1Budowa mikroskopu
- Część optyczna (z soczewkami i światłem): okular – przez niego patrzymy; obiektywy – blisko preparatu; lusterko lub oświetlacz – kieruje światło przez preparat.
- Część mechaniczna: tubus (rura z okularem), rewolwer (obracany, zmienia obiektywy), stolik (na nim leży preparat), statyw, podstawa.
- Śruba makrometryczna – duża, do zgrubnego ustawiania ostrości. Śruba mikrometryczna – mała, do dokładnego.
2Powiększenie
Powiększenie mikroskopu = powiększenie okularu · powiększenie obiektywu
- Okular 10×, obiektyw 40×: 10 · 40 = 400 razy.
- Okular 10×, obiektyw 4×: 10 · 4 = 40 razy – od tego zaczynamy.
Jak obliczyć powiększenie mikroskopu?
Powiększenia okularu i obiektywu mnożymy.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
3Preparat krok po kroku
- Preparat musi być cienki i przezroczysty, bo światło przechodzi przez niego od dołu.
- Na szkiełko podstawowe nakładamy kroplę wody i cienki kawałek, np. skórkę z łuski cebuli.
- Przykrywamy go szkiełkiem nakrywkowym, opuszczając je ukośnie, żeby nie zostały pęcherzyki powietrza.
- Barwnik (np. płyn Lugola) wyraźniej pokazuje części komórki.
4Jak oglądać
- Ustaw najmniejszy obiektyw, włącz światło, połóż preparat na stoliku.
- Śrubą makrometryczną ustaw ostrość. Potem możesz zmienić obiektyw na większy i poprawić ostrość śrubą mikrometryczną.
- Obraz w mikroskopie jest powiększony i odwrócony.
Zaczynanie od największego obiektywu. Trudno wtedy znaleźć obiekt i łatwo zgnieść preparat.
Po co szkiełko nakrywkowe opuszcza się na preparat ukośnie?
Pęcherzyki powietrza zasłaniają obraz i utrudniają obserwację.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
✎Ściąga: Mikroskop i obserwacje mikroskopowe
Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.
- Powiększenie mikroskopu = powiększenie okularu · powiększenie obiektywu
- Część optyczna (z soczewkami i światłem): okular – przez niego patrzymy; obiektywy – blisko preparatu; lusterko lub oświetlacz – kieruje światło przez preparat.
- Część mechaniczna: tubus (rura z okularem), rewolwer (obracany, zmienia obiektywy), stolik (na nim leży preparat), statyw, podstawa.
- Śruba makrometryczna – duża, do zgrubnego ustawiania ostrości. Śruba mikrometryczna – mała, do dokładnego.
?Quiz: powtórz przed kartkówką
8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.
Jak obliczyć powiększenie mikroskopu?
- Adodać powiększenie okularu i obiektywu
- Bpomnożyć powiększenie okularu przez powiększenie obiektywu
- Cpodzielić powiększenie obiektywu przez powiększenie okularu
- Dodczytać tylko liczbę z okularu
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: pomnożyć powiększenie okularu przez powiększenie obiektywu – Powiększenia okularu i obiektywu mnożymy.
Okular powiększa 10 razy, a obiektyw 40 razy. Jakie jest powiększenie mikroskopu?
- A50 razy
- B30 razy
- C4 razy
- D400 razy
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: 400 razy – 10 · 40 = 400.
Okular ma powiększenie 15×, a obiektyw 10×. Ile wynosi powiększenie mikroskopu?
- A1500 razy
- B150 razy
- C25 razy
- D5 razy
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: 150 razy – 15 · 10 = 150.
Która część mikroskopu należy do części optycznej?
- Astatyw
- Bobiektyw
- Cstolik
- Dśruba makrometryczna
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: obiektyw – Obiektyw zawiera soczewki, więc należy do części optycznej.
Do czego służy śruba mikrometryczna?
- Ado przytrzymywania preparatu
- Bdo dokładnego ustawiania ostrości
- Cdo włączania oświetlacza
- Ddo zmiany obiektywów
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: do dokładnego ustawiania ostrości – Mała śruba mikrometryczna lekko porusza stolikiem lub tubusem i dokładnie ustawia ostrość.
Od którego obiektywu zaczynamy obserwację?
- Aod dowolnego, nie ma to znaczenia
- Bod obiektywu o najmniejszym powiększeniu
- Cod obiektywu bez soczewki
- Dod obiektywu o największym powiększeniu
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: od obiektywu o najmniejszym powiększeniu – Przy małym powiększeniu łatwiej znaleźć obiekt i nie zgnieść preparatu.
Dlaczego preparat mikroskopowy musi być cienki?
- Ażeby przechodziło przez niego światło
- Bżeby zmieścił się w okularze
- Cżeby szybciej wysechł
- Dżeby był cięższy
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: żeby przechodziło przez niego światło – W mikroskopie optycznym światło przechodzi przez preparat od dołu.
Po co szkiełko nakrywkowe opuszcza się na preparat ukośnie?
- Ażeby pod szkiełkiem nie zostały pęcherzyki powietrza
- Bżeby zwiększyć powiększenie
- Cżeby preparat się zabarwił
- Dżeby obraz był odwrócony
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: żeby pod szkiełkiem nie zostały pęcherzyki powietrza – Pęcherzyki powietrza zasłaniają obraz i utrudniają obserwację.
Cały dział „Biologia jako nauka”: ściąga i próbny sprawdzian →
Kartkówka albo sprawdzian już blisko?
Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.