ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Język polski · Oświecenieklasa 1 LO · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/lo/1/jezyk-polski/ignacy-krasicki-satyry-i-hymn-do-milosci-ojczyzny/

Język polski · Oświecenie · kl. 1

Ignacy Krasicki – satyry i „Hymn do miłości ojczyzny”

Krasicki ośmiesza wady tak, żeby czytelnik zobaczył je u siebie. Uważaj na ironię: pozorna krytyka może być w rzeczywistości pochwałą.

ok. 2 min czytania10 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Autor

  • Ignacy Krasicki (1735–1801): biskup warmiński, później arcybiskup gnieźnieński, uczestnik obiadów czwartkowych.
  • Dzieła: Mikołaja Doświadczyńskiego przypadki (1776), Monachomachia, Bajki i przypowieści, Satyry (cz. I 1779, cz. II 1784).

2Satyra

  • Satyra wyśmiewa wady, żeby poprawić obyczaje (ridendo castigat mores, „śmiejąc się poprawiać obyczaje”). Atakuje wady, nie konkretne osoby.
  • Żona modna: dialog Piotra z przyjacielem. Piotr żali się, że jego żona bezmyślnie naśladuje obce mody. Utwór ośmiesza typ, nie osobę.
  • Do króla: satyra otwierająca zbiór, adresowana do Stanisława Augusta. Mówi o roli satyry i prawdzie wobec władcy: Satyra prawdę mówi, względów się wyrzeka. / Wielbi urząd, czci króla, lecz sądzi człowieka. „Wady”, które się królowi zarzuca (m.in. łagodność i wykształcenie), są w istocie zaletami: to ironia.
„Zarzuty” wobec królałagodnośćwykształceniePrawdziwy sensto są zaletykrólaironiapozorna krytyka jest w istocie pochwałą
Jak działa ironia w satyrze Do króla.
  • Wykaz wymaga jednej wybranej satyry. Najczęściej omawiane w podręcznikach to Pijaństwo, Świat zepsuty i Do króla.
Sprawdź, czy rozumiesz

O czym jest Żona modna?

3Hymn

  • Hymn do miłości ojczyzny (1774) zaczyna się od słów „Święta miłości kochanej ojczyzny…”.
  • Hymn to utwór podniosły, uroczysty. Pojawiają się apostrofa (zwrot do miłości ojczyzny), wykrzyknienia i wysoki styl.
  • Patriotyzm to tu cnota obywatelska i gotowość do poświęceń dla dobra wspólnego. Paradoksy pokazują jego siłę: Dla ciebie zjadłe smakują trucizny.
  • Utwór wszedł potem do poematu Myszeida (pieśń IX), a w czasach zaborów śpiewano go jak hymn narodowy.
Zapamiętaj

Satyra Krasickiego ośmiesza wady, hymn wychwala patriotyzm; w obu liczy się dobro wspólne.

Uwaga na błąd

Czytanie Do króla jako krytyki władcy. „Zarzuty” są ironiczne: pokazują zalety króla.

✎Ściąga: Ignacy Krasicki – satyry i „Hymn do miłości ojczyzny”

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • Satyra Krasickiego ośmiesza wady, hymn wychwala patriotyzm; w obu liczy się dobro wspólne.
  • Ignacy Krasicki (1735–1801): biskup warmiński, później arcybiskup gnieźnieński, uczestnik obiadów czwartkowych.
  • Satyra wyśmiewa wady, żeby poprawić obyczaje (ridendo castigat mores, „śmiejąc się poprawiać obyczaje”). Atakuje wady, nie konkretne osoby.
  • Hymn to utwór podniosły, uroczysty. Pojawiają się apostrofa (zwrot do miłości ojczyzny), wykrzyknienia i wysoki styl.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Czym jest satyra?

    1. AUtworem ośmieszającym wady
    2. BEposem
    3. CUtworem żałobnym
    4. DHymnem
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Utworem ośmieszającym wady – Ma poprawiać obyczaje.

  2. O czym jest Żona modna?

    1. AO wojnie
    2. BO królu
    3. CO pijaństwie
    4. DO żonie bezmyślnie naśladującej mody
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: O żonie bezmyślnie naśladującej mody – Dialog Piotra z przyjacielem.

  3. Do kogo adresowana jest satyra Do króla?

    1. ADo Jana III
    2. BDo Zygmunta Starego
    3. CDo Napoleona
    4. DDo Stanisława Augusta
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Do Stanisława Augusta – Mówi też o roli satyry.

  4. Na czym polega ironia w Do króla?

    1. AAutor szczerze krytykuje króla
    2. BKról jest bohaterem negatywnym
    3. C„Wady” króla są w istocie zaletami
    4. DSatyra jest nudna
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: „Wady” króla są w istocie zaletami – Zarzuty mają wydźwięk pochwały.

  5. Kiedy napisano Hymn do miłości ojczyzny?

    1. AW 1829 r.
    2. BW 1584 r.
    3. CW 1774 r.
    4. DW 1601 r.
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: W 1774 r. – To utwór oświeceniowy.

  6. Co to jest apostrofa w Hymnie?

    1. APowtórzenie
    2. BZwrot do miłości ojczyzny
    3. CZwrot do Boga
    4. DPytanie
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Zwrot do miłości ojczyzny – Mówiący zwraca się do pojęcia.

  7. Jak rozumiany jest patriotyzm w Hymnie?

    1. AJako cnota obywatelska i gotowość do poświęceń
    2. BJako pieniądze
    3. CJako wojna
    4. DJako kult króla
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Jako cnota obywatelska i gotowość do poświęceń – Chodzi o dobro wspólne.

  8. Ile satyr musisz znać wg wykazu?

    1. AŻadną
    2. BJedną wybraną
    3. CPięć
    4. DWszystkie
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Jedną wybraną – Żona modna i Do króla to propozycje.

Cały dział „Oświecenie”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Rozwiąż quiz · 8 pytańFiszki · 10🔊 Posłuchaj notatki

Więcej: Język polski, klasa 1

Język jako system znakówKomunikacja językowa i funkcje wypowiedziBłąd językowy a innowacja. Norma językowaEtyka i etykieta wypowiedziJęzyk w internecie i mody językoweSłownictwo wartościująceRozprawka i argumentacjaRetoryka i erystykaNotatka syntetyzująca, streszczenie i parafrazaDyskusja, przemówienie i argumenty pozamerytoryczneŹródła, cytat, przypis i bibliografiaEsej, felieton, reportaż i interpretacja porównawczaStarożytność – cechy epokiBiblia – wiadomości ogólneKsięga RodzajuKsięga HiobaKsięga KoheletaPieśń nad PieśniamiKsięga Psalmów (Psalm 1 i 130)Apokalipsa św. JanaJan Parandowski – „Mitologia”Homer – „Iliada”Homer – „Odyseja”Sofokles – „Antygona”Liryka antyczna: Safona, Anakreont, TyrtajuszHoracy – wybrane pieśniFilozofia starożytnaPlaton – „Państwo” (mit jaskini)Arystoteles – „Poetyka”Średniowiecze – cechy epoki„Bogurodzica”„Lament świętokrzyski”„Legenda o świętym Aleksym”„Pieśń o Rolandzie”„Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią”Dante Alighieri – „Boska komedia”Sztuka średniowiecza: romanizm i gotykRenesans – cechy epokiJan Kochanowski – pieśni i fraszkiJan Kochanowski – „Treny”Jan Kochanowski – „Odprawa posłów greckich”Mikołaj Rej – „Żywot człowieka poczciwego”Andrzej Frycz Modrzewski – „O poprawie Rzeczypospolitej”Barok – cechy epokiPoezja metafizyczna: Sęp Szarzyński i NaborowskiJan Andrzej Morsztyn – poezja dworska i konceptyzmJan Chryzostom Pasek – „Pamiętniki” i sarmatyzmWilliam Szekspir – „Makbet”William Szekspir – „Hamlet”Oświecenie – cechy epokiMolier – „Skąpiec”Epoki literackieŚrodki stylistyczneLektury w klasie I: P, R i uzupełniające