✎Ściąga z działu
Interpunkcja: przecinek, wtrącenia, dwukropek
- Przecinek przed a, ale, że, bo, gdy, który; bez przecinka przed pojedynczym i, oraz, lub, albo; wtrącenie – z obu stron.
- Wtrącenie to dodatkowa informacja w środku zdania. Wydzielamy je parą przecinków albo nawiasem: Kraków, dawna stolica Polski, leży nad Wisłą. / Kraków (dawna stolica Polski) leży nad Wisłą.
Ortografia: ó i u, rz i ż, ch i h
- Ó, rz, ż, h – szukaj wymiany; u, ch – sprawdź zakończenie i miejsce w wyrazie.
- ó piszemy, gdy wymienia się na o, e lub a: stół – stoły, pióro – pierze, wrócić – wracać, oraz w zakończeniach -ów, -ówka, -ówna: Kraków, złotówka.
- u piszemy w zakończeniach -un, -unek, -uszek, -utki: opiekun, rysunek, malutki, a zwykle też na początku wyrazu: ucho (wyjątki: ósmy, ów).
„Nie” i wielka litera – pisownia od 2026 roku
- Nowe zasady: nielepszy, Krakowianin, Park Kościuszki – ale ulica Długa.
- Nowość: nie z przymiotnikami i przysłówkami w stopniu wyższym i najwyższym piszemy łącznie: nielepszy, nienajgorszy, nielepiej (dawniej: nie lepszy).
- Nowości: wielką literą piszemy nazwy mieszkańców miast, dzielnic i wsi (Krakowianin, Warszawianka), marki także jako nazwy pojedynczych przedmiotów (zaparkował czerwony Ford) oraz pierwszy wyraz nazw typu Plac Zamkowy, Park Kościuszki – ale nadal ulica Długa.
?Próbny sprawdzian
Pytania z każdego tematu działu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź z wyjaśnieniem.
Gdzie postawisz przecinek w zdaniu „Gdy zrobiło się ciemno wróciliśmy do domu”?
- Apo wyrazie „ciemno”
- Bnigdzie, przecinek jest zbędny
- Cpo wyrazie „wróciliśmy”
- Dpo wyrazie „Gdy”
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: po wyrazie „ciemno” – Przecinek oddziela zdanie podrzędne „Gdy zrobiło się ciemno” od nadrzędnego.
Przed którym wyrazem stawiamy przecinek?
- Aoraz
- Bże
- Ci
- Dlub
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: że – „Że” wprowadza zdanie podrzędne, więc poprzedza je przecinek.
Który zapis wyliczenia jest poprawny?
- A„chleb; masło; ser i mleko”
- B„chleb masło ser”
- C„chleb, masło, ser i mleko”
- D„chleb, masło, i ser”
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: „chleb, masło, ser i mleko” – Przed ostatnim pojedynczym „i” w wyliczeniu przecinka nie ma.
Dlaczego „stół” piszemy przez „ó”?
- Abo stoi na początku wyrazu
- Bbo „ó” wymienia się na „o”: stoły
- Cbo to wyraz obcy
- Dbo jest w zakończeniu „-unek”
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: bo „ó” wymienia się na „o”: stoły – Ó, które wymienia się na o, e lub a, piszemy z kreską.
Dlaczego „morze” piszemy przez „rz”?
- Abo stoi po spółgłosce
- Bbo to wyjątek do zapamiętania
- Cbo „rz” wymienia się na „r”: morski
- Dbo to zakończenie „-arz”
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: bo „rz” wymienia się na „r”: morski – Rz, które wymienia się na r, zawsze piszemy jako „rz”.
W którym wyrazie „rz” piszemy dlatego, że stoi po spółgłosce?
- A„lekarz”
- B„dworzec”
- C„morze”
- D„przyjaciel”
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: „przyjaciel” – Po „p” piszemy „rz”: przyjaciel, przez, przy.
Jak od 2026 r. zapisujemy „nie” z przymiotnikiem w stopniu wyższym?
- Arozdzielnie, np. „nie lepszy”
- Bz łącznikiem, np. „nie-lepszy”
- Cłącznie, np. „nielepszy”
- Dłącznie tylko w stopniu najwyższym
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: łącznie, np. „nielepszy” – Nowa zasada: „nie” z przymiotnikami w każdym stopniu piszemy łącznie.
Który zapis jest poprawny?
- A„niewiem”
- B„nie-wiem”
- C„nie wiem”
- D„niewim”
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: „nie wiem” – „Nie” z czasownikami piszemy osobno.
Który czasownik piszemy z „nie” łącznie?
- A„nie lubić”
- B„nie chcieć”
- C„nie móc”
- D„nienawidzić”
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: „nienawidzić” – „Nienawidzić” to wyjątek – bez „nie” nie występuje w tym znaczeniu.
Sprawdzian już blisko? Zrób test z całego działu
10 losowych pytań z tematów działu, wynik w procentach i ocena od 1 do 6. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.