ogarniam.edu.pl Zacznij naukę →Zacznij →
Chemia · powtórka działu · kl. 8

Węglowodory – powtórka do sprawdzianu

ogarniam.edu.pl · Chemia · klasa 8ściąga z działu · próbny test: ogarniam.edu.pl/sp/8/chemia/powtorka/weglowodory/

Sprawdzian albo kartkówka z działu „Węglowodory”? Przeczytaj ściągę, rozwiąż próbny test (12 pytań z odpowiedziami), a potem sprawdź się w teście z wynikiem i oceną.

Tematy w dziale

✎Ściąga z działu

Wprowadzenie do chemii organicznej

  • Węglowodory – związki zbudowane wyłącznie z atomów węgla i wodoru.
  • Szereg homologiczny – szereg związków o podobnej budowie i właściwościach, w którym każdy kolejny różni się od poprzedniego o grupę CH₂; opisuje go wzór ogólny.
  • Chemia organiczna bada związki węgla. Wyjątki zaliczane do chemii nieorganicznej: tlenki węgla (CO, CO₂), kwas węglowy, węglany (np. CaCO₃) i wodorowęglany (np. NaHCO₃).

Węglowodory nasycone – alkany

  • Wzór ogólny alkanów: CₙH₂ₙ₊₂
  • Metan: bezbarwny, bezwonny gaz, lżejszy od powietrza, z powietrzem tworzy mieszaninę wybuchową (gaz kopalniany). Gaz ziemny w sieci się nawania, żeby wyczuć ulatnianie. Propan-butan – gaz w butlach i zapalniczkach.
  • Całkowite (dużo tlenu): CH₄ + 2O₂ → CO₂ + 2H₂O

Węglowodory nienasycone – alkeny i alkiny

  • Alkeny: CₙH₂ₙ (wiązanie C=C, końcówka -en); alkiny: CₙH₂ₙ₋₂ (wiązanie C≡C, końcówka -yn)
  • Eten – bezbarwny gaz; przyspiesza dojrzewanie owoców, jest surowcem do produkcji polietylenu. Spalanie: C₂H₄ + 3O₂ → 2CO₂ + 2H₂O.
  • Etyn otrzymuje się z karbidu i wody: CaC₂ + 2H₂O → C₂H₂↑ + Ca(OH)₂.

Naturalne źródła węglowodorów

  • Destylacja frakcyjna – rozdzielanie ropy na frakcje różniące się temperaturą wrzenia.
  • Gaz ziemny – mieszanina gazów, głównie metanu (także etanu, propanu, butanu, azotu). Paliwo w domach, elektrowniach, autobusach (CNG).
  • Ropa naftowa – ciekła, ciemna mieszanina wielu węglowodorów; nie rozpuszcza się w wodzie, ma mniejszą gęstość niż woda (wycieki tworzą plamy na morzu).

?Próbny sprawdzian

Pytania z każdego tematu działu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź z wyjaśnieniem.

  1. Którą substancję zaliczamy do związków organicznych?

    1. Akwas węglowy H₂CO₃
    2. Btlenek węgla(IV) CO₂
    3. Cwęglan wapnia CaCO₃
    4. Dmetan CH₄
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: metan CH₄ – Tlenki węgla, kwas węglowy i węglany to wyjątki należące do chemii nieorganicznej.

  2. Węglowodory to związki zbudowane z

    1. Awyłącznie węgla i wodoru
    2. Bdowolnych pierwiastków z węglem
    3. Cwęgla, wodoru i tlenu
    4. Dwęgla i tlenu
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: wyłącznie węgla i wodoru – Inne pierwiastki w cząsteczce oznaczają pochodną węglowodoru, a nie węglowodór.

  3. Jaką wartościowość ma węgiel w związkach organicznych?

    1. AII
    2. BIII
    3. CIV
    4. DI
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: IV – Atom węgla tworzy zawsze cztery wiązania.

  4. Wzór ogólny alkanów to

    1. ACₙH₂ₙ₊₁
    2. BCₙH₂ₙ₋₂
    3. CCₙH₂ₙ
    4. DCₙH₂ₙ₊₂
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: CₙH₂ₙ₊₂ – Np. dla n = 3: C₃H₈.

  5. Jaki wzór sumaryczny ma butan?

    1. AC₄H₁₂
    2. BC₄H₆
    3. CC₄H₈
    4. DC₄H₁₀
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: C₄H₁₀ – Z wzoru CₙH₂ₙ₊₂: 2 · 4 + 2 = 10.

  6. Który współczynnik należy wstawić przed O₂ w równaniu C₃H₈ + …O₂ → 3CO₂ + 4H₂O?

    1. A3
    2. B5
    3. C10
    4. D7
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: 5 – Po prawej jest 6 + 4 = 10 atomów tlenu, czyli 5 cząsteczek O₂.

  7. Wzór ogólny alkinów to

    1. ACₙH₂ₙ₊₂
    2. BCₙH₂ₙ
    3. CCₙH₂ₙ₋₂
    4. DCₙH₂ₙ₊₁
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: CₙH₂ₙ₋₂ – Np. etyn C₂H₂: 2 · 2 − 2 = 2.

  8. Jaki wzór sumaryczny ma propen?

    1. AC₃H₈
    2. BC₂H₄
    3. CC₃H₄
    4. DC₃H₆
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: C₃H₆ – Alken o 3 atomach węgla: CₙH₂ₙ, czyli C₃H₆.

  9. Jak odróżnić eten od metanu?

    1. Aoba odbarwiają wodę bromową
    2. Beten zabarwia fenoloftaleinę na malinowo
    3. Ceten odbarwia wodę bromową, metan nie
    4. Dmetan odbarwia wodę bromową, eten nie
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: eten odbarwia wodę bromową, metan nie – Wiązanie podwójne w etenie przyłącza brom.

  10. Głównym składnikiem gazu ziemnego jest

    1. Aetan
    2. Betyn
    3. Cbutan
    4. Dmetan
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: metan – Metan stanowi zwykle zdecydowaną większość gazu ziemnego.

  11. Destylacja frakcyjna ropy naftowej wykorzystuje różnice

    1. Agęstości składników
    2. Btemperatur wrzenia składników
    3. Cbarw składników
    4. Drozpuszczalności w wodzie
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: temperatur wrzenia składników – Frakcje o niższej temperaturze wrzenia skraplają się wyżej w kolumnie.

  12. Paliwem do silników Diesla jest

    1. Aasfalt
    2. Bmazut
    3. Cnafta
    4. Dolej napędowy
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: olej napędowy – Nafta to paliwo lotnicze, a asfalt otrzymuje się z mazutu.

Sprawdzian już blisko? Zrób test z całego działu

10 losowych pytań z tematów działu, wynik w procentach i ocena od 1 do 6. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.