✎Ściąga z działu
Biologia – nauka o życiu
- Obserwacja – patrzę i opisuję. Doświadczenie – coś zmieniam i sprawdzam skutek.
- Biologia to nauka o organizmach, czyli istotach żywych: o ich budowie, czynnościach życiowych i powiązaniach ze środowiskiem.
- Obserwacja – uważnie oglądamy organizm lub zjawisko i niczego nie zmieniamy (np. liczymy ptaki przy karmniku). Wyniki zapisujemy: notatka, rysunek, zdjęcie, tabela.
Jak zaplanować doświadczenie
- Próba badawcza i próba kontrolna różnią się tylko jednym czynnikiem – tym, który badamy.
- Problem badawczy – pytanie, na które szukamy odpowiedzi, np. „Czy woda jest potrzebna do kiełkowania nasion fasoli?”.
- Hipoteza – przypuszczalna odpowiedź na to pytanie, np. „Nasiona fasoli potrzebują wody do kiełkowania”. Doświadczenie ją potwierdzi albo obali.
Mikroskop i obserwacje mikroskopowe
- Powiększenie mikroskopu = powiększenie okularu · powiększenie obiektywu
- Część optyczna (z soczewkami i światłem): okular – przez niego patrzymy; obiektywy – blisko preparatu; lusterko lub oświetlacz – kieruje światło przez preparat.
- Część mechaniczna: tubus (rura z okularem), rewolwer (obracany, zmienia obiektywy), stolik (na nim leży preparat), statyw, podstawa.
?Próbny sprawdzian
Pytania z każdego tematu działu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź z wyjaśnieniem.
Czym zajmuje się biologia?
- Askałami, wodą i powietrzem
- Btylko roślinami i zwierzętami żyjącymi w Polsce
- Corganizmami, ich budową, czynnościami życiowymi i środowiskiem
- Dwyłącznie budową ciała człowieka
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: organizmami, ich budową, czynnościami życiowymi i środowiskiem – Biologia to nauka o wszystkich istotach żywych i ich związkach ze środowiskiem.
Która dziedzina biologii bada grzyby?
- Agenetyka
- Bbotanika
- Czoologia
- Dmykologia
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: mykologia – Mykologia to nauka o grzybach.
Botanika to nauka o
- Adziedziczeniu cech
- Bzwierzętach
- Croślinach
- Dbakteriach
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: roślinach – Botanicy badają rośliny.
Czym jest hipoteza?
- Apytaniem, na które szukamy odpowiedzi
- Blistą potrzebnych przyrządów
- Czapisem wyników w tabeli
- Dprzypuszczalną odpowiedzią na problem badawczy
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: przypuszczalną odpowiedzią na problem badawczy – Hipotezę stawiamy przed doświadczeniem i sprawdzamy ją.
Która wypowiedź jest problemem badawczym?
- ARzeżucha rośnie szybciej na świetle.
- BŚwiatło jest potrzebne do wzrostu rzeżuchy, co potwierdzono.
- CCzy światło wpływa na wzrost rzeżuchy?
- DRzeżucha na parapecie urosła o 3 cm.
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: Czy światło wpływa na wzrost rzeżuchy? – Problem badawczy zapisujemy jako pytanie.
Czym różni się próba badawcza od próby kontrolnej?
- Aliczbą powtórzeń i rodzajem nasion
- Bniczym się nie różni
- Ctylko badanym czynnikiem
- Dwszystkimi warunkami
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: tylko badanym czynnikiem – Wszystkie inne warunki muszą być jednakowe, inaczej nie wiadomo, co zmieniło wynik.
Jak obliczyć powiększenie mikroskopu?
- Adodać powiększenie okularu i obiektywu
- Bpomnożyć powiększenie okularu przez powiększenie obiektywu
- Cpodzielić powiększenie obiektywu przez powiększenie okularu
- Dodczytać tylko liczbę z okularu
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: pomnożyć powiększenie okularu przez powiększenie obiektywu – Powiększenia okularu i obiektywu mnożymy.
Okular powiększa 10 razy, a obiektyw 40 razy. Jakie jest powiększenie mikroskopu?
- A50 razy
- B30 razy
- C4 razy
- D400 razy
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: 400 razy – 10 · 40 = 400.
Okular ma powiększenie 15×, a obiektyw 10×. Ile wynosi powiększenie mikroskopu?
- A1500 razy
- B150 razy
- C25 razy
- D5 razy
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: 150 razy – 15 · 10 = 150.
Sprawdzian już blisko? Zrób test z całego działu
10 losowych pytań z tematów działu, wynik w procentach i ocena od 1 do 6. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.