ogarniam.edu.pl Zacznij naukę →Zacznij →
Język polski · powtórka działu · kl. 5

Teoria literatury – powtórka do sprawdzianu

ogarniam.edu.pl · Język polski · klasa 5ściąga z działu · próbny test: ogarniam.edu.pl/sp/5/jezyk-polski/powtorka/teoria-literatury/

Sprawdzian albo kartkówka z działu „Teoria literatury”? Przeczytaj ściągę, rozwiąż próbny test (12 pytań z odpowiedziami), a potem sprawdź się w teście z wynikiem i oceną.

Tematy w dziale

✎Ściąga z działu

Narrator, podmiot liryczny i wątki

  • Narrator opowiada, a podmiot liryczny wyraża uczucia i myśli.
  • Narrator to ten, kto opowiada historię w powieści lub opowiadaniu. Wymyślił go autor.
  • Narrator pierwszoosobowy mówi ja: bierze udział w wydarzeniach albo je obserwuje (Wszedłem do klasy…).

Mit i przypowieść

  • Mit mówi o bogach, ale opowiada o ludziach: o ich odwadze, pysze, miłości i cierpieniu.
  • Mit to bardzo dawna opowieść o bogach, herosach (bohaterach, często dzieciach boga i człowieka) i początkach świata. Greckie mity opowiedział na nowo m.in. Jan Parandowski w Mitologii.
  • Elementy realistyczne to to, co znamy z życia: rodzina, praca, uczucia, prawdziwe miejsca (Grecja, morze).

Powtórzenie, wyliczenie i inne środki stylistyczne

  • Powtórzenie i wyliczenie wzmacniają wypowiedź i przyciągają uwagę czytelnika.
  • Powtórzenie to celowe użycie tego samego wyrazu lub zwrotu kilka razy: szumi, szumi, szumi las. Wzmacnia emocje, buduje rytm i podkreśla to, co ważne. W piosence powtórzeniem jest refren.
  • Wyliczenie to wymienienie po kolei wielu elementów: na straganie leżały jabłka, gruszki, śliwki, orzechy. Pokazuje mnóstwo i bogactwo – działa na wyobraźnię i zmysły.

Film, teatr i komiks

  • Każdy tekst kultury mówi własnym „językiem”: słowem, obrazem, dźwiękiem, ruchem.
  • Reżyser przygotowuje przedstawienie, scenograf projektuje dekoracje i kostiumy, choreograf układa taniec i ruch, a sufler podpowiada aktorom tekst.
  • Komiks opowiada kadrami – obrazkami ułożonymi w kolejności. Słowa postaci są w dymkach, a odgłosy zapisuje się wyrazami dźwiękonaśladowczymi: BUM!

?Próbny sprawdzian

Pytania z każdego tematu działu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź z wyjaśnieniem.

  1. Kto opowiada o świecie przedstawionym w powieści?

    1. Anarrator
    2. Bautor
    3. Cpodmiot liryczny
    4. Dczytelnik
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: narrator – Narrator to osoba opowiadająca historię w utworze epickim.

  2. Kim jest podmiot liryczny?

    1. Aautorem wiersza
    2. B„ja” mówiącym w wierszu
    3. Cbohaterem powieści
    4. Dnarratorem
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: „ja” mówiącym w wierszu – Podmiot liryczny wypowiada się w wierszu, ale nie jest autorem.

  3. Czym różni się monolog od dialogu?

    1. Amonolog występuje tylko w wierszach
    2. Bmonolog to wypowiedź jednej osoby, dialog to rozmowa
    3. Cdialog występuje tylko w teatrze
    4. Dmonolog jest zawsze krótszy
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: monolog to wypowiedź jednej osoby, dialog to rozmowa – W monologu mówi jedna osoba, w dialogu rozmawiają co najmniej dwie.

  4. Czym jest mit?

    1. Adawną opowieścią o bogach, herosach i początkach świata
    2. Bprzepisem kucharskim
    3. Ckrótkim wierszem o przyrodzie
    4. Dreportażem
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: dawną opowieścią o bogach, herosach i początkach świata – Mity wyjaśniały świat ludziom, którzy nie znali nauki.

  5. Który element mitu jest fantastyczny?

    1. Acudowne przemiany
    2. Bmiłość rodziny
    3. Cpodróż morska
    4. Dpraca w polu
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: cudowne przemiany – Bogowie i cudowne zdarzenia nie istnieją w realnym świecie.

  6. Co to warstwa metaforyczna mitu?

    1. Aukryte, przenośne znaczenie opowieści
    2. Bmiejsce akcji
    3. Ctytuł mitu
    4. Dliczba bohaterów
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: ukryte, przenośne znaczenie opowieści – Pod dosłownymi wydarzeniami mitu kryje się nauka o życiu.

  7. Co to powtórzenie?

    1. Acelowe użycie tego samego wyrazu lub zwrotu kilka razy
    2. Bpytanie retoryczne
    3. Cskrócenie zdania
    4. Dprzypadkowa pomyłka autora
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: celowe użycie tego samego wyrazu lub zwrotu kilka razy – Powtórzenie, np. „szumi, szumi”, wzmacnia emocje i rytm.

  8. Jaki środek występuje w zdaniu „Na straganie leżały jabłka, gruszki, śliwki i orzechy”?

    1. Awyliczenie
    2. Bwyraz dźwiękonaśladowczy
    3. Cporównanie
    4. Dpowtórzenie
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: wyliczenie – Wymieniono po kolei wiele elementów – to wyliczenie.

  9. „Cichy jak mysz” to przykład

    1. Aprzenośni
    2. Bporównania
    3. Cwyrazu dźwiękonaśladowczego
    4. Depitetu
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: porównania – Porównanie łączy dwie rzeczy słowem „jak”.

  10. Kto podpowiada aktorom tekst w teatrze?

    1. Asufler
    2. Breżyser
    3. Cchoreograf
    4. Dscenograf
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: sufler – Sufler pomaga, gdy aktor zapomni słów roli.

  11. Kto projektuje dekoracje i kostiumy?

    1. Aoperator
    2. Bscenograf
    3. Caktor
    4. Dsufler
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: scenograf – Scenograf odpowiada za wygląd sceny.

  12. Co to kadr filmowy?

    1. Anapisy końcowe
    2. Bcała historia filmu
    3. Cmuzyka filmowa
    4. Dpojedynczy obraz widziany na ekranie
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: pojedynczy obraz widziany na ekranie – Kadr to to, co w danej chwili widać na ekranie.

Sprawdzian już blisko? Zrób test z całego działu

10 losowych pytań z tematów działu, wynik w procentach i ocena od 1 do 6. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.