ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →
Geografia · powtórka działu · kl. 3

Klimat i wody Polski – powtórka do sprawdzianu

ogarniam.edu.pl · Geografia · klasa 3 LOściąga z działu · próbny test: ogarniam.edu.pl/lo/3/geografia/powtorka/klimat-i-wody-polski/

Sprawdzian albo kartkówka z działu „Klimat i wody Polski”? Przeczytaj ściągę, rozwiąż próbny test (9 pytań z odpowiedziami), a potem sprawdź się w teście z wynikiem i oceną.

Tematy w dziale

✎Ściąga z działu

Klimat Polski i okres wegetacyjny

  • Klimat Polski jest przejściowy, a kontynentalizm rośnie ku wschodowi. Klimat regionu opisujesz z map i danych: temperatura, opady, amplituda i długość okresu wegetacyjnego.
  • Okres wegetacyjny to dni ze średnią dobową temperaturą powyżej 5°C. Trwa ok. 200–220 dni na zachodzie i Nizinie Śląskiej, a ok. 180 dni lub krócej na Suwalszczyźnie i w górach.
  • Zakopane (855 m n.p.m.) jest chłodniejsze przez wysokość i ma ok. 1145 mm opadów, ponad dwa razy więcej niż Wrocław (541 mm), bo góry wymuszają wznoszenie wilgotnego powietrza.

Rzeki i jeziora Polski

  • Wisła i Odra to dwa największe dorzecza, a Bałtyk jest zlewiskiem prawie całej Polski. Jeziora pojezierzy są dziełem lądolodu.
  • Dorzecze to obszar, z którego wody spływają do jednej rzeki głównej i jej dopływów; jego granica to dział wodny. Zlewisko to obszar odwadniany do określonego morza.
  • Reżim rzeczny to roczny rytm przepływu. Rzeki nizinne zasilają głównie wody roztopowe i deszcz: wezbranie jest wiosną, a niżówki latem i jesienią. Rzeki górskie mają też wezbrania letnie po ulewach.

Niedobory wody i retencja

  • Niedobór wody wynika z klimatu, zużycia, melioracji i uszczelnienia terenu. Retencję zwiększasz na wsi (mokradła, zastawki) i w mieście (zieleń, zbiorniki na deszczówkę).
  • Retencja zatrzymuje wodę w krajobrazie i opóźnia jej odpływ. Naturalna: gleby, torfowiska, mokradła, jeziora, lasy. Sztuczna: zbiorniki zaporowe, stawy, rowy z zastawkami.
  • Klimat: małe opady i silne parowanie latem. Zużycie: przemysł, energetyka, rolnictwo i gospodarstwa domowe. Melioracje: odwodnione łąki i bagna tracą retencję. Zabudowa: asfalt i beton uszczelniają miasto, więc woda spływa kanalizacją, zamiast wsiąkać.

Żuławy Wiślane i polskie wybrzeże (rozszerzenie)

  • Żuławy leżą częściowo poniżej poziomu morza i potrzebują wałów oraz pompowni. Wybrzeże niskie to akumulacja (mierzeje), wysokie to abrazja (klify).

?Próbny sprawdzian

Pytania z każdego tematu działu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź z wyjaśnieniem.

  1. Dlaczego klimat Polski nazywamy przejściowym?

    1. ATemperatura nigdy się nie zmienia
    2. BLeży w strefie okołobiegunowej
    3. CNapływa na przemian powietrze morskie i kontynentalne
    4. DPanuje w nim klimat równikowy
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Napływa na przemian powietrze morskie i kontynentalne – Polska leży między wpływami Atlantyku a wnętrza Eurazji, więc masy powietrza często się zmieniają.

  2. Jak zmienia się kontynentalizm klimatu w Polsce?

    1. AJest wszędzie taki sam
    2. BRośnie ku morzu
    3. CRośnie ku wschodowi
    4. DRośnie ku zachodowi
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Rośnie ku wschodowi – Wpływ oceanu słabnie na wschód, więc zimy są mroźniejsze, a amplituda większa.

  3. Najcieplejszy miesiąc w Suwałkach ma 18,1°C, a najchłodniejszy −⁠3,3°C. Ile wynosi amplituda roczna?

    1. A14,8°C
    2. B7,2°C
    3. C18,1°C
    4. D21,4°C
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: 21,4°C – A = 18,1 − (−⁠3,3) = 21,4°C; 14,8 to błąd odjęcia liczby ujemnej bez zmiany znaku.

  4. Dorzecze to obszar, z którego wody spływają

    1. Ado jednego jeziora
    2. Btylko do rzek górskich
    3. Cdo jednego morza
    4. Ddo jednej rzeki głównej wraz z dopływami
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: do jednej rzeki głównej wraz z dopływami – Obszar odwadniany do morza to zlewisko; dorzecze dotyczy jednej rzeki.

  5. Jaka część Polski leży w zlewisku Morza Bałtyckiego?

    1. AOk. 75%
    2. BOk. 54%
    3. COk. 34%
    4. DOk. 99%
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Ok. 99% – 54% to dorzecze Wisły, a 34% – dorzecze Odry; razem z rzekami Przymorza daje to prawie całą Polskę.

  6. Dorzecze Wisły zajmuje około

    1. A54% powierzchni Polski
    2. B12%
    3. C99%
    4. D34%
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: 54% powierzchni Polski – Wisła ma największe dorzecze (ok. 54%), a Odra ok. 34%.

  7. Retencja to

    1. Aparowanie wody z oceanu
    2. Bzatrzymywanie wody i opóźnianie jej odpływu
    3. Cszybkie odprowadzanie wody do morza
    4. Doczyszczanie ścieków
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: zatrzymywanie wody i opóźnianie jej odpływu – Naturalna i sztuczna retencja wydłużają czas, w którym woda zostaje w krajobrazie.

  8. Średni odpływ rzek Polski to ok. 60 mld m³, a ludność ok. 37,5 mln. Ile wynoszą zasoby wodne na mieszkańca?

    1. AOk. 1 600 m³ rocznie
    2. BOk. 625 m³ rocznie
    3. COk. 16 000 m³ rocznie
    4. DOk. 160 m³ rocznie
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Ok. 1 600 m³ rocznie – 60 000 000 000 m³ : 37 500 000 = 1 600 m³ na osobę; inne wyniki to błędy w liczbie zer albo odwrócony iloraz.

  9. Jaką część średniego rocznego odpływu rzek zatrzymują sztuczne zbiorniki w Polsce?

    1. AOk. 0,5%
    2. BOk. 6,5%
    3. COk. 65%
    4. DOk. 15%
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Ok. 6,5% – Zbiorniki mieszczą ok. 4 mld m³, czyli ok. 6,5–7% odpływu; 15% to szacowane możliwości.

Sprawdzian już blisko? Zrób test z całego działu

10 losowych pytań z tematów działu, wynik w procentach i ocena od 1 do 6. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.