✎Ściąga z działu
Układ rozrodczy i rozwój człowieka
- Plemnik + komórka jajowa → zygota → zarodek → płód → noworodek
- Jajniki – dojrzewają w nich komórki jajowe; wytwarzają hormony (estrogeny, progesteron).
- Jajowody – transport komórki jajowej; tu zwykle dochodzi do zapłodnienia.
Dojrzewanie i etapy życia człowieka
- Noworodek (pierwsze 4 tygodnie) → niemowlę (do 1. roku) → okres poniemowlęcy i przedszkolny → okres szkolny → dojrzewanie → dorosłość → starość.
- Szczepienie przeciw HPV chroni przed rakiem szyjki macicy i innymi nowotworami; w Polsce jest bezpłatne dla dziewcząt i chłopców od 9 lat.
Zdrowie i choroby
- Antybiotyki działają na bakterie, nie na wirusy.
- Szczepienia ochronne, mycie rąk, bezpieczna żywność, ochrona przed kleszczami.
- Badania okresowe: bilans zdrowia, morfologia krwi, badanie ogólne moczu, pomiar ciśnienia, kontrola wzroku i zębów; samobadanie piersi i jąder.
?Próbny sprawdzian
Pytania z każdego tematu działu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź z wyjaśnieniem.
Gdzie najczęściej dochodzi do zapłodnienia?
- Aw jajowodzie
- Bw jajniku
- Cw pochwie
- Dw macicy
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: w jajowodzie – Zarodek wędruje potem do macicy i tam się zagnieżdża.
Który narząd wytwarza plemniki?
- Ajądro
- Bgruczoł krokowy
- Cnasieniowód
- Dnajądrze
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: jądro – W najądrzach plemniki tylko dojrzewają.
Czym jest owulacja?
- Apołączeniem plemnika z komórką jajową
- Bzłuszczaniem błony śluzowej macicy
- Czagnieżdżeniem zarodka
- Duwolnieniem komórki jajowej z jajnika
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: uwolnieniem komórki jajowej z jajnika – W cyklu 28-dniowym następuje ok. 14. dnia.
Który hormon wywołuje u chłopców mutację głosu i rozrost mięśni?
- Ainsulina
- Badrenalina
- Ctestosteron
- Destrogeny
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: testosteron – Testosteron wytwarzają jądra.
Która cecha jest drugorzędową cechą płciową?
- Amutacja głosu u chłopców
- Bobecność jąder
- Cobecność jajników
- Dobecność macicy
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: mutacja głosu u chłopców – Narządy rozrodcze to cechy pierwszorzędowe.
Która zmiana należy do dojrzewania psychicznego i społecznego?
- Apojawienie się trądziku
- Bpotrzeba niezależności i większe znaczenie przyjaciół
- Cmutacja głosu
- Dskok wzrostu
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: potrzeba niezależności i większe znaczenie przyjaciół – Pozostałe zmiany są fizyczne.
Która choroba jest wywoływana przez wirusa?
- Agruźlica
- Bgrypa
- Ctężec
- Dborelioza
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: grypa – Gruźlica, tężec i borelioza to choroby bakteryjne.
Na które drobnoustroje działają antybiotyki?
- Ana bakterie
- Bna wszystkie drobnoustroje
- Ctylko na pasożyty
- Dna wirusy
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: na bakterie – Antybiotyki nie leczą chorób wirusowych.
Jaką drogą najczęściej przenosi się grypa?
- Aprzez kontakt z wodą w basenie
- Bkropelkową
- Cpokarmową
- Dprzez ukąszenie kleszcza
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: kropelkową – Wirus rozprzestrzenia się przy kaszlu i kichaniu.
Sprawdzian już blisko? Zrób test z całego działu
10 losowych pytań z tematów działu, wynik w procentach i ocena od 1 do 6. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.