1Teza, argument, przykład
- Teza to zdanie, które chcesz udowodnić: Warto codziennie czytać.
- Argument to powód, który uzasadnia tezę: …bo czytanie wzbogaca słownictwo.
- Przykład to konkretna sytuacja, która potwierdza argument: Odkąd czytam, łatwiej piszę wypracowania.
- Rozbudowane uzasadnienie: nie kończ na bo lubię. Wyjaśnij, dlaczego to ważne i co z tego wynika.
- Argument ma być rzeczowy – dotyczy sprawy, a nie osoby rozmówcy.
2Krok po kroku: wypowiedź argumentacyjna
- Krok 1. Zapisz tezę jednym zdaniem.
- Krok 2. Dobierz dwa–trzy argumenty.
- Krok 3. Do każdego dodaj przykład z życia albo z lektury.
- Krok 4. Połącz je słowami: po pierwsze, po drugie, ponadto, dlatego.
- Krok 5. Zakończ wnioskiem, który potwierdza tezę.
Wypowiedź argumentacyjna = teza + argumenty + przykłady + wniosek.
Czym kończy się wypowiedź argumentacyjna?
Wniosek zbiera argumenty i potwierdza tezę.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
3Komunikat „ja” i emocje
- Komunikat „ja” mówi o twoich uczuciach bez oceniania innych. Schemat: Czuję…, gdy…, proszę… – Czuję się pominięty, gdy rozmawiacie beze mnie. Proszę, zaproście mnie.
- Komunikat „ty” oskarża: Zawsze mnie ignorujesz! – i zaczyna kłótnię.
- Emocje proste to np. radość, smutek, złość, strach. Emocje złożone łączą kilka uczuć, np. rozczarowanie, zakłopotanie, zazdrość.
4Etyka języka
- Prawda to zgodność słów z rzeczywistością, kłamstwo – świadome mówienie nieprawdy, a przemilczenie – zatajenie ważnej informacji; ono też bywa nieuczciwe.
- Język agresji to ośmieszanie, wyzwiska, brutalne słowa i nadmierne uogólnienia: Wszyscy jesteście tacy sami!
Nazwanie czyjejś wypowiedzi „głupią” zamiast podania rzeczowego kontrargumentu.
Który komunikat jest komunikatem „ja”?
Komunikat „ja” mówi o własnych uczuciach bez oskarżania.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
✎Ściąga: Argumentowanie i etyka języka
Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.
- Wypowiedź argumentacyjna = teza + argumenty + przykłady + wniosek.
- Teza to zdanie, które chcesz udowodnić: Warto codziennie czytać.
- Argument to powód, który uzasadnia tezę: …bo czytanie wzbogaca słownictwo.
- Przykład to konkretna sytuacja, która potwierdza argument: Odkąd czytam, łatwiej piszę wypracowania.
- Rozbudowane uzasadnienie: nie kończ na bo lubię. Wyjaśnij, dlaczego to ważne i co z tego wynika.
- Komunikat „ja” mówi o twoich uczuciach bez oceniania innych. Schemat: Czuję…, gdy…, proszę… – Czuję się pominięty, gdy rozmawiacie beze mnie. Proszę, zaproście mnie.
- Komunikat „ty” oskarża: Zawsze mnie ignorujesz! – i zaczyna kłótnię.
- Emocje proste to np. radość, smutek, złość, strach. Emocje złożone łączą kilka uczuć, np. rozczarowanie, zakłopotanie, zazdrość.
?Quiz: powtórz przed kartkówką
8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.
Czym jest teza?
- Ażartem
- Bzdaniem, które chcemy w wypowiedzi udowodnić
- Cprzykładem z życia
- Dpytaniem do słuchaczy
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: zdaniem, które chcemy w wypowiedzi udowodnić – Teza to główne twierdzenie wypowiedzi argumentacyjnej.
Czym jest argument?
- Aozdobnikiem wypowiedzi
- Buzasadnieniem tezy
- Ctytułem tekstu
- Dpytaniem retorycznym
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: uzasadnieniem tezy – Argument podaje powód, dla którego teza jest słuszna.
Który komunikat jest komunikatem „ja”?
- A„Zawsze mnie ignorujesz.”
- B„Wszyscy mnie nie lubią.”
- C„Jesteś najgorszym kolegą.”
- D„Czuję się pominięty, gdy rozmawiacie beze mnie.”
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: „Czuję się pominięty, gdy rozmawiacie beze mnie.” – Komunikat „ja” mówi o własnych uczuciach bez oskarżania.
Która emocja jest złożona?
- Aradość
- Bstrach
- Crozczarowanie
- Dzłość
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: rozczarowanie – Rozczarowanie łączy smutek i zaskoczenie, że stało się inaczej, niż oczekiwaliśmy.
Co to przemilczenie?
- Agłośne kłamanie
- Bzatajenie ważnej informacji
- Cpowiedzenie prawdy
- Dzadanie pytania
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: zatajenie ważnej informacji – Przemilczenie istotnej wiadomości też bywa nieuczciwe.
Które zdanie to przykład języka agresji?
- A„Rozumiem, że myślisz inaczej.”
- B„Wszyscy jesteście tacy sami!”
- C„Nie zgadzam się z tobą, bo mam inne zdanie.”
- D„Czy możesz to wyjaśnić?”
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: „Wszyscy jesteście tacy sami!” – Nadmierne uogólnienie „wszyscy jesteście tacy sami” obraża i rani.
Które uzasadnienie tezy „Warto mieć psa” jest najbardziej rozbudowane?
- A„…bo wszyscy mają psy.”
- B„…bo tak.”
- C„…bo lubię psy.”
- D„…bo pies uczy obowiązkowości: trzeba z nim wychodzić codziennie, nawet w deszcz.”
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: „…bo pies uczy obowiązkowości: trzeba z nim wychodzić codziennie, nawet w deszcz.” – Rozbudowane uzasadnienie wyjaśnia, dlaczego coś jest ważne, i podaje przykład.
Czym kończy się wypowiedź argumentacyjna?
- Awnioskiem potwierdzającym tezę
- Bsamym przykładem
- Cnowym argumentem bez związku
- Dpytaniem do czytelnika
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: wnioskiem potwierdzającym tezę – Wniosek zbiera argumenty i potwierdza tezę.
Cały dział „Komunikacja”: ściąga i próbny sprawdzian →
Kartkówka albo sprawdzian już blisko?
Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.