✎Ściąga z działu
Źródło, argument i ocena: przykłady z epoki nowożytnej
- Źródło czytasz pytaniami: kto, kiedy, po co, dla kogo, czy wiarygodne. Data powstania źródła nie zawsze jest datą wydarzenia. Argument to teza, fakt i wyjaśnienie.
- Dokument: Ustawa Rządowa z 3 maja 1791 roku mówi, że „wszelka władza społeczności ludzkiej początek swój bierze z woli narodu”. To dobre źródło do poznania zasad ustroju, ale nie mówi, jak działały w praktyce.
- Pamiętnik: Pamiętniki Jana Chryzostoma Paska spisano pod koniec XVII wieku, wiele lat po opisanych wojnach. Dobrze pokazują sposób myślenia szlachcica sarmaty, ale liczby i szczegóły bitew bywają przesadzone.
Spór historyków o upadek Rzeczypospolitej i wypracowanie (rozszerzenie)
- Szkoła krakowska: upadek z przyczyn wewnętrznych; szkoła warszawska: z przyczyn zewnętrznych; dziś: splot obu. Wypracowanie to stanowisko wobec tezy, trzy argumenty z faktami i wniosek.
?Próbny sprawdzian
Pytania z każdego tematu działu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź z wyjaśnieniem.
Dlaczego obraz Matejki Konstytucja 3 Maja 1791 roku nie jest wiernym zapisem wydarzeń z 1791 roku?
- AMatejko nie znał treści konstytucji
- BObraz przedstawia inną konstytucję
- CObraz namalowano w 1791 roku na zamówienie Rosji
- DPowstał sto lat później i pokazuje wyobrażenie XIX wieku
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: Powstał sto lat później i pokazuje wyobrażenie XIX wieku – Matejko namalował go w 1891 roku, na stulecie konstytucji.
Które pytanie pomaga ocenić wiarygodność źródła?
- AIle stron liczy źródło?
- BCzy źródło jest długie?
- CCzy źródło napisano ładnym językiem?
- DCzy autor był świadkiem i czy miał interes w takim przedstawieniu sprawy?
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: Czy autor był świadkiem i czy miał interes w takim przedstawieniu sprawy? – Świadek bez własnego interesu bywa wiarygodniejszy.
Które zdanie jest faktem?
- ASejm Wielki obradował w latach 1788–1792
- BTargowiczanie byli najgorszymi zdrajcami w dziejach
- CKonstytucja 3 maja ocaliła honor narodu
- DStanisław August był słabym królem
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: Sejm Wielki obradował w latach 1788–1792 – Fakt można sprawdzić w źródłach, pozostałe zdania to opinie i oceny.
Sprawdzian już blisko? Zrób test z całego działu
8 losowych pytań z tematów działu, wynik w procentach i ocena od 1 do 6. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.