób, S = 60 tys. km². Obliczenia: 3 000 000 : 60 000 = 50. Odpowiedź: 50 os./km².
  • Przyrost naturalny. Dane: L = 500 tys., U = 6 tys., Z = 8 tys. Obliczenia: (6000 − 8000) : 500 000 · 1000 = −⁠4. Odpowiedź: −⁠4‰ (ubytek naturalny).
  • Urbanizacja. 9 mln mieszkańców miast z 12 mln ogółem: 9 : 12 · 100% = 75%.
  • Lesistość. Obszar 150 tys. km², lasy 45 tys. km²: 45 : 150 · 100% = 30%.
  • Saldo migracji. Napłynęło 12 tys. osób, odpłynęło 15 tys.: 12 000 − 15 000 = −⁠3000 osób (odpływ przeważa).
  • Saldo handlowe. Eksport 80 mld USD, import 95 mld USD: 80 − 95 = −⁠15 mld USD (deficyt).
Sprawdź, czy rozumiesz

Napłynęło 12 tys. osób, a odpłynęło 15 tys. Jakie jest saldo migracji?

3Mapy i wykresy

  • Skala mapy mówi, ile razy zmniejszono teren. Przy skali 1 : 50 000 odcinek 3 cm na mapie to 3 · 50 000 cm = 150 000 cm = 1,5 km w terenie.
  • Na mapie topograficznej rzeźbę pokazują poziomice; im gęściej leżą, tym bardziej strome zbocze.
  • Z piramidy wieku odczytasz typ społeczeństwa i udział grup wiekowych, z wykresu kołowego – udziały w całości, ze słupkowego – porównania wartości, a ze zdjęcia satelitarnego – pokrycie terenu (lasy, pola, miasta, woda).
  • Zawsze sprawdź jednostkę, rok, źródło danych i skalę osi.
Zapamiętaj

w zadaniach zapisuj dane, wzór, obliczenia i odpowiedź z jednostką. Wskaźniki względne (%, ‰, os./km²) porównuj z innymi względnymi.

Uwaga na błąd

Pomylenie mianownika, np. dzielenie ludności miejskiej przez wiejską zamiast przez ogół ludności, albo pominięcie mnożenia przez 1000 w przyroście naturalnym. Drugi błąd: odczyt wykresu bez sprawdzenia skali osi.

✎Ściąga: Odczyt danych i obliczanie wskaźników

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • w zadaniach zapisuj dane, wzór, obliczenia i odpowiedź z jednostką. Wskaźniki względne (%, ‰, os./km²) porównuj z innymi względnymi.
  • L – liczba ludności, S – powierzchnia [km²], U – liczba urodzeń żywych, Z – liczba zgonów, I – imigracja (napływ), E – emigracja (odpływ) w ciągu roku.
  • Gęstość. Dane: L = 3 mln osób, S = 60 tys. km². Obliczenia: 3 000 000 : 60 000 = 50. Odpowiedź: 50 os./km².
  • Przyrost naturalny. Dane: L = 500 tys., U = 6 tys., Z = 8 tys. Obliczenia: (6000 − 8000) : 500 000 · 1000 = −⁠4. Odpowiedź: −⁠4‰ (ubytek naturalny).
  • Urbanizacja. 9 mln mieszkańców miast z 12 mln ogółem: 9 : 12 · 100% = 75%.
  • Lesistość. Obszar 150 tys. km², lasy 45 tys. km²: 45 : 150 · 100% = 30%.
  • Saldo migracji. Napłynęło 12 tys. osób, odpłynęło 15 tys.: 12 000 − 15 000 = −⁠3000 osób (odpływ przeważa).
  • Saldo handlowe. Eksport 80 mld USD, import 95 mld USD: 80 − 95 = −⁠15 mld USD (deficyt).

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Państwo ma 3 mln mieszkańców i 60 tys. km². Jaka jest gęstość zaludnienia?

    1. A50 os./km²
    2. B20 os./km²
    3. C500 os./km²
    4. D5 os./km²
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: 50 os./km² – 3 000 000 : 60 000 = 50 os./km².

  2. L = 500 tys., U = 6 tys., Z = 8 tys. Ile wynosi współczynnik przyrostu naturalnego?

    1. A+4‰
    2. B−⁠4‰
    3. C−⁠0,4‰
    4. D−⁠2‰
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: −⁠4‰ – (6000 − 8000) : 500 000 · 1000 = −⁠4‰.

  3. W miastach mieszka 9 mln osób z 12 mln ogółem. Jaki jest wskaźnik urbanizacji?

    1. A33%
    2. B75%
    3. C25%
    4. D300%
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: 75% – 9 : 12 · 100% = 75%.

  4. Lasy zajmują 45 tys. km² na obszarze 150 tys. km². Jaka jest lesistość?

    1. A3%
    2. B30%
    3. C70%
    4. D33%
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: 30% – 45 : 150 · 100% = 30%.

  5. Napłynęło 12 tys. osób, a odpłynęło 15 tys. Jakie jest saldo migracji?

    1. A−⁠3000 osób
    2. B−⁠27 000 osób
    3. C+27 000 osób
    4. D+3000 osób
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: −⁠3000 osób – 12 000 − 15 000 = −⁠3000.

  6. Na mapie w skali 1 : 50 000 odcinek ma 3 cm. Ile to w terenie?

    1. A0,15 km
    2. B150 m
    3. C15 km
    4. D1,5 km
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: 1,5 km – 3 · 50 000 cm = 150 000 cm = 1,5 km.

  7. Eksport wynosi 80 mld USD, import 95 mld USD. Jakie jest saldo handlowe?

    1. A−⁠15 mld USD
    2. B−⁠175 mld USD
    3. C+15 mld USD
    4. D+175 mld USD
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: −⁠15 mld USD – 80 − 95 = −⁠15 mld USD, czyli deficyt.

  8. Który wykres najlepiej pokaże udziały w całości?

    1. ALiniowy
    2. BKlimatogram
    3. CPiramida wieku
    4. DKołowy
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Kołowy – Wykres kołowy dzieli całość (100%) na części.

Cały dział „Analiza danych i umiejętności”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Rozwiąż quiz · 8 pytańFiszki · 10🔊 Posłuchaj notatki

Więcej: Geografia, klasa 2

Państwa, granice, integracja i dezintegracjaPowiązania postkolonialne i organizacje międzynarodoweKonflikty zbrojne XXI wieku na mapiePrzyczyny i skutki konfliktów zbrojnychPKB, HDI i struktura gospodarkiRozmieszczenie ludności i gęstość zaludnienia na świecieRuch naturalny i przejście demograficzneDzietność i model rodzinyPiramida wieku i starzenie się społeczeństwMigracje: kierunki, przyczyny i skutkiUchodźcy, przesiedleńcy i migranci ekonomiczniReligie świata i ich wpływ na życieKręgi kulturowe: wartości i wkład w dziedzictwoNaród, grupa etniczna i językWykształcenie i zwartość socjoetniczna państwUrbanizacja: przyczyny i skutkiObszary wiejskie i mapy cyfrowe sieci osadniczejFazy urbanizacji, metropolizacja i zespoły miejskieFunkcje i fizjonomia miastaSektory gospodarki i zmiany w ich znaczeniuGlobalizacja: przejawy i skutkiHandel zagraniczny i Fair TradeGospodarka oparta na wiedzy i kapitał ludzkiSpołeczeństwo informacyjne i wykluczenie cyfrowePKD i współzależność przemysłu i usługCzynniki rolnictwa i użytkowanie ziemiZasięg głównych upraw i chowuTypy rolnictwa: ekstensywne, intensywne i ekologiczneRośliny modyfikowane genetycznie (GMO)Lesistość i gospodarka leśnaŁowiska, akwakultura i zasoby wód śródlądowychCzynniki lokalizacji i zmiany przemysłuPrzestrzenne zmiany przemysłu, technopolie i klastryBudownictwo i styl zabudowy w krajobrazieŹródła energii i bezpieczeństwo energetyczneMoc a energia i energetyka jądrowaPrzemysł a środowisko: emisje i rozwiązaniaUsługi i rodzaje transportuPraca przewozowa i telekomunikacjaEdukacja, badania i usługi finansoweAtrakcyjność turystyczna regionówRozwój turystyki, skutki i miejsca pielgrzymkoweWpływ rolnictwa na środowiskoGórnictwo i rekultywacja terenówSmog londyński i fotochemicznyZapory, przerzuty wody i wpływ transportuZrównoważona turystyka i krajobraz kulturowyZrównoważony rozwój, konflikty interesów i rewitalizacjaKartogram, kartodiagram i analiza GISJak pisać wyjaśnienie: przyczyna, mechanizm, skutek