✎Ściąga z działu
Środki językowe a cel wypowiedzi
- Cel wypowiedzi poznajemy po doborze słów, rodzaju zdania (pytanie, rozkaz, wykrzyknienie) i tonie głosu.
- Intencja to cel, który chce osiągnąć nadawca (ten, kto mówi lub pisze) wobec odbiorcy (tego, kto słucha lub czyta).
- Informowanie – przekazujemy fakty: Autobus odjeżdża o 15:30.
Argumentowanie i etyka języka
- Wypowiedź argumentacyjna = teza + argumenty + przykłady + wniosek.
- Teza to zdanie, które chcesz udowodnić: Warto codziennie czytać.
- Argument to powód, który uzasadnia tezę: …bo czytanie wzbogaca słownictwo.
Aktywne słuchanie i mowa ciała
- Aktywne słuchanie = uwaga + pytania doprecyzowujące + parafraza.
- Jeśli słowa mówią coś innego niż mowa ciała, odbiorca wyczuwa fałsz.
- Aktywne słuchanie to uważne słuchanie, którego celem jest zrozumienie rozmówcy.
?Próbny sprawdzian
Pytania z każdego tematu działu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź z wyjaśnieniem.
Jaki jest cel wypowiedzi „Autobus do Krakowa odjeżdża o 15:30”?
- Aprzekonywanie
- Binformowanie
- Cwyrażanie emocji
- Dzadawanie pytań
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: informowanie – Podano sprawdzalną godzinę odjazdu, więc wypowiedź informuje.
Co tworzy sytuację komunikacyjną?
- Anadawca, odbiorca, temat, miejsce i czas
- Bjedynie miejsce rozmowy
- Cwyłącznie odbiorca
- Dtylko nadawca i temat
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: nadawca, odbiorca, temat, miejsce i czas – Sytuację komunikacyjną tworzą uczestnicy rozmowy i jej okoliczności.
Co to intencja ukryta?
- Acel wypowiedzi niewyrażony wprost
- Bwyłącznie żart
- Ccel wypowiedzi powiedziany otwarcie
- Dpytanie bez odpowiedzi
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: cel wypowiedzi niewyrażony wprost – Nadawca nie mówi wprost, o co mu chodzi, np. „Ale tu zimno…”.
Czym jest teza?
- Ażartem
- Bzdaniem, które chcemy w wypowiedzi udowodnić
- Cprzykładem z życia
- Dpytaniem do słuchaczy
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: zdaniem, które chcemy w wypowiedzi udowodnić – Teza to główne twierdzenie wypowiedzi argumentacyjnej.
Czym jest argument?
- Aozdobnikiem wypowiedzi
- Buzasadnieniem tezy
- Ctytułem tekstu
- Dpytaniem retorycznym
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: uzasadnieniem tezy – Argument podaje powód, dla którego teza jest słuszna.
Który komunikat jest komunikatem „ja”?
- A„Zawsze mnie ignorujesz.”
- B„Wszyscy mnie nie lubią.”
- C„Jesteś najgorszym kolegą.”
- D„Czuję się pominięty, gdy rozmawiacie beze mnie.”
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: „Czuję się pominięty, gdy rozmawiacie beze mnie.” – Komunikat „ja” mówi o własnych uczuciach bez oskarżania.
Czym jest aktywne słuchanie?
- Amówieniem tylko o sobie
- Budawaniem, że się słucha
- Cprzerywaniem rozmówcy
- Duważnym słuchaniem, by zrozumieć rozmówcę
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: uważnym słuchaniem, by zrozumieć rozmówcę – Słuchamy z uwagą, żeby naprawdę zrozumieć drugą osobę.
Po co zadajemy pytania doprecyzowujące?
- Aby pokazać, że mamy rację
- Bby dopytać o szczegóły wypowiedzi
- Cby zmienić temat
- Dby zakończyć rozmowę
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: by dopytać o szczegóły wypowiedzi – Takie pytania pomagają doprecyzować odpowiedź rozmówcy.
Co to parafraza?
- Apoprawianie błędów rozmówcy
- Bpowtórzenie cudzej myśli własnymi słowami
- Cpowtórzenie słowo w słowo
- Dkrytyka wypowiedzi
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: powtórzenie cudzej myśli własnymi słowami – Parafraza pokazuje, że dobrze zrozumieliśmy rozmówcę.
Sprawdzian już blisko? Zrób test z całego działu
10 losowych pytań z tematów działu, wynik w procentach i ocena od 1 do 6. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.