ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →
Język polski · powtórka działu · kl. 4

Rozszerzenie: powieść, dramat, esej – powtórka do sprawdzianu

ogarniam.edu.pl · Język polski · klasa 4 LOściąga z działu · próbny test: ogarniam.edu.pl/lo/4/jezyk-polski/powtorka/rozszerzenie-powiesc-dramat-esej/

Sprawdzian albo kartkówka z działu „Rozszerzenie: powieść, dramat, esej”? Przeczytaj ściągę, rozwiąż próbny test (12 pytań z odpowiedziami), a potem sprawdź się w teście z wynikiem i oceną.

Test z działu · 10 pytańPróbny sprawdzian na tej stronie ↓

Tematy w dziale

✎Ściąga z działu

Tadeusz Konwicki – „Mała apokalipsa” (rozszerzenie)

  • Narrator ma podpalić się w proteście, ale ważniejsza od samego aktu jest wędrówka: jeden dzień w Warszawie pokazuje system, społeczeństwo i odpowiedzialność jednostki.
  • Tadeusz Konwicki (1926–2015) to prozaik i reżyser filmowy. Mała apokalipsa ukazała się w 1979 r. w drugim obiegu, czyli w wydawnictwach niezależnych, poza cenzurą PRL. Oficjalnie wydano ją dopiero pod koniec lat 80.
  • Groteska miesza komizm i grozę. Przykłady: nikt nie wie, jaki jest dzień i rok (kalendarze pokazują różne daty), ciągle brakuje prądu, miasto się rozpada, a propaganda świętuje.

Janusz Głowacki – „Antygona w Nowym Jorku” (rozszerzenie)

  • Głowacki pokazuje, że prawo do pochówku to prawo do godności, a współczesny świat bywa obojętny wobec ludzi bez praw. Antygona zderza się tu nie z królem, tylko z biedą i obojętnością.
  • Janusz Głowacki (1938–2017) po wprowadzeniu stanu wojennego został na emigracji, a potem zamieszkał w Nowym Jorku. Antygona w Nowym Jorku powstała w 1992 r. (druk w „Dialogu”), a polska prapremiera odbyła się w 1993 r. w warszawskim Teatrze Ateneum.
  • Pchełka to Polak, Sasza – rosyjski Żyd, dawny malarz, Anita – Portorykanka. Są też Policjant, który na początku i na końcu zwraca się wprost do widzów, i zmarły John, ukochany Anity.

Mrożek – opowiadanie jako satyra: absurd i groteska (rozszerzenie)

  • Satyra Mrożka działa przez absurd i przejaskrawienie: robi z rzeczywistości karykaturę, żeby pokazać jej mechanizmy. W Słoniu to biurokratyczny kult pozoru.
  • Satyra krytykuje coś przez ośmieszenie.
  • Absurd to logika doprowadzona do końca: przyjmij błędne założenie i konsekwentnie wyciągaj z niego skutki, aż wynik stanie się śmieszny i niepokojący.

Esej Herberta lub Herlinga-Grudzińskiego: jak go czytać (rozszerzenie)

  • Esej łączy osobisty głos z faktem i argumentem. Czytając, szukaj, jak autor używa wiedzy do postawienia tezy, a nie tylko do ozdoby.
  • Esej to tekst, w którym autor myśli na głos: ma osobisty ton, ale opiera się na faktach i wiedzy. Nie jest ani suchym wykładem, ani pamiętnikiem.

?Próbny sprawdzian

Pytania z każdego tematu działu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź z wyjaśnieniem.

  1. Do czego namawiają narratora opozycjoniści?

    1. ADo wygłoszenia przemówienia w telewizji
    2. BDo wyjazdu z kraju
    3. CDo samospalenia w proteście
    4. DDo napisania listu do władz
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Do samospalenia w proteście – To centralny wątek fabuły.

  2. Przeciw czemu ma protestować narrator?

    1. APrzeciw podwyżkom cen
    2. BPrzeciw zamknięciu wydawnictwa
    3. CPrzeciw planowanemu przyłączeniu Polski do ZSRR
    4. DPrzeciw budowie Pałacu Kultury
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Przeciw planowanemu przyłączeniu Polski do ZSRR – Protest ma mieć wymiar polityczny i symboliczny.

  3. W jakim obiegu ukazała się powieść w 1979 r.?

    1. AW oficjalnym wydawnictwie państwowym
    2. BW odcinkach w radiu
    3. CW drugim obiegu, poza cenzurą
    4. DW podręczniku szkolnym
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: W drugim obiegu, poza cenzurą – Drugi obieg to niezależne wydawnictwa w PRL.

  4. Gdzie rozgrywa się akcja?

    1. AW Central Parku przy operze
    2. BW Tebach
    3. CW parku Tompkins Square w Nowym Jorku
    4. DW Warszawie
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: W parku Tompkins Square w Nowym Jorku – Park jest domem bezdomnych imigrantów.

  5. Kim są Pchełka i Sasza?

    1. AUrzędnikami imigracyjnymi
    2. BPolicjantami
    3. CPolakiem i rosyjskim Żydem, bezdomnymi z parku
    4. DBraćmi Anity
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Polakiem i rosyjskim Żydem, bezdomnymi z parku – Postacie łączy bieda i życie na marginesie.

  6. Czego chce Anita?

    1. AWyjść za Pchełkę
    2. BWrócić do Portoryko
    3. CGodnie pochować zmarłego Johna w parku
    4. DZdobyć pracę w Nowym Jorku
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Godnie pochować zmarłego Johna w parku – Chodzi o prawo do pochówku i godności.

  7. Ile opowiadań Mrożka wymaga program rozszerzony?

    1. AŻadnego
    2. BCały zbiór Słoń
    3. CPięć
    4. DJedno wybrane
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Jedno wybrane – Wystarczy jedno, uzasadnione funkcją absurdu i groteski.

  8. Co to jest absurd w satyrze Mrożka?

    1. ALogika fałszywego założenia doprowadzona do końca
    2. BOpis przyrody
    3. CCałkowity brak fabuły
    4. DPoważny wywód naukowy
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Logika fałszywego założenia doprowadzona do końca – Z błędnego założenia wyciąga się konsekwentne skutki.

  9. Dlaczego w zoo pojawia się gumowy słoń?

    1. ATak nakazał lekarz weterynarii
    2. BDzieci bały się prawdziwego słonia
    3. CPrawdziwy słoń uciekł
    4. DDyrektor chce się wykazać oszczędnością i odrzuca prawdziwego słonia
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Dyrektor chce się wykazać oszczędnością i odrzuca prawdziwego słonia – Kult oszczędności i pozoru jest celem satyry.

  10. Ile esejów musisz znać w zakresie rozszerzonym?

    1. APo jednym każdego autora
    2. BJeden wybrany esej Herlinga-Grudzińskiego albo Herberta
    3. CŻadnego
    4. DWszystkie z obu zbiorów
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Jeden wybrany esej Herlinga-Grudzińskiego albo Herberta – Wystarczy jeden tekst jednego z dwóch autorów.

  11. Co to jest esej?

    1. AZbiór wierszy
    2. BOpis przyrody bez tezy
    3. CTekst łączący osobisty głos, fakt, erudycję i argument
    4. DStreszczenie powieści
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Tekst łączący osobisty głos, fakt, erudycję i argument – Autor myśli „na głos”, opierając się na wiedzy.

  12. Który zbiór esejów napisał Herbert?

    1. ABarbarzyńca w ogrodzie
    2. BPodróże z Herodotem
    3. CDziennik pisany nocą
    4. DInny świat
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Barbarzyńca w ogrodzie – To eseje z podróży do Francji i Włoch (1962).

Sprawdzian już blisko? Zrób test z całego działu

10 losowych pytań z tematów działu, wynik w procentach i ocena od 1 do 6. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Test z działu · 10 pytańWszystkie tematy: Język polski