ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →
Chemia · powtórka działu · kl. 3

Chemia w życiu i środowisku – powtórka do sprawdzianu

ogarniam.edu.pl · Chemia · klasa 3 LOściąga z działu · próbny test: ogarniam.edu.pl/lo/3/chemia/powtorka/chemia-w-zyciu-i-srodowisku/

Sprawdzian albo kartkówka z działu „Chemia w życiu i środowisku”? Przeczytaj ściągę, rozwiąż próbny test (15 pytań z odpowiedziami), a potem sprawdź się w teście z wynikiem i oceną.

Test z działu · 10 pytańPróbny sprawdzian na tej stronie ↓

Tematy w dziale

✎Ściąga z działu

Tworzywa sztuczne i włókna

  • Włókna: naturalne (celuloza, białka), sztuczne (przerobiona celuloza), syntetyczne (z monomerów). Termoplasty można przetapiać, duroplasty nie.
  • Naturalne pochodzą z roślin lub zwierząt. Sztuczne robi się z przerobionej celulozy. Syntetyczne powstają z monomerów w reakcjach polimeryzacji lub polikondensacji.
  • Termoplasty (PE, PP, PVC, PS, PET) miękną po ogrzaniu i można je przetapiać. Dzięki temu nadają się do recyklingu.

Środki czyszczące i kosmetyki: skład, pH i bezpieczeństwo

  • Odczyt etykiety: skład, pH, piktogramy. Nigdy nie mieszaj wybielacza z kwasem.
  • Środków chlorowych (NaClO) z kwasowymi. Wydziela się toksyczny chlor: NaClO + 2HCl → Cl₂ + NaCl + H₂O.

Leki, trucizny i dawka

  • O działaniu substancji decyduje dawka i droga narażenia. Mniejsza LD₅₀ oznacza większą toksyczność.
  • LD₅₀ to dawka, która zabija 50% badanej populacji (zwykle zwierząt), podawana w mg na kg masy ciała. Im mniejsza LD₅₀, tym substancja bardziej toksyczna.
  • Kwas acetylosalicylowy (aspiryna, C₉H₈O₄) to pochodna kwasu salicylowego, ester z kwasem octowym. Działa przeciwbólowo, przeciwzapalnie i przeciwgorączkowo, ale może drażnić żołądek.

Zanieczyszczenia powietrza i wody

  • Źródła, powstające substancje i skutki trzeba umieć połączyć: SO₂ i NOₓ – kwaśne opady, CO₂ i CH₄ – efekt cieplarniany, freony – ozon, N i P – eutrofizacja.
  • Kwaśne opady: pH deszczu jest niższe niż 5,6 (naturalny deszcz ma ok. 5,6 przez rozpuszczony CO₂). Reakcje: S + O₂ → SO₂, 2SO₂ + O₂ + 2H₂O → 2H₂SO₄, 4NO₂ + O₂ + 2H₂O → 4HNO₃.
  • Efekt cieplarniany: CO₂ i CH₄ pochłaniają promieniowanie podczerwone. Naturalny efekt ogrzewa Ziemię, a jego wzmocnienie powoduje ocieplenie.

Gleba i zielona chemia

  • Gleba wiąże kationy w kompleksie sorpcyjnym, a zakwaszenie to osłabia. Zielona chemia to m.in. wysoka ekonomia atomowa.
  • Kompleks sorpcyjny gleby tworzą koloidy próchnicze i ilaste. Mają ładunek ujemny i wiążą kationy: Ca²⁺, Mg²⁺, K⁺, NH₄⁺.
  • Zakwaszenie (kwaśne opady, niektóre nawozy) wprowadza jony H⁺, które wypierają Ca²⁺ i K⁺ z kompleksu. Składniki są wymywane, a zdolność sorpcyjna maleje.

?Próbny sprawdzian

Pytania z każdego tematu działu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź z wyjaśnieniem.

  1. Bawełna i len składają się głównie z

    1. Askrobi
    2. Bbiałek
    3. Cpoliestru
    4. Dcelulozy
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: celulozy – Włókna roślinne zbudowane są z celulozy.

  2. Wełna i jedwab to włókna

    1. Anaturalne zbudowane z białek
    2. Bsyntetyczne
    3. Csztuczne
    4. Dnaturalne zbudowane z celulozy
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: naturalne zbudowane z białek – Pochodzą od zwierząt i są zbudowane z białek.

  3. Wiskoza jest włóknem

    1. Asztucznym
    2. Bsyntetycznym
    3. Cmineralnym
    4. Dnaturalnym
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: sztucznym – Powstaje z modyfikowanej celulozy.

  4. Udrażniacz do rur zawiera głównie

    1. ACaCO₃
    2. BNaClO
    3. CHCl
    4. DNaOH
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: NaOH – Silnie zasadowy NaOH zmydla tłuszcz i rozkłada włosy.

  5. Odkamieniacz zawiera zwykle

    1. Akwas cytrynowy lub octowy
    2. BNaOH
    3. Cglicerol
    4. Dwybielacz
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: kwas cytrynowy lub octowy – Kwas rozpuszcza osad CaCO₃, a przy tym wydziela CO₂.

  6. Jaki gaz wydziela się przy zmieszaniu wybielacza chlorowego z kwasem?

    1. AH₂
    2. BCO₂
    3. CO₂
    4. DCl₂
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Cl₂ – NaClO + 2HCl → Cl₂ + NaCl + H₂O. Chlor jest toksyczny.

  7. Zgodnie z zasadą Paracelsusa o szkodliwości substancji decyduje

    1. Akolor
    2. Bcena
    3. Czapach
    4. Ddawka
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: dawka – Każda substancja może być szkodliwa w zbyt dużej dawce.

  8. LD₅₀ to dawka, która

    1. Ajest dwa razy większa od terapeutycznej
    2. Bpowoduje śmierć 50% badanej populacji
    3. Cleczy 50% pacjentów
    4. Djest bezpieczna dla 50% ludzi
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: powoduje śmierć 50% badanej populacji – To miara toksyczności ostrej.

  9. Substancja A ma LD₅₀ = 20 mg/kg, B = 400 mg/kg. Która jest bardziej toksyczna?

    1. Anie da się porównać
    2. BB
    3. Cobie jednakowo
    4. DA
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: A – Mniejsza LD₅₀ oznacza, że wystarczy mniejsza dawka.

  10. Za kwaśne opady odpowiadają głównie

    1. Afreony
    2. Bpyły
    3. CSO₂ i NOₓ
    4. DCO₂ i CH₄
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: SO₂ i NOₓ – Tlenki siarki i azotu tworzą z wodą kwasy.

  11. Za efekt cieplarniany odpowiadają m.in.

    1. Ametale ciężkie
    2. BSO₂ i NO
    3. CCO₂ i CH₄
    4. Dfreony
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: CO₂ i CH₄ – Pochłaniają promieniowanie podczerwone.

  12. Freony niszczą

    1. Agleby
    2. Blasy bezpośrednio
    3. Cwarstwę ozonową
    4. Dwody podziemne
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: warstwę ozonową – Pod działaniem UV uwalniają Cl•, który rozkłada O₃.

  13. Kompleks sorpcyjny gleby wiąże głównie

    1. Aaniony, np. Cl⁻
    2. Bcząsteczki gazów
    3. Cmetale w stanie wolnym
    4. Dkationy, np. Ca²⁺ i K⁺
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: kationy, np. Ca²⁺ i K⁺ – Koloidy gleby mają ładunek ujemny.

  14. Zakwaszenie gleby

    1. Anie wpływa na sorpcję
    2. Bzwiększa zdolność sorpcyjną
    3. Czmniejsza zdolność sorpcyjną
    4. Dzamienia kationy w aniony
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: zmniejsza zdolność sorpcyjną – H⁺ wypierają kationy z kompleksu, które są potem wymywane.

  15. Jak można zmniejszyć kwasowość gleby?

    1. Awapnowaniem
    2. Bpodlewaniem octem
    3. Cdodaniem kwasu siarkowego(VI)
    4. Dnawadnianiem wodą destylowaną
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: wapnowaniem – Węglan wapnia lub tlenek wapnia wiążą jony H⁺.

Sprawdzian już blisko? Zrób test z całego działu

10 losowych pytań z tematów działu, wynik w procentach i ocena od 1 do 6. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Test z działu · 10 pytańWszystkie tematy: Chemia