✎Ściąga z działu
Świat w XIX wieku: USA i kolonializm
- Niewolnictwo w USA zniesiono w 1865 r.; Afrykę mocarstwa podzieliły po konferencji berlińskiej (1884–1885).
- Migracje – miliony ludzi z Europy (także Polacy) płynęły do Ameryki za pracą i ziemią.
- Dziki Zachód – ziemie na zachodzie zasiedlane przez osadników i poszukiwaczy złota.
Napoleon i kongres wiedeński
- 1804 r. – Napoleon cesarzem i Kodeks Napoleona; 1815 r. – Waterloo i koniec kongresu wiedeńskiego.
- Napoleon Bonaparte – generał rewolucyjnej Francji, który wygrywał wojny z sąsiadami. W 1799 r. przejął władzę jako pierwszy konsul, a w 1804 r. koronował się na cesarza Francuzów.
- 1812 r. – wyprawa na Rosję: Wielka Armia doszła do Moskwy, ale zima, głód i ataki Rosjan ją zniszczyły.
Rewolucja przemysłowa i wynalazki
- Rewolucja przemysłowa zaczęła się w Anglii w XVIII w.; maszyna parowa Watta – 1769 r.; pierwsza publiczna kolej – 1825 r.
- Rewolucja przemysłowa to przejście od pracy rąk w warsztatach do pracy maszyn w fabrykach. Zaczęła się w Anglii w II połowie XVIII w. od fabryk włókienniczych (tkaniny z bawełny).
- Maszyna parowa, ulepszona przez Jamesa Watta (1769 r.), napędzała krosna i pompy w kopalniach, a potem statki i lokomotywy.
Wiosna Ludów i zjednoczenie Włoch i Niemiec
- 1848 r. – Wiosna Ludów; 1861 r. – Królestwo Włoch (Rzym – 1870 r.); 1871 r. – Cesarstwo Niemieckie.
- Wiosna Ludów – fala rewolucji, która w 1848 r. objęła Francję, państwa niemieckie i włoskie, cesarstwo austriackie i Węgry.
- 1860 r. – wyprawa Giuseppe Garibaldiego z ochotnikami („czerwone koszule”) zdobyła południe.
Społeczeństwo II połowy XIX wieku
- Pozytywizm – wiara w naukę i fakty; emancypacja – równouprawnienie kobiet; liberałowie – wolność, socjaliści – prawa robotników, narodowcy – naród.
- Pozytywizm – kierunek w filozofii II połowy XIX w. (twórca: August Comte): liczy się wiedza sprawdzona w doświadczeniu, a nauka ma poprawiać życie ludzi.
- Postęp naukowo-techniczny: telefon (1876 r.), żarówka (1879 r.), samochód (1886 r.), kino (1895 r.).
?Próbny sprawdzian
Pytania z każdego tematu działu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź z wyjaśnieniem.
W którym roku zniesiono niewolnictwo w całych Stanach Zjednoczonych?
- A1776
- B1861
- C1848
- D1865
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: 1865 – Niewolnictwo zniesiono po zwycięstwie Północy w wojnie secesyjnej.
Czym była kolonia?
- Aniepodległym państwem z własnym rządem
- Bkrajem podbitym i rządzonym przez obce państwo
- Cmiastem handlowym w Europie
- Dsojuszem kilku państw
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: krajem podbitym i rządzonym przez obce państwo – Kolonia podlegała władzom imperium.
Między kim toczyła się wojna secesyjna (1861–1865)?
- Amiędzy USA a Wielką Brytanią
- Bmiędzy Północą a Południem USA
- Cmiędzy Francją a Wielką Brytanią
- Dmiędzy USA a Meksykiem
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: między Północą a Południem USA – Południe broniło niewolnictwa, a wygrała Północ.
W którym roku Napoleon został cesarzem Francuzów?
- A1812
- B1804
- C1799
- D1815
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: 1804 – W 1804 r. ogłoszono też Kodeks Napoleona.
Co wprowadzał Kodeks Napoleona?
- Arówność wobec prawa
- Bwładzę absolutną papieża
- Cprzywileje szlachty
- Dpańszczyznę
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: równość wobec prawa – Kodeks chronił też własność i wprowadzał śluby cywilne.
Co Napoleon znosił w podbitych krajach?
- Aszkoły
- Bwszystkie podatki
- Cwłasność prywatną
- Dprzywileje stanowe
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: przywileje stanowe – Chłopi i mieszczanie zyskiwali równość wobec prawa.
W którym kraju zaczęła się rewolucja przemysłowa?
- Aw Anglii
- Bwe Francji
- Cw USA
- Dw Polsce
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: w Anglii – Zaczęła się w XVIII w. od fabryk włókienniczych w Anglii.
Czym jest kapitalizm?
- Agospodarką, w której właściciele fabryk zatrudniają robotników za pensję
- Bgospodarką, w której wszystkim kieruje król
- Cgospodarką opartą na pańszczyźnie
- Dwymianą towarów bez pieniędzy
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: gospodarką, w której właściciele fabryk zatrudniają robotników za pensję – Fabrykanci inwestowali kapitał, aby zarabiać na sprzedaży towarów.
Co napędzała maszyna parowa?
- Atylko wiatraki
- Btylko łodzie żaglowe
- Cręczne kołowrotki
- Dmaszyny w fabrykach, statki i lokomotywy
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: maszyny w fabrykach, statki i lokomotywy – Para napędzała maszyny i środki transportu.
W którym roku wybuchła Wiosna Ludów?
- A1861
- B1848
- C1830
- D1871
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: 1848 – W 1848 r. rewolucje ogarnęły wiele krajów Europy.
Jakie hasła głosiła Wiosna Ludów?
- Aniepodległość, liberalizacja, uwłaszczenie i zjednoczenie
- Bpodział Afryki między mocarstwa
- Cwładza absolutna królów
- Dprzywileje szlachty i pańszczyzna
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: niepodległość, liberalizacja, uwłaszczenie i zjednoczenie – Ruchy domagały się wolności, ziemi dla chłopów i zjednoczenia.
Kiedy powstało Królestwo Włoch?
- A1870
- B1871
- C1848
- D1861
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: 1861 – Rzym przyłączono później, w 1870 r.
Czym była urbanizacja w XIX w.?
- Aszybkim rozwojem miast
- Bpodziałem Afryki między mocarstwa
- Cwynalezieniem kolei
- Dpowrotem ludności na wieś
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: szybkim rozwojem miast – Urbanizacja to szybki wzrost miast i liczby ich mieszkańców.
O co walczyły sufrażystki?
- Ao zamknięcie fabryk
- Bo prawa wyborcze dla chłopów
- Co wolny handel z koloniami
- Do prawa wyborcze dla kobiet
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: o prawa wyborcze dla kobiet – Sufrażystki domagały się równouprawnienia kobiet, przede wszystkim prawa głosu.
Kto był autorem Manifestu komunistycznego z 1848 r.?
- AOtto von Bismarck i Wilhelm I
- BAugust Comte i Ludwik Pasteur
- CAdam Mickiewicz i Juliusz Słowacki
- DKarol Marks i Fryderyk Engels
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: Karol Marks i Fryderyk Engels – Manifest wzywał robotników do rewolucji.
Sprawdzian już blisko? Zrób test z całego działu
10 losowych pytań z tematów działu, wynik w procentach i ocena od 1 do 6. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.