1Gaz ziemny i ropa naftowa
- Gaz ziemny – mieszanina gazów, głównie metanu (także etanu, propanu, butanu, azotu). Paliwo w domach, elektrowniach, autobusach (CNG).
- Ropa naftowa – ciekła, ciemna mieszanina wielu węglowodorów; nie rozpuszcza się w wodzie, ma mniejszą gęstość niż woda (wycieki tworzą plamy na morzu).
2Destylacja frakcyjna ropy
Destylacja frakcyjna – rozdzielanie ropy na frakcje różniące się temperaturą wrzenia.
| Frakcja | Zastosowanie |
|---|---|
| gazy (propan, butan) | gaz w butlach, LPG |
| benzyna | paliwo do silników samochodowych, rozpuszczalnik |
| nafta | paliwo lotnicze |
| olej napędowy | paliwo do silników Diesla |
| mazut | oleje smarowe, parafina, wazelina, asfalt |
Która frakcja ropy ma najniższą temperaturę wrzenia?
Gazy odbiera się na samej górze kolumny.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
3Węgiel kamienny
- Węgiel kamienny to skała osadowa pochodzenia organicznego (z dawnych roślin), zbudowana głównie z pierwiastka węgla (ok. 75–90%) z domieszką innych substancji.
- Sucha destylacja (koksowanie) – ogrzewanie węgla bez dostępu powietrza. Powstają: koks (paliwo i reduktor w hutnictwie), smoła węglowa (surowiec do barwników, leków), woda pogazowa i gaz koksowniczy (paliwo).
4Paliwa a środowisko
- Spalanie paliw kopalnych daje CO₂ (efekt cieplarniany), SO₂ i tlenki azotu (kwaśne opady) oraz pyły (smog).
- Złoża są nieodnawialne – warto oszczędzać energię i korzystać ze źródeł odnawialnych.
„węgiel kamienny to skała zawierająca węglowodory”
To skała zbudowana głównie z pierwiastka węgla; węglowodory ze smoły i gazu powstają dopiero podczas jego przeróbki.
Węgiel kamienny jest zbudowany głównie z
To skała pochodzenia organicznego o dużej zawartości pierwiastka węgla.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
✎Ściąga: Naturalne źródła węglowodorów
Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.
- Destylacja frakcyjna – rozdzielanie ropy na frakcje różniące się temperaturą wrzenia.
- Gaz ziemny – mieszanina gazów, głównie metanu (także etanu, propanu, butanu, azotu). Paliwo w domach, elektrowniach, autobusach (CNG).
- Ropa naftowa – ciekła, ciemna mieszanina wielu węglowodorów; nie rozpuszcza się w wodzie, ma mniejszą gęstość niż woda (wycieki tworzą plamy na morzu).
- Węgiel kamienny to skała osadowa pochodzenia organicznego (z dawnych roślin), zbudowana głównie z pierwiastka węgla (ok. 75–90%) z domieszką innych substancji.
- Sucha destylacja (koksowanie) – ogrzewanie węgla bez dostępu powietrza. Powstają: koks (paliwo i reduktor w hutnictwie), smoła węglowa (surowiec do barwników, leków), woda pogazowa i gaz koksowniczy (paliwo).
?Quiz: powtórz przed kartkówką
8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.
Głównym składnikiem gazu ziemnego jest
- Aetan
- Betyn
- Cbutan
- Dmetan
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: metan – Metan stanowi zwykle zdecydowaną większość gazu ziemnego.
Destylacja frakcyjna ropy naftowej wykorzystuje różnice
- Agęstości składników
- Btemperatur wrzenia składników
- Cbarw składników
- Drozpuszczalności w wodzie
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: temperatur wrzenia składników – Frakcje o niższej temperaturze wrzenia skraplają się wyżej w kolumnie.
Paliwem do silników Diesla jest
- Aasfalt
- Bmazut
- Cnafta
- Dolej napędowy
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: olej napędowy – Nafta to paliwo lotnicze, a asfalt otrzymuje się z mazutu.
Węgiel kamienny jest zbudowany głównie z
- Ametanu
- Bciekłych węglowodorów
- Cpierwiastka węgla
- Dwęglanu wapnia
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: pierwiastka węgla – To skała pochodzenia organicznego o dużej zawartości pierwiastka węgla.
Sucha destylacja węgla to ogrzewanie go
- Az wodą
- Bbez dostępu powietrza
- Cw czystym tlenie
- Dz kwasem siarkowym(VI)
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: bez dostępu powietrza – Bez powietrza węgiel się nie spala, tylko rozkłada na koks, smołę, wodę pogazową i gaz.
Do czego używa się koksu?
- Aw hutnictwie przy wytopie żelaza
- Bjako gazu w zapalniczkach
- Cjako paliwa lotniczego
- Ddo produkcji folii
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: w hutnictwie przy wytopie żelaza – Koks jest paliwem i reduktorem w wielkim piecu.
Która frakcja ropy ma najniższą temperaturę wrzenia?
- Agazy (propan, butan)
- Bbenzyna
- Colej napędowy
- Dmazut
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: gazy (propan, butan) – Gazy odbiera się na samej górze kolumny.
Kwaśne opady są skutkiem emisji podczas spalania paliw m.in.
- Atlenu
- Bpary wodnej
- Cazotu cząsteczkowego
- Dtlenku siarki(IV)
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: tlenku siarki(IV) – SO₂ reaguje z wodą w powietrzu i zakwasza opady.
Cały dział „Węglowodory”: ściąga i próbny sprawdzian →
Kartkówka albo sprawdzian już blisko?
Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.