✎Ściąga z działu
Rozprawka
- Wstęp (teza) → argument + przykład (×2–3) → zakończenie (potwierdzenie tezy).
- Teza – stanowisko, które od razu przyjmujesz i udowadniasz: Przyjaźń pomaga przetrwać trudne chwile.
- Hipoteza – przypuszczenie, które sprawdzasz i dopiero w zakończeniu potwierdzasz lub odrzucasz.
Charakterystyka postaci i inne formy
- Charakterystyka: przedstawienie → wygląd → cechy + dowody → ocena
- Przedstawienie postaci: kim jest, skąd pochodzi, w jakim utworze występuje.
- Wygląd zewnętrzny (krótko), potem cechy charakteru – każda poparta przykładem zachowania.
Opowiadanie twórcze i opis przeżyć wewnętrznych
- Jeden narrator, logiczna kolejność wydarzeń, punkt kulminacyjny i puenta – plus dialog i opis przeżyć.
- Opowiadanie – tekst o wydarzeniach ułożonych w logicznej kolejności, z narratorem pierwszoosobowym (ja) albo trzecioosobowym (on, ona) – jednym przez cały tekst.
- Twórcze, bo wymyślasz fabułę, ale ściśle trzymasz się polecenia (np. Napisz opowiadanie o spotkaniu z bohaterem lektury obowiązkowej).
Streszczenie i krótkie formy użytkowe
- W każdym ogłoszeniu i zaproszeniu odpowiedz na pytania: co? gdzie? kiedy? kto?
- Streszczenie – krótkie przedstawienie najważniejszych wydarzeń tekstu własnymi słowami, w kolejności, w jakiej się dzieją, bez ocen, opisów i dialogów.
?Próbny sprawdzian
Pytania z każdego tematu działu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź z wyjaśnieniem.
Czym różni się teza od hipotezy?
- ATezę piszemy w zakończeniu, a hipotezę w rozwinięciu
- BNiczym – to synonimy
- CTeza jest pytaniem, a hipoteza twierdzeniem
- DTezę udowadniamy od początku, hipotezę sprawdzamy i weryfikujemy w zakończeniu
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: Tezę udowadniamy od początku, hipotezę sprawdzamy i weryfikujemy w zakończeniu – Hipoteza to przypuszczenie, które może zostać potwierdzone lub odrzucone.
Gdzie w rozprawce formułujemy tezę?
- AWe wstępie
- BW zakończeniu
- CW ostatnim argumencie
- DW tytule
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: We wstępie – Tezę stawiamy na początku, a w zakończeniu ją potwierdzamy.
Ile wyrazów musi co najmniej liczyć wypracowanie na egzaminie ósmoklasisty?
- A200
- B100
- C150
- D300
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: 200 – Praca licząca 180 wyrazów lub mniej jest oceniana tylko w trzech kryteriach.
Co powinno znaleźć się w charakterystyce po wyliczeniu cech?
- AStreszczenie całej lektury
- BOcena postaci
- CData i podpis
- DApel do słuchaczy
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: Ocena postaci – Charakterystykę kończy ocena bohatera i stosunek do niego.
Jak należy przedstawić cechy charakteru w charakterystyce?
- AWypisać same nazwy cech
- BKażdą poprzeć przykładem zachowania bohatera
- CSkupić się na wydarzeniach z życia autora
- DOpisać tylko wygląd
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: Każdą poprzeć przykładem zachowania bohatera – Dowody z tekstu uwiarygodniają charakterystykę.
Która forma wypowiedzi zawiera zwrot do słuchaczy i apel?
- ACharakterystyka
- BPrzemówienie
- COpis przeżyć wewnętrznych
- DSprawozdanie
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: Przemówienie – Przemówienie skierowane jest do audytorium i kończy się wezwaniem.
Jaki narrator powinien być w opowiadaniu?
- Azawsze pierwszoosobowy
- Bzawsze trzecioosobowy
- Cnajpierw pierwszoosobowy, potem trzecioosobowy
- Djeden i ten sam przez cały tekst
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: jeden i ten sam przez cały tekst – Zmiana narratora w trakcie to błąd kompozycyjny.
Czym jest puenta?
- Adialogiem bohaterów
- Bopisem miejsca akcji
- Czaskakującym lub dającym do myślenia zakończeniem
- Dpierwszym zdaniem opowiadania
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: zaskakującym lub dającym do myślenia zakończeniem – Puenta zamyka opowiadanie i nadaje mu sens.
Czym jest retrospekcja?
- Azakończeniem z morałem
- Bopisem przyszłości
- Cpowrotem do wydarzeń z przeszłości
- Drozmową dwóch postaci
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: powrotem do wydarzeń z przeszłości – Narrator przerywa bieg akcji i cofa się w czasie.
Czego NIE powinno być w streszczeniu?
- Azachowanej kolejności zdarzeń
- Bnajważniejszych wydarzeń
- Cwyrazów „najpierw”, „następnie”
- Dwłasnych ocen i dialogów
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: własnych ocen i dialogów – Streszczenie przekazuje tylko najważniejsze fakty.
Czym różni się zaproszenie od ogłoszenia?
- ANiczym się nie różnią
- BZaproszenie nie ma daty
- CZaproszenie zwraca się do konkretnego adresata, ogłoszenie – do wszystkich
- DOgłoszenie zawsze jest rymowane
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: Zaproszenie zwraca się do konkretnego adresata, ogłoszenie – do wszystkich – Zaproszenie zawiera zwrot do adresata.
Którego elementu brakuje w zaproszeniu: „Zapraszamy na szkolny koncert do auli. Klasa 7b”?
- Apodpisu
- Bnazwy wydarzenia
- Cmiejsca
- Ddaty i godziny
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: daty i godziny – Bez daty i godziny adresat nie wie, kiedy przyjść.
Sprawdzian już blisko? Zrób test z całego działu
10 losowych pytań z tematów działu, wynik w procentach i ocena od 1 do 6. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.