ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Historia · Europa i świat w XIX wiekuklasa 6 · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/sp/6/historia/rewolucja-przemyslowa-i-wynalazki/

Historia · Europa i świat w XIX wieku · kl. 6

Rewolucja przemysłowa i wynalazki

Maszyny, fabryki i koleje, które zmieniły życie ludzi i krajobraz Europy na przełomie XVIII i XIX wieku.

ok. 3 min czytania9 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Skąd rewolucja przemysłowa?

  • Rewolucja przemysłowa to przejście od pracy rąk w warsztatach do pracy maszyn w fabrykach. Zaczęła się w Anglii w II połowie XVIII w. od fabryk włókienniczych (tkaniny z bawełny).
  • Anglia miała węgiel i żelazo, pieniądze z handlu i kolonii oraz wielu ludzi szukających pracy.
  • Maszyna parowa, ulepszona przez Jamesa Watta (1769 r.), napędzała krosna i pompy w kopalniach, a potem statki i lokomotywy.

2Wynalazki I połowy XIX w.

  • Statek parowy (Robert Fulton, 1807 r.) pływał bez wiatru; kolej (George Stephenson, Anglia, 1825 r.) skróciła podróż z dni do godzin.
  • Telegraf (Samuel Morse, 1837 r.) przesyłał wiadomości w kilka minut; fotografia (1839 r.) utrwalała obraz świata.
1769Maszyna parowaJames Watt ją ulepsza – rusza rewolucja przemysłowa1807Statek parowyRobert Fulton, USA1825Kolej parowaGeorge Stephenson, Anglia1837TelegrafSamuel Morse – wiadomość w kilka minut1839FotografiaLouis Daguerre, Francja1853Lampa naftowaIgnacy Łukasiewicz, Galicja1876TelefonAlexander Graham Bell1879ŻarówkaThomas Edison1886SamochódCarl Benz, silnik spalinowy1895Kinobracia Lumière, Paryż
Wynalazki XIX w. na osi czasu
Sprawdź, czy rozumiesz

Co napędzała maszyna parowa?

3Nowe społeczeństwo

  • Kapitalizm – gospodarka, w której właściciele fabryk inwestują pieniądze (kapitał) i płacą robotnikom pensję, by zarobić na sprzedaży.
  • Robotnicy pracowali po 12–16 godzin za niskie płace; pracowały też kobiety i dzieci. Pozycja kobiet: zarabiały mniej niż mężczyźni, ale zyskiwały własne pieniądze i samodzielność.
  • Uprzemysłowienie (rozwój przemysłu) wywołało urbanizację – szybki wzrost miast, do których przenosili się ludzie ze wsi.
  • Degradacja środowiska – niszczenie przyrody: dym z kominów, brudne rzeki, hałdy odpadów.

4Nadzieje i obawy

  • Maszyny dawały tańsze towary i szybsze podróże, ale część rzemieślników traciła pracę – w Anglii luddyści niszczyli maszyny.
  • Dziś podobnie dyskutujemy o robotach i sztucznej inteligencji: kto zyska, a kto może stracić?
Zapamiętaj

Rewolucja przemysłowa zaczęła się w Anglii w XVIII w.; maszyna parowa Watta – 1769 r.; pierwsza publiczna kolej – 1825 r.

Uwaga na błąd

Watt nie wymyślił maszyny parowej od zera – ulepszył ją. A maszyna parowa nie służyła tylko w fabrykach – napędzała też statki i lokomotywy.

Sprawdź, czy rozumiesz

W którym roku w Anglii ruszyła pierwsza publiczna kolej parowa?

✎Ściąga: Rewolucja przemysłowa i wynalazki

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • Rewolucja przemysłowa zaczęła się w Anglii w XVIII w.; maszyna parowa Watta – 1769 r.; pierwsza publiczna kolej – 1825 r.
  • Rewolucja przemysłowa to przejście od pracy rąk w warsztatach do pracy maszyn w fabrykach. Zaczęła się w Anglii w II połowie XVIII w. od fabryk włókienniczych (tkaniny z bawełny).
  • Maszyna parowa, ulepszona przez Jamesa Watta (1769 r.), napędzała krosna i pompy w kopalniach, a potem statki i lokomotywy.
  • Statek parowy (Robert Fulton, 1807 r.) pływał bez wiatru; kolej (George Stephenson, Anglia, 1825 r.) skróciła podróż z dni do godzin.
  • Telegraf (Samuel Morse, 1837 r.) przesyłał wiadomości w kilka minut; fotografia (1839 r.) utrwalała obraz świata.
  • Kapitalizm – gospodarka, w której właściciele fabryk inwestują pieniądze (kapitał) i płacą robotnikom pensję, by zarobić na sprzedaży.
  • Uprzemysłowienie (rozwój przemysłu) wywołało urbanizację – szybki wzrost miast, do których przenosili się ludzie ze wsi.
  • Degradacja środowiska – niszczenie przyrody: dym z kominów, brudne rzeki, hałdy odpadów.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. W którym kraju zaczęła się rewolucja przemysłowa?

    1. Aw Anglii
    2. Bwe Francji
    3. Cw USA
    4. Dw Polsce
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: w Anglii – Zaczęła się w XVIII w. od fabryk włókienniczych w Anglii.

  2. Czym jest kapitalizm?

    1. Agospodarką, w której właściciele fabryk zatrudniają robotników za pensję
    2. Bgospodarką, w której wszystkim kieruje król
    3. Cgospodarką opartą na pańszczyźnie
    4. Dwymianą towarów bez pieniędzy
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: gospodarką, w której właściciele fabryk zatrudniają robotników za pensję – Fabrykanci inwestowali kapitał, aby zarabiać na sprzedaży towarów.

  3. Co napędzała maszyna parowa?

    1. Atylko wiatraki
    2. Btylko łodzie żaglowe
    3. Cręczne kołowrotki
    4. Dmaszyny w fabrykach, statki i lokomotywy
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: maszyny w fabrykach, statki i lokomotywy – Para napędzała maszyny i środki transportu.

  4. W którym roku w Anglii ruszyła pierwsza publiczna kolej parowa?

    1. A1865
    2. B1825
    3. C1795
    4. D1769
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: 1825 – Lokomotywy zbudował George Stephenson.

  5. Czym jest urbanizacja?

    1. Aszybkim wzrostem miast i liczby ich mieszkańców
    2. Bprzenoszeniem się ludzi z miast na wieś
    3. Czakładaniem fabryk na wsi
    4. Dbudową kolei
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: szybkim wzrostem miast i liczby ich mieszkańców – Ludzie przenosili się do miast za pracą w przemyśle.

  6. Jaka była pozycja kobiet pracujących w fabrykach?

    1. Aw ogóle nie pracowały
    2. Bkierowały fabrykami
    3. Cpracowały, ale zarabiały mniej niż mężczyźni
    4. Dzarabiały tyle samo co mężczyźni
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: pracowały, ale zarabiały mniej niż mężczyźni – Kobiety zarabiały mniej, choć zyskiwały własne pieniądze.

  7. Co to jest degradacja środowiska?

    1. Aniszczenie przyrody, np. przez dym i ścieki z fabryk
    2. Bsadzenie lasów
    3. Coczyszczanie rzek
    4. Dzakładanie parków
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: niszczenie przyrody, np. przez dym i ścieki z fabryk – Fabryki zatruwały powietrze i wodę w miastach przemysłowych.

  8. Kto ulepszył maszynę parową w 1769 r.?

    1. AJames Watt
    2. BSamuel Morse
    3. CGeorge Stephenson
    4. DThomas Edison
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: James Watt – Watt ulepszył maszynę, a Stephenson zbudował lokomotywy.

Cały dział „Europa i świat w XIX wieku”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Rozwiąż quiz · 8 pytańFiszki · 9🔊 Posłuchaj notatki

Więcej: Historia, klasa 6

Oświecenie i wielkie rewolucjeOświecenie w Rzeczypospolitej i w PrusachSejm Wielki i Konstytucja 3 majaRozbiory RzeczypospolitejPowstanie kościuszkowskie i III rozbiórŚwiat w XIX wieku: USA i kolonializmNapoleon i kongres wiedeńskiWiosna Ludów i zjednoczenie Włoch i NiemiecSpołeczeństwo II połowy XIX wiekuLegiony Polskie i Księstwo WarszawskieZiemie polskie po kongresie wiedeńskimPowstanie listopadoweWielka EmigracjaPowstanie styczniowePraca organiczna i industrializacjaRusyfikacja, germanizacja i autonomia GalicjiKultura i nauka bez państwaWarsztat historyka: źródło, mapa, czas i ocena postaw