Środowisko i krajobraz – powtórka do sprawdzianu

Stan środowiska i formy ochrony przyrody

• Park narodowy to najwyższa forma ochrony, a Natura 2000 to europejska sieć. Każdą formę uzasadniaj konkretną wartością przyrodniczą.

Krajobrazy naturalne i kulturowe Polski (rozszerzenie)

• Krajobraz = pokrycie terenu + czynniki (rzeźba, klimat, gleby, historia, gospodarka). Rozpoznanie to połowa odpowiedzi, drugą połową jest wyjaśnienie.
• Krajobraz naturalny ukształtowała wyłącznie przyroda. W Polsce prawie go nie ma – zbliżone są fragmenty parków narodowych (np. Puszcza Białowieska, Tatry powyżej lasów).
• Krajobraz kulturowy powstał przy udziale człowieka: pola, wsie, miasta, kopalnie, drogi. To większość powierzchni kraju.

Wartość i degradacja krajobrazu (rozszerzenie)

• Krajobraz oceniasz według kryteriów: elementy naturalne, ład przestrzenny, dominanty i zgodność nowej zabudowy z tradycją. Chronią go plany miejscowe, uchwały krajobrazowe i parki kulturowe.
• Harmonijny zachowuje naturalne elementy, ma ład przestrzenny, a zabudowa pasuje do otoczenia. Przekształcony został wyraźnie zmieniony przez człowieka, ale może być uporządkowany. Zdegradowany utracił walory przyrodnicze lub kulturowe.
• Chaos reklamowy zasłania widoki i fasady. Rozlewanie się miast (urban sprawl), czyli rozproszona zabudowa na polach wokół miast, niszczy krajobraz podmiejski i zwiększa koszty dróg i sieci.