ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Język polski · Formy wypowiedziklasa 7 · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/sp/7/jezyk-polski/opowiadanie-tworcze-i-opis-przezyc-wewnetrznych/

Język polski · Formy wypowiedzi · kl. 7

Opowiadanie twórcze i opis przeżyć wewnętrznych

Opowiadanie twórcze to jedna z dwóch form wypracowania na egzaminie ósmoklasisty. Nauczysz się budować fabułę, wplatać dialog i opis przeżyć oraz łączyć własny pomysł z lekturą.

ok. 3 min czytania9 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Opowiadanie twórcze

  • Opowiadanie – tekst o wydarzeniach ułożonych w logicznej kolejności, z narratorem pierwszoosobowym (ja) albo trzecioosobowym (on, ona) – jednym przez cały tekst.
  • Twórcze, bo wymyślasz fabułę, ale ściśle trzymasz się polecenia (np. Napisz opowiadanie o spotkaniu z bohaterem lektury obowiązkowej).
  • Budowa: wstęp (kto, gdzie, kiedy) → rozwinięcie (zawiązanie akcji, rozwój, punkt kulminacyjny) → zakończenie (rozwiązanie, puenta).

2Elementy, za które są punkty

  • Egzaminator ocenia, czy celowo używasz takich elementów, jak: dialog, opis miejsca lub postaci, charakterystyka bohatera, opis przeżyć, zwrot akcji, puenta, monolog wewnętrzny, retrospekcja (powrót do przeszłości).
  • Dialog zapisujesz od nowego akapitu, z myślnikiem: – Gdzie byłeś? – zapytała Ania.
Sprawdź, czy rozumiesz

Co należy do zakończenia opowiadania?

3Krok po kroku: opis przeżyć wewnętrznych

  • 1. Sytuacja, która wywołała emocje: Stałam przed klasą z kartką w ręku.
  • 2. Objawy zewnętrzne: Ręce mi drżały, w gardle zaschło.
  • 3. Nazwanie uczuć i myśli: Bałam się, że zapomnę tekstu.
  • 4. Zmiana uczuć: Gdy zobaczyłam uśmiech przyjaciółki, poczułam ulgę.
  • Przydatne zwroty: ogarnął mnie lęk, serce waliło mi jak młot, kamień spadł mi z serca.

4Jak połączyć opowiadanie z lekturą?

  • Bohater lektury może być postacią twojej historii (np. spotkanie ze Scrooge’em) albo jego losy mogą być dla narratora przestrogą lub wzorem.
  • Fakty z lektury muszą być zgodne z utworem – nie zmieniaj imion ani zakończenia.
Zapamiętaj

Jeden narrator, logiczna kolejność wydarzeń, punkt kulminacyjny i puenta – plus dialog i opis przeżyć.

Uwaga na błąd

Zmiana narratora w trakcie (raz ja, raz on) albo streszczenie lektury zamiast nowej historii.

Sprawdź, czy rozumiesz

Które zdanie opisuje objaw zewnętrzny przeżycia?

✎Ściąga: Opowiadanie twórcze i opis przeżyć wewnętrznych

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • Jeden narrator, logiczna kolejność wydarzeń, punkt kulminacyjny i puenta – plus dialog i opis przeżyć.
  • Opowiadanie – tekst o wydarzeniach ułożonych w logicznej kolejności, z narratorem pierwszoosobowym (ja) albo trzecioosobowym (on, ona) – jednym przez cały tekst.
  • Twórcze, bo wymyślasz fabułę, ale ściśle trzymasz się polecenia (np. Napisz opowiadanie o spotkaniu z bohaterem lektury obowiązkowej).
  • Budowa: wstęp (kto, gdzie, kiedy) → rozwinięcie (zawiązanie akcji, rozwój, punkt kulminacyjny) → zakończenie (rozwiązanie, puenta).

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Jaki narrator powinien być w opowiadaniu?

    1. Azawsze pierwszoosobowy
    2. Bzawsze trzecioosobowy
    3. Cnajpierw pierwszoosobowy, potem trzecioosobowy
    4. Djeden i ten sam przez cały tekst
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: jeden i ten sam przez cały tekst – Zmiana narratora w trakcie to błąd kompozycyjny.

  2. Czym jest puenta?

    1. Adialogiem bohaterów
    2. Bopisem miejsca akcji
    3. Czaskakującym lub dającym do myślenia zakończeniem
    4. Dpierwszym zdaniem opowiadania
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: zaskakującym lub dającym do myślenia zakończeniem – Puenta zamyka opowiadanie i nadaje mu sens.

  3. Czym jest retrospekcja?

    1. Azakończeniem z morałem
    2. Bopisem przyszłości
    3. Cpowrotem do wydarzeń z przeszłości
    4. Drozmową dwóch postaci
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: powrotem do wydarzeń z przeszłości – Narrator przerywa bieg akcji i cofa się w czasie.

  4. Jak zapisujemy dialog w opowiadaniu?

    1. Aod nowego akapitu, z myślnikiem przed wypowiedzią
    2. Bzawsze w cudzysłowie i nawiasie
    3. Cwielkimi literami
    4. Dw jednym akapicie z narracją, bez znaków
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: od nowego akapitu, z myślnikiem przed wypowiedzią – Każda nowa wypowiedź postaci zaczyna się od akapitu i myślnika.

  5. Które zdanie opisuje objaw zewnętrzny przeżycia?

    1. ABałam się, że zapomnę tekstu.
    2. BByła sobota.
    3. CRęce mi drżały.
    4. DPoszłam do szkoły.
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Ręce mi drżały. – Drżenie rąk to widoczny objaw emocji.

  6. Co się stanie z opowiadaniem na E8 bez odwołania do lektury obowiązkowej, gdy temat tego wymaga?

    1. Azostanie ocenione normalnie
    2. Bdostanie połowę punktów
    3. Cstraci tylko punkt za styl
    4. Ddostanie 0 punktów
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: dostanie 0 punktów – Brak odwołania do wymaganej lektury oznacza 0 pkt za całą pracę.

  7. Co należy do zakończenia opowiadania?

    1. Arozwiązanie akcji i puenta
    2. Bzawiązanie akcji
    3. Cprzedstawienie bohaterów i miejsca
    4. Dteza i argumenty
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: rozwiązanie akcji i puenta – We wstępie przedstawiamy bohaterów, w zakończeniu rozwiązujemy akcję.

  8. Który zwrot pasuje do opisu przeżyć?

    1. APo pierwsze, należy zauważyć…
    2. BSzanowni Państwo!
    3. CKamień spadł mi z serca.
    4. DOgłaszam zbiórkę.
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Kamień spadł mi z serca. – Frazeologizm nazywa uczucie ulgi.

Cały dział „Formy wypowiedzi”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Rozwiąż quiz · 8 pytańFiszki · 9🔊 Posłuchaj notatki

Więcej: Język polski, klasa 7

„Mały Książę”„Opowieść wigilijna”„Zemsta”„Kamienie na szaniec”Kto to napisał? PowtórkaAdam Mickiewicz – życie i twórczość„Reduta Ordona”„Świtezianka”„Dziady” cz. II„Pan Tadeusz” – całość„Pan Tadeusz” – Księga I. Gospodarstwo„Pan Tadeusz” – Księga II. Zamek„Pan Tadeusz” – Księga IV. Dyplomatyka i łowy„Pan Tadeusz” – Księga X. Emigracja. Jacek„Pan Tadeusz” – Księga XI. Rok 1812„Pan Tadeusz” – Księga XII. Kochajmy się!Henryk Sienkiewicz – „Latarnik”Bolesław Prus – „Kamizelka”Stefan Żeromski – „Syzyfowe prace”Jan Kochanowski – fraszki, pieśni, trenyJan Kochanowski – „Pieśń świętojańska o Sobótce”Ignacy Krasicki – bajki i „Żona modna”Juliusz Słowacki – „W pamiętniku Zofii Bobrówny”SłowotwórstwoWypowiedzenia: zdanie i równoważnik zdaniaZdania złożone współrzędnie i podrzędnieCzęści mowy – powtórka przed egzaminemCzasownik: aspekt, tryb i stronaFonetyka: głoski, upodobnienia i uproszczeniaSłownictwo: zapożyczenia, archaizmy, wieloznacznośćRodzaje i gatunki literackieŚrodki stylistyczneRozprawkaCharakterystyka postaci i inne formyStreszczenie i krótkie formy użytkoweStyle wypowiedzi i etykieta językowaPerswazja, manipulacja i przemówienie