✎Ściąga z działu
Magnesy, kompas i magnetyzm Ziemi
- Bieguny jednoimienne (N i N, S i S) się odpychają, różnoimienne (N i S) – przyciągają.
Magnes i materiały
- Magnes nie przyciąga każdego metalu – tylko ferromagnetyki: żelazo, stal, nikiel i kobalt.
- Miękkie żelazo po odsunięciu magnesu prawie od razu traci namagnesowanie. Stal pozostaje namagnesowana długo – z niej robi się magnesy trwałe.
- Sortownie odpadów i złomu: magnes nad taśmą wyciąga puszki stalowe i kawałki żelaza, a aluminium, szkło i plastik jadą dalej.
Przewodnik z prądem i igła magnetyczna
- Wokół przewodnika, w którym płynie prąd, istnieje pole magnetyczne. Kierunek tego pola zależy od kierunku prądu.
?Próbny sprawdzian
Pytania z każdego tematu działu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź z wyjaśnieniem.
Co się stanie, gdy zbliżysz do siebie bieguny N dwóch magnesów?
- Aprzyciągną się
- Bodepchną się
- Cnie będą oddziaływać
- Dprzyciągną się, a po chwili odepchną
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: odepchną się – Bieguny jednoimienne się odpychają.
Co się stanie, gdy przetniesz magnes sztabkowy na pół?
- Aobie części będą miały tylko bieguny N
- Bpowstaną dwa magnesy, każdy z biegunami N i S
- Cpowstanie osobny biegun N i osobny biegun S
- Dobie części przestaną być magnesami
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: powstaną dwa magnesy, każdy z biegunami N i S – Biegunów nie da się rozdzielić – każdy kawałek ma N i S.
Linie pola magnetycznego na zewnątrz magnesu biegną
- Aod bieguna N do bieguna S
- Bod bieguna S do bieguna N
- Cprosto od magnesu we wszystkich kierunkach
- Dpo okręgach wokół środka magnesu
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: od bieguna N do bieguna S – Umownie wychodzą z bieguna N i wchodzą do bieguna S.
Który przedmiot przyciągnie magnes?
- Azłoty pierścionek
- Baluminiowa puszka
- Cstalowy spinacz
- Dmiedziany drut
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: stalowy spinacz – Spinacz jest ze stali, czyli stopu żelaza.
Ferromagnetyki to
- Atylko magnesy trwałe
- Bsubstancje silnie przyciągane przez magnes, np. żelazo, nikiel i kobalt
- Cwszystkie substancje przewodzące prąd
- Dwszystkie metale
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: substancje silnie przyciągane przez magnes, np. żelazo, nikiel i kobalt – Magnes przyciąga tylko niektóre metale – ferromagnetyki.
Dlaczego gwóźdź wiszący na magnesie przyciąga drugi gwóźdź?
- Asam się namagnesował
- Bjest cięższy od drugiego
- Cprzepływa przez niego prąd
- Djest naelektryzowany
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: sam się namagnesował – Przy magnesie domeny w gwoździu ustawiają się zgodnie.
W doświadczeniu Ørsteda igła kompasu odchyla się, gdy
- Aprzewód leży daleko od igły
- Bwyłączamy prąd
- Cprzewód jest zimny
- Dw przewodzie płynie prąd
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: w przewodzie płynie prąd – Prąd wytwarza pole magnetyczne, które działa na igłę.
Co się stanie, gdy zmienisz kierunek prądu w przewodzie nad igłą?
- Aigła się rozmagnesuje
- Bigła odchyli się w przeciwną stronę
- Cigła odchyli się w tę samą stronę
- Digła przestanie się ruszać
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: igła odchyli się w przeciwną stronę – Kierunek prądu decyduje o kierunku wychylenia.
Jaki wniosek wynika z doświadczenia Ørsteda?
- Awokół przewodnika z prądem istnieje pole magnetyczne
- Bigła kompasu przewodzi prąd
- Cprzewód z prądem jest naelektryzowany i przyciąga igłę
- Dmagnes wytwarza prąd w każdym metalu
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: wokół przewodnika z prądem istnieje pole magnetyczne – To główny wniosek z obserwacji.
Sprawdzian już blisko? Zrób test z całego działu
10 losowych pytań z tematów działu, wynik w procentach i ocena od 1 do 6. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.