✎Ściąga z działu
Style wypowiedzi i etykieta językowa
- Styl wybierasz według sytuacji: kto jest odbiorcą, jaki masz cel i czy sytuacja jest oficjalna.
- Styl – sposób mówienia lub pisania dobrany do sytuacji, odbiorcy i celu.
- Kultura języka – dbałość o to, by wypowiedź była poprawna (zgodna z normą), stosowna (pasowała do sytuacji) i estetyczna.
Perswazja, manipulacja i przemówienie
- Perswazja działa jawnie i uczciwie; manipulacja – w ukryciu i nieuczciwie.
- Perswazja – jawne przekonywanie argumentami i emocjami; odbiorca wie, że ktoś go przekonuje, i sam decyduje.
- Manipulacja – ukryte, nieuczciwe wpływanie na odbiorcę: kłamstwo i półprawdy, straszenie, presja (wszyscy już to mają!), schlebianie.
?Próbny sprawdzian
Pytania z każdego tematu działu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź z wyjaśnieniem.
Jaki styl ma regulamin szkolny?
- Apotoczny
- Bpublicystyczny
- Curzędowy
- Dartystyczny
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: urzędowy – Regulamin jest oficjalny, schematyczny i precyzyjny.
Które zdanie jest napisane stylem potocznym?
- AOgłasza się nabór do chóru.
- BUprzejmie proszę o zwolnienie z zajęć.
- CWpadnij do mnie po lekcjach!
- DFotosynteza zachodzi w chloroplastach.
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: Wpadnij do mnie po lekcjach! – Swobodny ton i zwrot do kolegi to cechy stylu potocznego.
Gdzie spotkasz styl naukowy?
- Aw podaniu do dyrektora
- Bw podręczniku do biologii
- Cw SMS-ie do przyjaciela
- Dw wierszu
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: w podręczniku do biologii – Styl naukowy jest precyzyjny i używa terminów.
Czym różni się perswazja od manipulacji?
- ANiczym, to synonimy
- BManipulacja używa tylko argumentów rzeczowych
- CPerswazja przekonuje jawnie i uczciwie, manipulacja – w ukryciu i nieuczciwie
- DPerswazja jest zawsze pisemna, manipulacja – ustna
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: Perswazja przekonuje jawnie i uczciwie, manipulacja – w ukryciu i nieuczciwie – Manipulator ukrywa swoje intencje i wykorzystuje odbiorcę.
Które hasło reklamowe jest przykładem manipulacji presją grupy?
- ABateria działa 10 godzin.
- BProdukt ma certyfikat jakości.
- CCena: 20 zł.
- DWszyscy w twojej klasie już to mają!
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: Wszyscy w twojej klasie już to mają! – Wywieranie presji „bo wszyscy to mają” to nieuczciwy chwyt.
„Czy możemy patrzeć na to obojętnie?” to
- Akontrast
- Bwyliczenie
- Capostrofa
- Dpytanie retoryczne
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: pytanie retoryczne – Pytanie nie oczekuje odpowiedzi – ma skłonić do namysłu.
Sprawdzian już blisko? Zrób test z całego działu
10 losowych pytań z tematów działu, wynik w procentach i ocena od 1 do 6. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.