Które zdanie jest napisane stylem potocznym?

Ogłasza się nabór do chóru.

Uprzejmie proszę o zwolnienie z zajęć.

Fotosynteza zachodzi w chloroplastach.

Style wypowiedzi i etykieta językowa | Język polski, klasa 7

ogarniam.edu.pl · Język polski · Komunikacjaklasa 7 · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/sp/7/jezyk-polski/style-wypowiedzi-i-etykieta-jezykowa/

Style wypowiedzi i etykieta językowa

Inaczej piszesz SMS do kolegi, a inaczej e-mail do dyrektora. Poznasz style wypowiedzi, zasady kultury języka i etykietę – i nauczysz się dobierać słowa do sytuacji.

1Styl dopasuj do sytuacji

Styl – sposób mówienia lub pisania dobrany do sytuacji, odbiorcy i celu.

Styl	Gdzie?	Cechy
potoczny	rozmowa z kolegą, SMS	swobodny, emocjonalny, skróty: Wpadniesz?
urzędowy	podanie, regulamin, ogłoszenie urzędu	oficjalny, schematyczny: Uprzejmie proszę o…
naukowy	podręcznik, encyklopedia	precyzyjny, terminy, bez emocji
publicystyczny	gazeta, portal, felieton	ocenia, przekonuje, przyciąga uwagę
artystyczny	literatura	obrazowy, pełen środków stylistycznych

2Kultura języka i etykieta

Kultura języka – dbałość o to, by wypowiedź była poprawna (zgodna z normą), stosowna (pasowała do sytuacji) i estetyczna.
Etykieta językowa – zwyczajowe formy grzeczności: proszę, dziękuję, przepraszam; do dorosłych zwracamy się pan, pani.
Do nauczyciela mówimy Dzień dobry, nie Cześć; w e-mailu nie piszemy Hej!.

Sprawdź, czy rozumiesz

Czym jest etykieta językowa?

3Krok po kroku: e-mail do nauczyciela

1. Temat wiadomości – krótko, o co chodzi: Nieobecność na sprawdzianie 12 maja.
2. Zwrot grzecznościowy z przecinkiem: Szanowna Pani, – dalej piszesz od nowego akapitu, małą literą.
3. Treść: kim jesteś (imię, nazwisko, klasa), jaka jest sprawa, o co prosisz.
4. Zakończenie: Z wyrazami szacunku albo Z poważaniem, a pod spodem imię i nazwisko.

Zapamiętaj

Styl wybierasz według sytuacji: kto jest odbiorcą, jaki masz cel i czy sytuacja jest oficjalna.

Uwaga na błąd

Mieszanie stylów – potoczne słowa (spoko, ogarnąć, fajnie) w rozprawce albo w piśmie do dyrekcji.

✎Ściąga: Style wypowiedzi i etykieta językowa

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

Styl wybierasz według sytuacji: kto jest odbiorcą, jaki masz cel i czy sytuacja jest oficjalna.
Styl – sposób mówienia lub pisania dobrany do sytuacji, odbiorcy i celu.
Kultura języka – dbałość o to, by wypowiedź była poprawna (zgodna z normą), stosowna (pasowała do sytuacji) i estetyczna.
Etykieta językowa – zwyczajowe formy grzeczności: proszę, dziękuję, przepraszam; do dorosłych zwracamy się pan, pani.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

Jaki styl ma regulamin szkolny?
1. Apotoczny
2. Bpublicystyczny
3. Curzędowy
4. Dartystyczny
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: urzędowy – Regulamin jest oficjalny, schematyczny i precyzyjny.
Które zdanie jest napisane stylem potocznym?
1. AOgłasza się nabór do chóru.
2. BUprzejmie proszę o zwolnienie z zajęć.
3. CWpadnij do mnie po lekcjach!
4. DFotosynteza zachodzi w chloroplastach.
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: Wpadnij do mnie po lekcjach! – Swobodny ton i zwrot do kolegi to cechy stylu potocznego.
Gdzie spotkasz styl naukowy?
1. Aw podaniu do dyrektora
2. Bw podręczniku do biologii
3. Cw SMS-ie do przyjaciela
4. Dw wierszu
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: w podręczniku do biologii – Styl naukowy jest precyzyjny i używa terminów.
Które zakończenie pasuje do e-maila do nauczyciela?
1. AZ wyrazami szacunku
2. BTrzym się
3. CBuziaki
4. DNa razie!
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: Z wyrazami szacunku – To uprzejma, oficjalna formuła pożegnania.
Jak poprawnie zacząć e-mail do nauczycielki?
1. AHej!
2. BSiema,
3. CSzanowna Pani,
4. DDroga koleżanko,
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: Szanowna Pani, – Wobec dorosłych używamy oficjalnych zwrotów z formą „pani”.
Czym jest etykieta językowa?
1. Agwarą młodzieży
2. Bnaklejką z nazwą produktu
3. Czbiorem zasad ortografii
4. Dzwyczajowymi formami grzeczności w mówieniu i pisaniu
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: zwyczajowymi formami grzeczności w mówieniu i pisaniu – To np. „proszę”, „dziękuję”, „przepraszam”, formy „pan”, „pani”.
Które słowo NIE pasuje do rozprawki?
1. Aświadczy
2. Bpodsumowując
3. Cponadto
4. Dspoko
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: spoko – „Spoko” to wyraz potoczny.
Wypowiedź stosowna to taka, która
1. Ajest bardzo długa
2. Bzawiera trudne słowa
3. Cma dużo wykrzyknień
4. Dpasuje do sytuacji i odbiorcy
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: pasuje do sytuacji i odbiorcy – Stosowność to dopasowanie języka do sytuacji.

Cały dział „Komunikacja”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Rozwiąż quiz · 8 pytań Fiszki · 9 🔊 Posłuchaj notatki

Więcej: Język polski, klasa 7

„Mały Książę”„Opowieść wigilijna”„Zemsta”„Kamienie na szaniec”Kto to napisał? Powtórka Adam Mickiewicz – życie i twórczość „Reduta Ordona”„Świtezianka”„Dziady” cz. II „Pan Tadeusz” – całość „Pan Tadeusz” – Księga I. Gospodarstwo „Pan Tadeusz” – Księga II. Zamek „Pan Tadeusz” – Księga IV. Dyplomatyka i łowy „Pan Tadeusz” – Księga X. Emigracja. Jacek „Pan Tadeusz” – Księga XI. Rok 1812 „Pan Tadeusz” – Księga XII. Kochajmy się!Henryk Sienkiewicz – „Latarnik”Bolesław Prus – „Kamizelka”Stefan Żeromski – „Syzyfowe prace”Jan Kochanowski – fraszki, pieśni, treny Jan Kochanowski – „Pieśń świętojańska o Sobótce”Ignacy Krasicki – bajki i „Żona modna”Juliusz Słowacki – „W pamiętniku Zofii Bobrówny”Słowotwórstwo Wypowiedzenia: zdanie i równoważnik zdania Zdania złożone współrzędnie i podrzędnie Części mowy – powtórka przed egzaminem Czasownik: aspekt, tryb i strona Fonetyka: głoski, upodobnienia i uproszczenia Słownictwo: zapożyczenia, archaizmy, wieloznaczność Rodzaje i gatunki literackie Środki stylistyczne Rozprawka Charakterystyka postaci i inne formy Opowiadanie twórcze i opis przeżyć wewnętrznych Streszczenie i krótkie formy użytkowe Perswazja, manipulacja i przemówienie