ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →
Biologia · powtórka działu · kl. 3

Odporność i wydalanie – powtórka do sprawdzianu

ogarniam.edu.pl · Biologia · klasa 3 LOściąga z działu · próbny test: ogarniam.edu.pl/lo/3/biologia/powtorka/odpornosc-i-wydalanie/

Sprawdzian albo kartkówka z działu „Odporność i wydalanie”? Przeczytaj ściągę, rozwiąż próbny test (9 pytań z odpowiedziami), a potem sprawdź się w teście z wynikiem i oceną.

Test z działu · 10 pytańPróbny sprawdzian na tej stronie ↓

Tematy w dziale

✎Ściąga z działu

Odporność swoista, mediatory i zaburzenia (rozszerzenie)

  • Przy drugim zakażeniu komórek pamięci jest już dużo, więc odpowiedź wtórna jest szybsza i silniejsza. Na tym polega szczepienie.
  • Cytokiny (interleukiny, interferony) to sygnały między komórkami odpornościowymi. Białka ostrej fazy (np. CRP) rosną w stanie zapalnym, a układ dopełniacza to kaskada białek uszkadzających błony patogenów.
  • Komórki prezentujące antygen (makrofagi, komórki dendrytyczne) pochłaniają patogen i pokazują fragment antygenu na cząsteczkach MHC. Limfocyt T pomocniczy rozpoznaje to i uruchamia limfocyty B oraz T cytotoksyczne.

Produkty przemiany azotowej (rozszerzenie)

  • Im mniej wody ma zwierzę do dyspozycji, tym mniej toksyczny i mniej rozpuszczalny związek wydala, ale tym więcej energii musi na niego wydać.
  • Wydalanie to usuwanie z organizmu zbędnych produktów przemiany materii. Azot trafia do nich głównie z rozkładu białek i kwasów nukleinowych (zbędne aminokwasy tracą grupę aminową).
  • Woda jest wszędzie, więc ryba może szybko spuścić toksyczny amoniak, bo rozcieńczy go otoczenie. Koszt wytwarzania jest minimalny.

Nefron, narządy wydalnicze i osmoregulacja (rozszerzenie)

  • Filtracja jest „na wszystko, co małe”, a wybiera dopiero resorpcja. Dlatego glukozy w moczu normalnie nie ma.
  • Ryba słodkowodna: zyskuje wodę, więc prawie nie pije i oddaje dużo rozcieńczonego moczu, a sole aktywnie pobiera skrzelami. Ryba morska kostnoszkieletowa: traci wodę, więc pije i wydala sole przez skrzela. Ssak lądowy: oszczędza wodę.
  • Ultrafiltracja w kłębuszku zachodzi pod ciśnieniem krwi: woda i małe cząsteczki przechodzą do torebki (mocz pierwotny), białka i komórki krwi zostają. Moczu pierwotnego powstaje ok. 150–180 l na dobę, a ostatecznego tylko ok. 1,5 l – reszta wraca do krwi.

?Próbny sprawdzian

Pytania z każdego tematu działu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź z wyjaśnieniem.

  1. Którą rolę pełnią komórki prezentujące antygen?

    1. ANiszczą zakażone komórki
    2. BZamieniają fibrynogen w fibrynę
    3. CWytwarzają przeciwciała
    4. DPokazują fragment antygenu limfocytom T na cząsteczkach MHC
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Pokazują fragment antygenu limfocytom T na cząsteczkach MHC – Makrofagi i komórki dendrytyczne pochłaniają patogen i prezentują fragmenty antygenu limfocytom T.

  2. Co dzieje się w selekcji klonalnej?

    1. AAntygen wybiera limfocyty o pasującym receptorze, które się namnażają
    2. BWszystkie limfocyty reagują na każdy antygen
    3. CPrzeciwciała wybierają antygen
    4. DLimfocyty są niszczone przez antygen
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Antygen wybiera limfocyty o pasującym receptorze, które się namnażają – Tylko limfocyty o pasującym receptorze są aktywowane i tworzą klon.

  3. Dlaczego odpowiedź wtórna jest szybsza od pierwotnej?

    1. AIstnieją komórki pamięci specyficzne dla antygenu
    2. BUkład dopełniacza jest silniejszy
    3. CCytokiny blokują patogen
    4. DSkóra staje się barierą
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Istnieją komórki pamięci specyficzne dla antygenu – Komórki pamięci rozpoznają antygen i szybko się namnażają.

  4. Który produkt przemiany azotowej wydalają ptaki?

    1. AKreatyninę
    2. BAmoniak
    3. CMocznik
    4. DKwas moczowy
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Kwas moczowy – Ptaki, gady i owady wydalają kwas moczowy, który oszczędza wodę.

  5. Dlaczego ryba kostnoszkieletowa może wydalać amoniak?

    1. AAmoniak jest nierozpuszczalny
    2. BRyba nie ma nerek
    3. CAmoniak jest mało toksyczny
    4. DWoda dookoła szybko go rozcieńcza
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Woda dookoła szybko go rozcieńcza – Amoniak jest bardzo toksyczny i wymaga dużo wody, a ryba ma jej pod dostatkiem.

  6. Które zdanie o kwasie moczowym jest prawdziwe?

    1. AWymaga dużo wody
    2. BJest bardzo toksyczny
    3. CJest wytwarzany najmniejszym kosztem
    4. DJest nierozpuszczalny i wydalany prawie bez wody
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Jest nierozpuszczalny i wydalany prawie bez wody – Kwas moczowy tworzy osad, więc oszczędza wodę, ale kosztuje najwięcej energii.

  7. Gdzie zachodzi ultrafiltracja?

    1. AW miedniczce nerkowej
    2. BW pętli nefronu
    3. CW kanaliku zbiorczym
    4. DW kłębuszku nerkowym
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: W kłębuszku nerkowym – Pod ciśnieniem krwi woda i małe cząsteczki przechodzą z kłębuszka do torebki.

  8. W moczu ostatecznym wykryto białko i erytrocyty. Co jest najbardziej prawdopodobną przyczyną?

    1. AZbyt niskie ciśnienie parcjalne tlenu
    2. BNadmiar ADH
    3. CUszkodzenie filtra w kłębuszku
    4. DNiedobór witaminy K
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Uszkodzenie filtra w kłębuszku – Białka i krwinki normalnie nie przechodzą filtra, więc ich obecność oznacza jego uszkodzenie.

  9. Co zwiększa ADH?

    1. AWydzielanie glukozy
    2. BPrzepuszczalność kanalików zbiorczych dla wody
    3. CCiśnienie filtracji
    4. DResorpcję sodu
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Przepuszczalność kanalików zbiorczych dla wody – ADH sprawia, że więcej wody wraca do krwi i mocz jest zagęszczony.

Sprawdzian już blisko? Zrób test z całego działu

10 losowych pytań z tematów działu, wynik w procentach i ocena od 1 do 6. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Test z działu · 10 pytańWszystkie tematy: Biologia