✎Ściąga z działu
Kultura języka: norma, błąd, etykieta
- Norma językowa – zbiór zasad poprawnego używania języka.
- Norma wzorcowa – staranna, obowiązuje w szkole, w mediach, w pismach oficjalnych: tę książkę, akcent ma-te-MA-ty-ka.
- Norma użytkowa – dopuszczalna w swobodnej rozmowie: tą książkę (w mowie potocznej), akcent ma-te-ma-TY-ka.
Perswazja, manipulacja i etyka słowa
- Perswazja – jawne przekonywanie do swoich racji za pomocą argumentów. Odbiorca wie, że ktoś go przekonuje.
- Manipulacja – ukryte wpływanie na odbiorcę, często wbrew jego interesowi. Wykorzystuje emocje, półprawdy i presję.
- Pytanie retoryczne: Czy ktoś z nas chce żyć w brudnym mieście?
?Próbny sprawdzian
Pytania z każdego tematu działu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź z wyjaśnieniem.
Która forma jest zgodna z normą wzorcową?
- Atą książkę
- Btę książkę
- Ctom książkę
- Dta książkę
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: tę książkę – W bierniku: tę. Forma tą jest dopuszczalna tylko w swobodnej mowie.
Jaki to błąd: „wziąść”?
- Afleksyjny
- Bortograficzny
- Cskładniowy
- Dfrazeologiczny
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: fleksyjny – Błędna forma bezokolicznika; poprawnie wziąć.
Który przykład to pleonazm?
- Aiść do przodu
- Bwrócić do domu
- Ccofnąć się do tyłu
- Dcofnąć się
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: cofnąć się do tyłu – Cofnąć się już znaczy „do tyłu”.
Czym różni się perswazja od manipulacji?
- Amanipulacja używa tylko argumentów
- Bniczym
- Cperswazja jest jawna, manipulacja ukryta
- Dperswazja zawsze kłamie
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: perswazja jest jawna, manipulacja ukryta – Perswazja otwarcie przekonuje argumentami.
Który chwyt jest manipulacyjny?
- AKup teraz, jutro będzie za późno!
- BCena wynosi 200 zł.
- CSklep jest otwarty do 18.00.
- DTen rower waży 9 kg.
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: Kup teraz, jutro będzie za późno! – To presja czasu.
Które zdanie zawiera pytanie retoryczne?
- AGdzie jest biblioteka?
- BIle kosztuje bilet?
- CKtóra jest godzina?
- DCzy ktoś z nas chce żyć w brudnym mieście?
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: Czy ktoś z nas chce żyć w brudnym mieście? – Pytanie retoryczne nie czeka na odpowiedź – przekonuje.
Sprawdzian już blisko? Zrób test z całego działu
10 losowych pytań z tematów działu, wynik w procentach i ocena od 1 do 6. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.