✎Ściąga z działu
Napaść na Polskę we wrześniu 1939 r.
- 1 września 1939 r. – atak Niemiec; 17 września – atak ZSRS; 6 października – Kock.
- Adolf Hitler chciał zdobyć „przestrzeń życiową” (Lebensraum) na wschodzie.
- 23 sierpnia 1939 r. – pakt Ribbentrop–Mołotow: układ o nieagresji III Rzeszy i ZSRS.
Podbój Europy przez Hitlera i Stalina
- 22 czerwca 1941 r. – „Barbarossa”; 7 grudnia 1941 r. – Pearl Harbor; 6 czerwca 1944 r. – Normandia.
- Wojna zimowa (XI 1939 – III 1940) – ZSRS zaatakował Finlandię; Finowie obronili niepodległość, ale stracili część ziem.
- 1940 r. – ZSRS zajął i wcielił Litwę, Łotwę i Estonię.
Wojna III Rzeszy z ZSRS
- Katyń i deportacje to lata 1940–1941 – jeszcze przed wojną niemiecko-sowiecką, gdy ZSRS współpracował z III Rzeszą.
- ZSRS to Związek Socjalistycznych Republik Sowieckich – to samo państwo, które nazywa się też ZSRR (Radzieckich).
- 5 marca 1940 r. władze sowieckie zdecydowały o zamordowaniu polskich jeńców i więźniów.
Polityka III Rzeszy w okupowanej Europie. Holokaust
- Wannsee – 1942 r.; ok. 6 mln zamordowanych Żydów; „Żegota” – 1942 r.
- Kolaboracja – współpraca z okupantem: rząd Vichy we Francji (marszałek Philippe Pétain), Vidkun Quisling w Norwegii.
- Ruch oporu: we Francji (Résistance), w Jugosławii (partyzanci Josipa Broza-Tity); sabotaż, wywiad, partyzantka.
Polska pod okupacją niemiecką i sowiecką
- Getto – 19 kwietnia 1943 r. (ŻOB); powstanie warszawskie – 1 sierpnia – 2 października 1944 r. (AK).
- Niemcy: ziemie zachodnie wcielili do III Rzeszy, z centralnych utworzyli Generalne Gubernatorstwo (stolica – Kraków, gubernator Hans Frank).
- ZSRS: ziemie wschodnie wcielił do ZSRS; deportacje w głąb ZSRS (1940–1941), łagry (obozy pracy przymusowej), zbrodnia katyńska (1940) – ok. 22 tys. ofiar.
Ludobójstwo na Wołyniu i w Małopolsce Wschodniej
- Wołyń 1943–1944: ludobójstwo Polaków dokonane przez OUN-UPA; 11 lipca 1943 r. – „krwawa niedziela”; ok. 100 tys. ofiar.
- Wołyń i Małopolska Wschodnia (Galicja Wschodnia) to ziemie na południowym wschodzie II RP. Mieszkali tam Ukraińcy (większość), Polacy i Żydzi.
- OUN (Organizacja Ukraińskich Nacjonalistów) była skrajnie nacjonalistyczna; chciała państwa ukraińskiego bez Polaków na tych ziemiach.
Formy oporu i polskie wojsko na frontach II wojny światowej
- Narwik – 1940, Tobruk – 1941, Lenino – X 1943, Monte Cassino – V 1944, Falaise – VIII 1944, Arnhem – IX 1944, Berlin – 1945.
- Tajne nauczanie – nielegalne lekcje w domach (tajne komplety), bo Niemcy zamknęli polskie szkoły średnie i uczelnie. Działały też podziemne uniwersytety. Za udział groził obóz lub śmierć.
- Mały sabotaż – drobne akcje, które osłabiały okupanta i dodawały ludziom otuchy: napisy „Polska walczy”, malowanie kotwicy (znaku Polski Walczącej), zrywanie niemieckich flag. Robili to m.in. harcerze z Szarych Szeregów.
Sprawa polska w czasie II wojny światowej
- wschód – linia Curzona (Teheran, Jałta); zachód – Odra i Nysa Łużycka (Poczdam).
- Układ Sikorski–Majski (30 VII 1941) – wznowienie stosunków z ZSRS po ataku Niemiec, „amnestia” dla Polaków w łagrach, zgoda na polską armię.
- Armia Andersa – formowana w ZSRS przez gen. Władysława Andersa; w 1942 ewakuowana do Iranu, potem jako 2 Korpus Polski walczyła we Włoszech – zdobycie Monte Cassino (V 1944).
Koniec II wojny światowej
- wojna w Europie skończyła się 8 maja 1945 r., a cała II wojna światowa – 2 września 1945 r.
- 30 IV 1945 – samobójstwo Hitlera; 2 V kapitulacja Berlina.
- 8 V 1945 – bezwarunkowa kapitulacja Niemiec weszła w życie; w Moskwie był już 9 V (różnica czasu) – stąd „Dzień Zwycięstwa” obchodzony w ZSRS 9 maja.
?Próbny sprawdzian
Pytania z każdego tematu działu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź z wyjaśnieniem.
Kiedy podpisano pakt Ribbentrop–Mołotow?
- A25 sierpnia 1939 r.
- B1 września 1939 r.
- C28 września 1939 r.
- D23 sierpnia 1939 r.
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: 23 sierpnia 1939 r. – Pakt zawarto tydzień przed atakiem Niemiec na Polskę.
Wzdłuż jakich rzek tajny protokół dzielił Polskę?
- ABugu i Dniestru
- BNarwi, Wisły i Sanu
- COdry i Nysy Łużyckiej
- DWarty i Noteci
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: Narwi, Wisły i Sanu – Strefa sowiecka sięgała pierwotnie aż po Wisłę.
Z jakim państwem ZSRS prowadził wojnę zimową?
- Az Rumunią
- Bz Norwegią
- Cz Finlandią
- Dz Estonią
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: z Finlandią – Wojna zimowa trwała od listopada 1939 r. do marca 1940 r.
Kiedy skapitulowała Francja?
- A22 czerwca 1940 r.
- B3 września 1939 r.
- C6 czerwca 1944 r.
- D10 maja 1940 r.
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: 22 czerwca 1940 r. – Francja przegrała z Niemcami po około sześciu tygodniach walk.
W jakich latach toczyła się bitwa pod Stalingradem?
- A1941–1942
- B1944–1945
- C1943–1944
- D1942–1943
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: 1942–1943 – Kapitulacja armii niemieckiej w lutym 1943 r. była przełomem na froncie wschodnim.
Po której bitwie z lipca 1943 r. Niemcy stracili inicjatywę na froncie wschodnim?
- Ao Berlin
- Bna Łuku Kurskim
- Cpod Moskwą
- Dpod Stalingradem
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: na Łuku Kurskim – Po bitwie na Łuku Kurskim Armia Czerwona przeszła do stałej ofensywy.
Czym różnił się obóz zagłady od obozu koncentracyjnego?
- Awięźniowie pracowali w nim w fabrykach
- Bbył obozem przejściowym przed wywózką
- Cprzetrzymywano w nim tylko jeńców wojennych
- Dsłużył przede wszystkim do natychmiastowego zabijania
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: służył przede wszystkim do natychmiastowego zabijania – W obozach koncentracyjnych więźniów wyniszczano pracą, a w obozach zagłady mordowano ich zaraz po przybyciu.
Który obóz był jednocześnie obozem koncentracyjnym i obozem zagłady?
- ATreblinka
- BDachau
- CBełżec
- DAuschwitz-Birkenau
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: Auschwitz-Birkenau – W Birkenau zbudowano komory gazowe, a w Auschwitz więźniowie pracowali niewolniczo.
Kiedy wybuchło powstanie w getcie warszawskim?
- A19 kwietnia 1944 r.
- B19 kwietnia 1943 r.
- C1 sierpnia 1944 r.
- D1 września 1939 r.
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: 19 kwietnia 1943 r. – Powstanie w getcie trwało od 19 kwietnia do 16 maja 1943 r.
Kto dowodził Żydowską Organizacją Bojową w getcie?
- AStefan Rowecki
- BMordechaj Anielewicz
- CJanek Bytnar
- DTadeusz Komorowski
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: Mordechaj Anielewicz – Anielewicz zginął w bunkrze przy ul. Miłej w maju 1943 r.
Kto dokonał ludobójstwa ludności polskiej na Wołyniu?
- Aniemieckie SS bez udziału miejscowych
- Bukraińscy nacjonaliści z OUN-UPA
- Coddziały Armii Czerwonej
- Dwszyscy mieszkający tam Ukraińcy
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: ukraińscy nacjonaliści z OUN-UPA – Zbrodni dokonała UPA – zbrojne ramię nacjonalistycznej OUN.
Co wydarzyło się 11 lipca 1943 r.?
- Apowstała Armia Krajowa
- BUPA zaatakowała jednocześnie ok. 100 polskich miejscowości
- Cwybuchło powstanie w getcie warszawskim
- DNiemcy zaatakowali ZSRS
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: UPA zaatakowała jednocześnie ok. 100 polskich miejscowości – Ten dzień nazywa się „krwawą niedzielą”.
Czym były tajne komplety?
- Anielegalnymi lekcjami w domach w czasie okupacji
- Bszyframi wywiadu AK
- Ctajnymi oddziałami partyzanckimi
- Dpodziemnymi gazetami
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: nielegalnymi lekcjami w domach w czasie okupacji – Niemcy zamknęli polskie szkoły średnie i uczelnie, więc uczono się w ukryciu.
Który przykład to mały sabotaż?
- Awysadzenie pociągu z amunicją
- Bzdobycie części rakiety V-2
- Czamach na Franza Kutscherę
- Dmalowanie na murach znaku Polski Walczącej
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: malowanie na murach znaku Polski Walczącej – Mały sabotaż to drobne akcje bez użycia broni, np. napisy i zrywanie flag.
Na której konferencji tajnie ustalono przebieg wschodniej granicy Polski wzdłuż linii Curzona?
- Aw Monachium
- Bw Jałcie
- Cw Teheranie
- Dw Poczdamie
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: w Teheranie – W Teheranie (1943) zrobiono to bez wiedzy rządu RP; w Jałcie decyzję ogłoszono.
Kiedy zawarto układ Sikorski–Majski?
- A22 lipca 1944 r.
- B17 września 1939 r.
- C22 czerwca 1941 r.
- D30 lipca 1941 r.
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: 30 lipca 1941 r. – Układ podpisano kilka tygodni po ataku Niemiec na ZSRS.
Kiedy zakończyła się II wojna światowa?
- A2 września 1945 r.
- B24 października 1945 r.
- C8 maja 1945 r.
- D6 sierpnia 1945 r.
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: 2 września 1945 r. – 2 września Japonia podpisała akt kapitulacji.
Dlaczego w ZSRS dzień zwycięstwa obchodzono 9 maja?
- Abo 9 maja zmarł Hitler
- Bbo 9 maja zdobyto Berlin
- Cbo Niemcy skapitulowali dzień później przed ZSRS
- Dz powodu różnicy czasu – w Moskwie był już 9 maja
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: z powodu różnicy czasu – w Moskwie był już 9 maja – Kapitulacja weszła w życie późnym wieczorem 8 maja czasu środkowoeuropejskiego.
Sprawdzian już blisko? Zrób test z całego działu
10 losowych pytań z tematów działu, wynik w procentach i ocena od 1 do 6. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.