1Rasizm i okupacja
- Ideologia nazistowska dzieliła ludzi na „rasy”: Niemcy mieli być „rasą panów”, Słowianie – siłą roboczą, a Żydzi i Romowie – mieli zostać wymordowani.
- Kolaboracja – współpraca z okupantem: rząd Vichy we Francji (marszałek Philippe Pétain), Vidkun Quisling w Norwegii.
- Ruch oporu: we Francji (Résistance), w Jugosławii (partyzanci Josipa Broza-Tity); sabotaż, wywiad, partyzantka.
- Akcja T4 – od 1939 r. mordowanie osób chorych psychicznie i niepełnosprawnych. Prześladowano też m.in. homoseksualistów i Świadków Jehowy.
2Holokaust (Zagłada)
- Żydów zamykano w gettach (np. warszawskim, łódzkim), gdzie panował głód i choroby.
- Konferencja w Wannsee (styczeń 1942 r.) – uzgodnienie przebiegu „ostatecznego rozwiązania kwestii żydowskiej”.
- Obóz koncentracyjny – więźniowie pracowali niewolniczo i ginęli z wycieńczenia; obóz zagłady – służył do natychmiastowego zabijania (Treblinka, Sobibór, Bełżec).
- Auschwitz-Birkenau był jednocześnie obozem koncentracyjnym i obozem zagłady.
- Zginęło ok. 6 mln Żydów; ofiarą Zagłady padli też Romowie i Sinti.
Który obóz był jednocześnie obozem koncentracyjnym i obozem zagłady?
W Birkenau zbudowano komory gazowe, a w Auschwitz więźniowie pracowali niewolniczo.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
3Postawy wobec Zagłady
- W okupowanej Polsce za pomoc Żydom groziła kara śmierci.
- „Żegota” – Rada Pomocy Żydom (1942 r.) działająca w Polskim Państwie Podziemnym.
- Irena Sendlerowa – wyprowadziła z getta warszawskiego wiele dzieci.
- Rodzina Ulmów z Markowej – za ukrywanie Żydów zamordowana przez Niemców w 1944 r.
- Ratujący otrzymują od instytutu Jad Waszem (Izrael) tytuł Sprawiedliwy wśród Narodów Świata; Polacy to największa grupa odznaczonych.
- Postawy były różne: pomoc, ale też obojętność i przestępstwa – szmalcownicy szantażowali ukrywających się Żydów i wydawali ich Niemcom. Sądy Państwa Podziemnego skazywały ich na śmierć.
- Jan Karski – emisariusz Polskiego Państwa Podziemnego; przekazał przywódcom Zachodu relację o Zagładzie.
| Rodzaj obozu | Cel | Przykład |
|---|---|---|
| koncentracyjny | praca niewolnicza, wyniszczenie | Dachau, Stutthof |
| zagłady | natychmiastowe zabijanie | Treblinka, Sobibór |
| koncentracyjny i zagłady | oba cele | Auschwitz-Birkenau |
Wannsee – 1942 r.; ok. 6 mln zamordowanych Żydów; „Żegota” – 1942 r.
Mówienie o „polskich obozach” – to były niemieckie obozy na terenie okupowanej Polski.
✎Ściąga: Polityka III Rzeszy w okupowanej Europie. Holokaust
Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.
- Wannsee – 1942 r.; ok. 6 mln zamordowanych Żydów; „Żegota” – 1942 r.
- Kolaboracja – współpraca z okupantem: rząd Vichy we Francji (marszałek Philippe Pétain), Vidkun Quisling w Norwegii.
- Ruch oporu: we Francji (Résistance), w Jugosławii (partyzanci Josipa Broza-Tity); sabotaż, wywiad, partyzantka.
- Akcja T4 – od 1939 r. mordowanie osób chorych psychicznie i niepełnosprawnych. Prześladowano też m.in. homoseksualistów i Świadków Jehowy.
- Konferencja w Wannsee (styczeń 1942 r.) – uzgodnienie przebiegu „ostatecznego rozwiązania kwestii żydowskiej”.
- Obóz koncentracyjny – więźniowie pracowali niewolniczo i ginęli z wycieńczenia; obóz zagłady – służył do natychmiastowego zabijania (Treblinka, Sobibór, Bełżec).
- Auschwitz-Birkenau był jednocześnie obozem koncentracyjnym i obozem zagłady.
- „Żegota” – Rada Pomocy Żydom (1942 r.) działająca w Polskim Państwie Podziemnym.
?Quiz: powtórz przed kartkówką
8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.
Czym różnił się obóz zagłady od obozu koncentracyjnego?
- Awięźniowie pracowali w nim w fabrykach
- Bbył obozem przejściowym przed wywózką
- Cprzetrzymywano w nim tylko jeńców wojennych
- Dsłużył przede wszystkim do natychmiastowego zabijania
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: służył przede wszystkim do natychmiastowego zabijania – W obozach koncentracyjnych więźniów wyniszczano pracą, a w obozach zagłady mordowano ich zaraz po przybyciu.
Który obóz był jednocześnie obozem koncentracyjnym i obozem zagłady?
- ATreblinka
- BDachau
- CBełżec
- DAuschwitz-Birkenau
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: Auschwitz-Birkenau – W Birkenau zbudowano komory gazowe, a w Auschwitz więźniowie pracowali niewolniczo.
W którym roku odbyła się konferencja w Wannsee?
- A1944
- B1942
- C1939
- D1941
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: 1942 – Uzgodniono na niej przebieg „ostatecznego rozwiązania kwestii żydowskiej”.
Ilu Żydów zamordowali Niemcy w czasie Holokaustu?
- Aok. 20 mln
- Bok. 2 mln
- Cok. 600 tys.
- Dok. 6 mln
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: ok. 6 mln – Holokaust był największą zbrodnią II wojny światowej.
Kto stał na czele kolaboracyjnego rządu w Norwegii?
- APhilippe Pétain
- BVidkun Quisling
- CJosip Broz-Tito
- DCharles de Gaulle
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: Vidkun Quisling – Jego nazwisko stało się synonimem zdrajcy.
Czym była „Żegota”?
- Aniemieckim obozem zagłady
- Bżydowską organizacją w getcie łódzkim
- CRadą Pomocy Żydom działającą w Polskim Państwie Podziemnym
- Dfrancuskim ruchem oporu
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: Radą Pomocy Żydom działającą w Polskim Państwie Podziemnym – Rada powstała w 1942 r.
Co spotkało rodzinę Ulmów z Markowej?
- Aprzeżyli wojnę, ukrywając się w lesie
- Bzostali deportowani na Syberię
- Cwyemigrowali do Londynu
- Dzostali zamordowani przez Niemców za ukrywanie Żydów
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: zostali zamordowani przez Niemców za ukrywanie Żydów – Ulmowie zginęli w 1944 r. razem z ukrywanymi Żydami.
Jaka była rola Jana Karskiego?
- Abył premierem rządu RP
- Bkierował „Żegotą”
- Cprzekazał Zachodowi relację o Zagładzie Żydów
- Ddowodził powstaniem w getcie
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: przekazał Zachodowi relację o Zagładzie Żydów – Karski był emisariuszem Polskiego Państwa Podziemnego.
Cały dział „II wojna światowa”: ściąga i próbny sprawdzian →
Kartkówka albo sprawdzian już blisko?
Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.