ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →
Biologia · powtórka działu · kl. 4

Ekspresja informacji genetycznej – powtórka do sprawdzianu

ogarniam.edu.pl · Biologia · klasa 4 LOściąga z działu · próbny test: ogarniam.edu.pl/lo/4/biologia/powtorka/ekspresja-informacji-genetycznej/

Sprawdzian albo kartkówka z działu „Ekspresja informacji genetycznej”? Przeczytaj ściągę, rozwiąż próbny test (12 pytań z odpowiedziami), a potem sprawdź się w teście z wynikiem i oceną.

Tematy w dziale

✎Ściąga z działu

Gen i organizacja informacji (rozszerzenie)

  • Gen = odcinek DNA, z którego powstaje funkcjonalny produkt: białko albo funkcjonalne RNA.

Transkrypcja i obróbka RNA (rozszerzenie)

  • Czapeczka, ogonek poli-A i splicing dotyczą eukariontów; alternatywny splicing zwiększa liczbę białek ponad liczbę genów.
  • Polimeraza RNA rozpoznaje promotor, rozwiera DNA i syntezuje RNA w kierunku 5′→3′, czytając nić matrycową w kierunku 3′→5′. Dzięki temu RNA ma sekwencję taką samą jak nić kodująca (tylko z U zamiast T) i komplementarną do matrycy.
  • Prokarionty: jedna polimeraza RNA, której czynnik sigma pomaga rozpoznać promotor. Eukarionty: kilka rodzajów polimerazy RNA i czynniki transkrypcyjne; transkrypcja w jądrze.

Kod genetyczny i translacja (rozszerzenie)

  • Kod jest zdegenerowany, ale jednoznaczny: jeden kodon – jeden aminokwas, jeden aminokwas – nawet kilka kodonów.
  • Trójkowy – jeden aminokwas to kodon z 3 nukleotydów. Bezprzecinkowy – brak przerw między kodonami. Niezachodzący – każdy nukleotyd należy tylko do jednego kodonu. Jednoznaczny – jeden kodon to jeden aminokwas. Zdegenerowany – jeden aminokwas może mieć kilka kodonów (dlatego część mutacji jest „cicha”). Prawie uniwersalny – ten sam u niemal wszystkich organizmów.
  • Antykodon tRNA jest komplementarny i antyrównoległy do kodonu: kodon 5′-GCA-3′ wiąże antykodon 3′-CGU-5′ (zapisany od 5′: UGC).

Regulacja ekspresji genów (rozszerzenie)

  • Różnicowanie to zmiana aktywności genów, a nie utrata genów.
  • Chromatyna: metylacja DNA i modyfikacje histonów decydują, czy gen jest dostępny; ciasno upakowana chromatyna wycisza geny.
  • Inicjacja transkrypcji: czynniki transkrypcyjne i wzmacniacze; hormony steroidowe wnikają do komórki i wpływają na ekspresję genów.

?Próbny sprawdzian

Pytania z każdego tematu działu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź z wyjaśnieniem.

  1. Czym jest operon?

    1. ASekwencją wzmacniającą transkrypcję z daleka
    2. BGrupą genów o pokrewnych funkcjach, leżących pod wspólnym promotorem
    3. CWycinanym fragmentem wnętrza genu eukariotycznego
    4. DCząsteczką RNA wiążącą aminokwas
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Grupą genów o pokrewnych funkcjach, leżących pod wspólnym promotorem – Operon występuje u prokariontów; kilka genów jest przepisywanych razem z jednego promotora.

  2. Co oznacza, że mRNA jest policistronowe?

    1. AZawiera kilka sekwencji kodujących, więc powstaje z niego kilka białek
    2. BSkłada się z wielu wyciętych intronów
    3. CPowstało z kilku genów połączonych splicingiem
    4. DMa kilka czapeczek na końcu 5′
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Zawiera kilka sekwencji kodujących, więc powstaje z niego kilka białek – Taki mRNA jest typowy dla operonów bakteryjnych.

  3. Który element ma typowy gen eukariotyczny, a nie ma typowy gen bakteryjny?

    1. AIntrony
    2. BSekwencja kodująca
    3. CPromotor
    4. DTerminator
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Introny – Geny bakteryjne są ciągłe; introny to cecha genów eukariotycznych.

  4. W którym kierunku polimeraza RNA syntezuje RNA?

    1. A5′→3′
    2. BZależnie od nici, raz w jedną, raz w drugą
    3. C3′→5′
    4. DSyntezuje w obu kierunkach jednocześnie
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: 5′→3′ – Polimeraza dołącza kolejne nukleotydy do końca 3′ rosnącego RNA, więc łańcuch rośnie 5′→3′, a matryca jest czytana 3′→5′.

  5. Co robi czynnik sigma u bakterii?

    1. AWycina introny z pre-mRNA
    2. BPomaga polimerazie RNA rozpoznać promotor
    3. CPrzyłącza czapeczkę do mRNA
    4. DWiąże aminokwas z tRNA
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Pomaga polimerazie RNA rozpoznać promotor – Sigma kieruje polimerazę RNA na właściwy promotor.

  6. Które zdanie o obróbce mRNA jest prawdziwe?

    1. ACzapeczka 5′ i ogonek poli-A zabezpieczają dojrzałe mRNA eukariontów
    2. BCzapeczka powstaje z intronów
    3. CU bakterii mRNA zawsze ulega splicingowi
    4. DOgonek poli-A dołącza się do końca 5′
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Czapeczka 5′ i ogonek poli-A zabezpieczają dojrzałe mRNA eukariontów – Czapeczka jest na końcu 5′, ogonek na 3′, i oba występują u eukariontów.

  7. Dlaczego mówimy, że kod genetyczny jest zdegenerowany?

    1. AJeden aminokwas może być kodowany przez kilka kodonów
    2. BKod różni się u każdego gatunku
    3. CJeden kodon koduje kilka aminokwasów
    4. DKod jest odczytywany z nakładaniem
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Jeden aminokwas może być kodowany przez kilka kodonów – Zdegenerowanie to nadmiarowość: kodonów jest 64, a aminokwasów 20.

  8. Kodon w mRNA to 5′-GCA-3′. Jaki antykodon (zapisany od końca 5′) ma tRNA, który go odczytuje?

    1. A5′-UGC-3′
    2. B5′-CGU-3′
    3. C5′-TGC-3′
    4. D5′-GCA-3′
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: 5′-UGC-3′ – Antykodon jest komplementarny i antyrównoległy: 3′-CGU-5′, czyli od końca 5′ – UGC; w RNA nie ma tyminy.

  9. Co dzieje się w miejscu A rybosomu podczas elongacji?

    1. AWchodzi tRNA z kolejnym aminokwasem
    2. BWycinane są introny
    3. COpuszcza rybosom pusty tRNA
    4. DPrzyłącza się czapeczka mRNA
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Wchodzi tRNA z kolejnym aminokwasem – Miejsce A (aminoacylowe) przyjmuje nowy tRNA, w P jest łańcuch, z E wychodzi pusty tRNA.

  10. Co wyróżnia ekspresję genów u bakterii?

    1. AGeny mają liczne introny
    2. BTranskrypcja i translacja przebiegają równocześnie w cytoplazmie
    3. CTranslacja zachodzi w jądrze
    4. DZawsze zachodzi splicing
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Transkrypcja i translacja przebiegają równocześnie w cytoplazmie – Brak jądra pozwala rybosomom zaczynać translację jeszcze podczas transkrypcji.

  11. Metylacja DNA i modyfikacje histonów należą do regulacji na poziomie:

    1. Adostępności chromatyny
    2. Btranslacji
    3. Cpotranslacyjnych modyfikacji białek
    4. Dobróbki rRNA
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: dostępności chromatyny – Zmieniają upakowanie chromatyny, więc decydują, czy gen jest dostępny dla polimerazy.

  12. Jak działają miRNA?

    1. ANaprawiają błędy DNA
    2. BZwiększają liczbę intronów
    3. CWyciszają mRNA, np. blokując jego translację lub prowadząc do rozkładu
    4. DPrzyłączają czapeczkę do mRNA
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Wyciszają mRNA, np. blokując jego translację lub prowadząc do rozkładu – miRNA to regulatory działające po transkrypcji.

Sprawdzian już blisko? Zrób test z całego działu

10 losowych pytań z tematów działu, wynik w procentach i ocena od 1 do 6. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.