ogarniam.edu.pl Zacznij naukę →Zacznij →
Język polski · powtórka działu · kl. 4

Teoria literatury – powtórka do sprawdzianu

ogarniam.edu.pl · Język polski · klasa 4ściąga z działu · próbny test: ogarniam.edu.pl/sp/4/jezyk-polski/powtorka/teoria-literatury/

Sprawdzian albo kartkówka z działu „Teoria literatury”? Przeczytaj ściągę, rozwiąż próbny test (15 pytań z odpowiedziami), a potem sprawdź się w teście z wynikiem i oceną.

Tematy w dziale

✎Ściąga z działu

Temat, narrator i osoba mówiąca

  • Temat odpowiada na pytanie „o czym?”, główna myśl – „co z tego wynika?”
  • Autor pisze utwór, osoba mówiąca wypowiada się w wierszu, narrator opowiada wydarzenia
  • Temat mówi, o czym jest tekst: o przygodach Pinokia.

Świat przedstawiony: fabuła i bohaterowie

  • Fabuła to wydarzenia w takiej kolejności, że każde wynika z poprzedniego
  • Świat przedstawiony to wszystko, co dzieje się w utworze: bohaterowie, wydarzenia, czas i miejsce akcji.
  • Akcja to ciąg wydarzeń w utworze. Czas akcji to np. dawno, dawno temu albo wiosną 2026 roku, miejsce – w zaczarowanym lesie.

Środki stylistyczne i budowa wiersza

  • Wersy tworzą strofy, rymy łączą zakończenia wersów, a refren się powtarza
  • Środki stylistyczne to sposoby, dzięki którym tekst jest barwny i działa na wyobraźnię.
  • Epitet – wyraz określający rzeczownik, najczęściej przymiotnik: złota jesień, cichy las.

Baśń, legenda, opowiadanie i komiks

  • Baśń dzieje się „dawno temu, nie wiadomo gdzie”, a legenda wiąże się z prawdziwym miejscem lub postacią
  • Baśń to opowieść, w której ważną rolę odgrywa fantastyka: czary, mówiące zwierzęta, wróżki.
  • Legenda to dawna opowieść o miejscu, wydarzeniu lub postaci ważnej dla wspólnoty, np. o Piaście Kołodzieju.

Teatr i jego twórcy

  • Aktor gra, reżyser kieruje, scenograf projektuje scenę, choreograf układa ruch, sufler podpowiada
  • Tekst kultury to każde dzieło, które coś nam przekazuje: książka, wiersz, komiks, obraz, film, przedstawienie.
  • Spektakl (przedstawienie) to historia pokazana na żywo na scenie; widzowie siedzą na widowni, a scenę zasłania kurtyna.

?Próbny sprawdzian

Pytania z każdego tematu działu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź z wyjaśnieniem.

  1. Czym jest temat utworu?

    1. Aliczbą stron
    2. Bnazwiskiem autora
    3. Codpowiedzią na pytanie, o czym jest tekst
    4. Dmiejscem wydruku
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: odpowiedzią na pytanie, o czym jest tekst – Temat mówi, o czym jest utwór.

  2. Czym jest główna myśl?

    1. Apierwszym zdaniem
    2. Btytułem rozdziału
    3. Cnajważniejszym przesłaniem tekstu
    4. Dlistą bohaterów
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: najważniejszym przesłaniem tekstu – Główna myśl to to, co z tekstu wynika.

  3. Kto to autor?

    1. Aczytelnik
    2. Bczłowiek, który napisał utwór
    3. Cosoba, która opowiada wydarzenia
    4. Dbohater wiersza
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: człowiek, który napisał utwór – Autora odróżniamy od narratora i osoby mówiącej.

  4. Co wchodzi w skład świata przedstawionego?

    1. Anazwisko autora
    2. Bbohaterowie, wydarzenia, czas i miejsce
    3. Ctylko tytuł
    4. Dliczba stron
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: bohaterowie, wydarzenia, czas i miejsce – Świat przedstawiony to bohaterowie, wydarzenia, czas i miejsce.

  5. Co to jest fabuła?

    1. Awydarzenia w ciągu przyczynowo-skutkowym
    2. Bopis okładki
    3. Cżyciorys autora
    4. Dspis bohaterów
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: wydarzenia w ciągu przyczynowo-skutkowym – Fabuła to wydarzenia, gdzie jedno wynika z drugiego.

  6. W jakiej kolejności następują etapy akcji?

    1. Azawiązanie, rozwinięcie, punkt kulminacyjny, zakończenie
    2. Bzakończenie, zawiązanie, rozwinięcie
    3. Crozwinięcie, zakończenie, zawiązanie
    4. Dpunkt kulminacyjny, zawiązanie, zakończenie
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: zawiązanie, rozwinięcie, punkt kulminacyjny, zakończenie – Akcja rozwija się od zawiązania do zakończenia.

  7. Co to jest epitet?

    1. Awyraz naśladujący dźwięk
    2. Bpowtarzający się refren
    3. Czgodne zakończenie wersów
    4. Dwyraz określający rzeczownik, najczęściej przymiotnik
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: wyraz określający rzeczownik, najczęściej przymiotnik – „Złota jesień” to epitet.

  8. Który środek to porównanie?

    1. Aoczy jak gwiazdy
    2. Bmorze słów
    3. Człota jesień
    4. Dbum
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: oczy jak gwiazdy – Porównanie zawiera słowo „jak”.

  9. Co to jest przenośnia?

    1. Agrupa wersów
    2. Bpołączenie wyrazów o nowym, niezwykłym znaczeniu
    3. Cjedna linijka wiersza
    4. Dnaśladowanie dźwięku
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: połączenie wyrazów o nowym, niezwykłym znaczeniu – „Morze słów” to przenośnia.

  10. Czym zaczyna się wiele baśni?

    1. Adnia 1 stycznia
    2. Bdawno, dawno temu
    3. Cwczoraj rano
    4. Dw pewnym biurze
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: dawno, dawno temu – Baśń przenosi nas w odległy, umowny czas.

  11. Co jest typowe dla baśni?

    1. Abrak jakiejkolwiek fantastyki
    2. Bopisy prawdziwych miast
    3. Clisty
    4. Ddobro zwycięża zło
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: dobro zwycięża zło – W baśni dobro zawsze wygrywa.

  12. Czym jest morał baśni?

    1. Atytułem
    2. Bimieniem bohatera
    3. Cliczbą stron
    4. Dprzesłaniem, np. „dobro zawsze powraca”
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: przesłaniem, np. „dobro zawsze powraca” – Morał to nauka płynąca z baśni.

  13. Kto gra postać na scenie?

    1. Aaktor
    2. Bscenograf
    3. Csufler
    4. Dreżyser
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: aktor – Aktor wciela się w postać: mówi jej słowa i wyraża jej emocje.

  14. Kto kieruje całym przedstawieniem?

    1. Areżyser
    2. Bchoreograf
    3. Caktor
    4. Dwidz
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: reżyser – Reżyser decyduje, jak będzie wyglądał spektakl, i prowadzi pracę aktorów.

  15. Kto podpowiada aktorom tekst?

    1. Asufler
    2. Breżyser
    3. Cdekorator
    4. Dchoreograf
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: sufler – Sufler pomaga aktorowi, który zapomniał słów roli.

Sprawdzian już blisko? Zrób test z całego działu

10 losowych pytań z tematów działu, wynik w procentach i ocena od 1 do 6. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.