✎Ściąga z działu
Oświecenie – cechy epoki
- Oświecenie to rozum, krytyka, edukacja i reformy; w literaturze klasycyzm z hasłem „bawiąc uczyć”.
- Racjonalizm: rozum jest głównym narzędziem poznania.
- Empiryzm: wiedzę czerpiemy z doświadczenia.
Ignacy Krasicki – satyry i „Hymn do miłości ojczyzny”
- Satyra Krasickiego ośmiesza wady, hymn wychwala patriotyzm; w obu liczy się dobro wspólne.
- Ignacy Krasicki (1735–1801): biskup warmiński, później arcybiskup gnieźnieński, uczestnik obiadów czwartkowych.
- Satyra wyśmiewa wady, żeby poprawić obyczaje (ridendo castigat mores, „śmiejąc się poprawiać obyczaje”). Atakuje wady, nie konkretne osoby.
Molier – „Skąpiec”
- Skąpiec to komedia klasycystyczna o chciwości; typ skąpca, trzy jedności i trzy rodzaje komizmu.
- Molier (1622–1673), francuski komediopisarz. Skąpiec (1668) to komedia klasycystyczna: trzy jedności, typizacja.
- Harpagon: bogaty, ale ciągle boi się wydatków i kradzieży. Chce ożenić się z Marianną, którą kocha jego syn Kleant. Córkę Elżbietę chce wydać za bogatego Anzelma, bo ten nie żąda posagu.
?Próbny sprawdzian
Pytania z każdego tematu działu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź z wyjaśnieniem.
Co to jest racjonalizm?
- AWiara w przeznaczenie
- BUznanie rozumu za główne narzędzie poznania
- CKult uczuć
- DKult natury
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: Uznanie rozumu za główne narzędzie poznania – Rozum prowadzi do wiedzy i postępu.
Co oznacza empiryzm?
- AWiedza pochodzi z doświadczenia
- BWiedza jest wrodzona
- CWiedza pochodzi z objawienia
- DNauka jest zbędna
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: Wiedza pochodzi z doświadczenia – Doświadczenie jest źródłem poznania.
Jaką rolę pełniła KEN?
- AWydawała Monitor
- BRządziła krajem
- CZorganizowała państwową oświatę (1773)
- DDowodziła wojskiem
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: Zorganizowała państwową oświatę (1773) – Nazywa się ją pierwszym ministerstwem edukacji.
Czym jest satyra?
- AUtworem ośmieszającym wady
- BEposem
- CUtworem żałobnym
- DHymnem
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: Utworem ośmieszającym wady – Ma poprawiać obyczaje.
O czym jest Żona modna?
- AO wojnie
- BO królu
- CO pijaństwie
- DO żonie bezmyślnie naśladującej mody
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: O żonie bezmyślnie naśladującej mody – Dialog Piotra z przyjacielem.
Do kogo adresowana jest satyra Do króla?
- ADo Jana III
- BDo Zygmunta Starego
- CDo Napoleona
- DDo Stanisława Augusta
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: Do Stanisława Augusta – Mówi też o roli satyry.
Kim jest Harpagon?
- ARycerzem
- BSługą
- CSkąpcem, który kocha pieniądze ponad wszystko
- DKrólem
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: Skąpcem, który kocha pieniądze ponad wszystko – Jego imię stało się symbolem skąpstwa.
Co kradnie Strzała?
- AKonia
- BPałac
- CSzkatułkę z pieniędzmi
- DPierścień
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: Szkatułkę z pieniędzmi – Harpagon wygłasza monolog po kradzieży.
Kogo chce poślubić Harpagon?
- AElżbietę
- BFrozynę
- CHrabinę
- DMariannę
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: Mariannę – Marianna jest ukochaną jego syna.
Sprawdzian już blisko? Zrób test z całego działu
10 losowych pytań z tematów działu, wynik w procentach i ocena od 1 do 6. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.