ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →
Geografia · powtórka działu · kl. 8

Azja – powtórka do sprawdzianu

ogarniam.edu.pl · Geografia · klasa 8ściąga z działu · próbny test: ogarniam.edu.pl/sp/8/geografia/powtorka/azja/

Sprawdzian albo kartkówka z działu „Azja”? Przeczytaj ściągę, rozwiąż próbny test (16 pytań z odpowiedziami), a potem sprawdź się w teście z wynikiem i oceną.

Test z działu · 10 pytańPróbny sprawdzian na tej stronie ↓

Tematy w dziale

✎Ściąga z działu

Azja – kontynent kontrastów

  • Azja to kontynent kontrastów: najwyższy szczyt i najniższa depresja, biegun zimna i najbardziej deszczowe miejsca, pustki i największe skupiska ludzi.
  • Azja to największy kontynent: ok. 44,6 mln km², czyli prawie 1/3 powierzchni lądów. Mieszka tu ok. 4,8 mld ludzi (2025 r.) – prawie 60% ludzkości.
  • Ojmiakon i Wierchojańsk na Syberii to „biegun zimna” półkuli północnej (ok. −⁠68°C). Mawsynram w Indiach to jedno z najbardziej deszczowych miejsc świata (prawie 12 000 mm rocznie), a na pustyni Rub al-Chali spada zwykle mniej niż 100 mm.

Płyty litosfery i zagrożenia w Azji

  • Granice płyt → rowy oceaniczne, wulkany, trzęsienia ziemi i tsunami. Wnętrze płyty jest znacznie spokojniejsze.
  • Litosfera to skorupa ziemska razem z górną, sztywną częścią płaszcza. Jest pocięta na płyty litosfery, które przesuwają się o kilka centymetrów rocznie.
  • Subdukcja – cięższa płyta oceaniczna wsuwa się pod inną płytę. Powstają rowy oceaniczne (Rów Mariański – ok. 11 km głębokości, najgłębsze miejsce na Ziemi; Rów Japoński), łuki wysp z wulkanami (Japonia, Indonezja, Filipiny, Kamczatka) i silne trzęsienia ziemi.

Jak ograniczać skutki trzęsień ziemi i tsunami

  • Ruchom płyt nie zapobiegniemy – ograniczamy skutki: budujemy bezpieczniej, ostrzegamy, ewakuujemy i uczymy.
  • Trzęsienie ziemi to drgania skorupy wywołane nagłym przesunięciem skał. Miejsce w głębi to ognisko (hipocentrum), punkt nad nim na powierzchni – epicentrum. Siłę wstrząsu opisuje magnituda.
  • Budownictwo odporne na wstrząsy: elastyczne konstrukcje, amortyzatory w fundamentach i przestrzeganie przepisów (w Turcji wiele budynków wzniesiono wbrew nim).

Monsun i kultura ryżu

  • Monsun letni: znad oceanu → deszcze → sadzenie ryżu. Monsun zimowy: z lądu → pora sucha.
  • Monsun – wiatr, który sezonowo zmienia kierunek. Powstaje, bo ląd nagrzewa się i ochładza szybciej niż ocean.
  • Monsun letni: nad nagrzanym lądem tworzy się niż, nad chłodniejszym oceanem – wyż. Wilgotne powietrze płynie znad oceanu na ląd → pora deszczowa (w Indiach od czerwca do września).

Japonia – gospodarka i warunki rozwoju

  • Przyroda utrudnia rozwój (góry, brak surowców, katastrofy), ale wiedza, technologia i organizacja pracy pozwoliły zbudować nowoczesną gospodarkę.
  • Japonia to państwo wyspiarskie: ok. 378 tys. km², ok. 123 mln mieszkańców (2025 r.). Cztery główne wyspy to Hokkaido, Honsiu, Sikoku i Kiusiu.
  • Organizacja pracy: metody ciągłego ulepszania (kaizen) i dostaw „na czas” (just-in-time), opracowane m.in. w Toyocie, naśladują firmy na całym świecie.

Chiny – ludność i gospodarka

  • Chiny: ludność skupiona na wschodzie (woda, niziny, klimat), 2. gospodarka i największy eksporter świata.
  • Wschód (Nizina Chińska, doliny Huang He i Jangcy, wybrzeże): żyzne gleby, dużo wody, łagodny klimat monsunowy, porty i przemysł – często ponad 400 os./km².
  • Zachód (Wyżyna Tybetańska, pustynie Takla Makan i Gobi): wysokie góry, susza, chłód – zwykle poniżej 10 os./km².

Indie – możliwości rozwoju i kontrasty

  • Szanse Indii: młodzi ludzie, informatycy, przemysł, rolnictwo. Problemy: ubóstwo części ludności, slumsy, nierówny dostęp do edukacji i usług.
  • Usługi informatyczne (IT): oprogramowanie i obsługa firm z całego świata. Ośrodki: Bengaluru („indyjska Dolina Krzemowa”), Hajdarabad, Pune. Atuty: znajomość angielskiego, wielu absolwentów politechnik, niższe koszty pracy. Eksport usług IT przekracza 200 mld USD rocznie.
  • Przemysł: samochody, stal, rafinerie, montaż smartfonów i leki – Indie to „apteka świata” (tanie leki i szczepionki).

Bliski Wschód – kultura, ropa i konflikty

  • Bliski Wschód: kolebka trzech religii, wielkie złoża ropy wokół Zatoki Perskiej, wiele konfliktów (Gaza, Syria, Jemen, Iran).
  • Bliski Wschód to region o umownych granicach w południowo-zachodniej Azji (często z Egiptem): m.in. Arabia Saudyjska, Iran, Irak, Syria, Izrael, Palestyna, Liban, Jordania, państwa Zatoki Perskiej, Jemen.
  • Kurdowie (ok. 30–40 mln) to naród bez własnego państwa (Turcja, Irak, Iran, Syria).

?Próbny sprawdzian

Pytania z każdego tematu działu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź z wyjaśnieniem.

  1. Na których półkulach leży głównie Azja?

    1. Apołudniowej i wschodniej
    2. Bpółnocnej i zachodniej
    3. Cpołudniowej i zachodniej
    4. Dpółnocnej i wschodniej
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: północnej i wschodniej – Większość Azji leży na N i E; tylko wyspy Indonezji sięgają półkuli S, a Czukotka – W.

  2. Najwyższy szczyt Azji i świata to

    1. AMount Everest, 8849 m n.p.m.
    2. BK2, 8611 m n.p.m.
    3. CKilimandżaro, 5895 m n.p.m.
    4. DElbrus, 5642 m n.p.m.
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Mount Everest, 8849 m n.p.m. – Mount Everest w Himalajach ma 8849 m (pomiar z 2020 r.), K2 jest drugi.

  3. Litosfera to

    1. Adolna warstwa atmosfery
    2. Bciekłe jądro zewnętrzne Ziemi
    3. Cskorupa ziemska wraz z górną, sztywną częścią płaszcza
    4. Dtylko skorupa oceaniczna
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: skorupa ziemska wraz z górną, sztywną częścią płaszcza – Płyty litosfery obejmują skorupę i sztywną górną część płaszcza.

  4. Himalaje powstały w wyniku

    1. Asubdukcji płyty pacyficznej
    2. Bkolizji płyty indyjskiej z eurazjatycką
    3. Crozsuwania się płyt w ryfcie
    4. Derupcji wulkanów
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: kolizji płyty indyjskiej z eurazjatycką – Zderzenie dwóch płyt kontynentalnych wypiętrza góry fałdowe.

  5. Punkt na powierzchni Ziemi położony nad ogniskiem trzęsienia to

    1. Aepicentrum
    2. Bsejsmograf
    3. Cmagnituda
    4. Dhipocentrum
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: epicentrum – Ognisko (hipocentrum) leży w głębi Ziemi, epicentrum – dokładnie nad nim.

  6. Jak zmienia się fala tsunami, gdy zbliża się do płytkiego brzegu?

    1. Azanika
    2. Bzamienia się w wir
    3. Cprzyspiesza i maleje
    4. Dzwalnia i rośnie
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: zwalnia i rośnie – Na płytkiej wodzie fala hamuje, a woda spiętrza się w wysoką ścianę.

  7. Monsun to

    1. Awiatr sezonowo zmieniający kierunek
    2. Bpora deszczowa w Europie
    3. Cgwałtowna burza tropikalna
    4. Dstały wiatr wiejący od zwrotników ku równikowi
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: wiatr sezonowo zmieniający kierunek – Monsun latem wieje znad oceanu, a zimą z lądu.

  8. Latem nad lądem Azji tworzy się

    1. Aniż, więc wiatr wieje znad oceanu na ląd
    2. Bwyż, więc wiatr wieje z lądu nad ocean
    3. Cniż, więc wiatr wieje z lądu nad ocean
    4. Dwyż, więc wiatr wieje znad oceanu na ląd
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: niż, więc wiatr wieje znad oceanu na ląd – Nagrzany ląd ma niskie ciśnienie, a powietrze płynie od wyżu (ocean) do niżu (ląd).

  9. Która wyspa jest największą wyspą Japonii?

    1. ASikoku
    2. BKiusiu
    3. CHonsiu
    4. DHokkaido
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Honsiu – Na Honsiu leżą Tokio, Osaka i Nagoja.

  10. Jaką część powierzchni Japonii zajmują góry?

    1. Aok. 1/10
    2. Bprawie całą (99%)
    3. Cok. 1/3
    4. Dok. 3/4
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: ok. 3/4 – Góry zajmują ok. 73% kraju, dlatego ludzie mieszkają głównie na nadmorskich nizinach.

  11. Ilu mieszkańców miały Chiny pod koniec 2025 r.?

    1. Aok. 1,6 mld
    2. Bok. 0,9 mld
    3. Cok. 1,1 mld
    4. Dok. 1,4 mld
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: ok. 1,4 mld – Wg urzędu statystycznego Chin – 1,405 mld, o 3,4 mln mniej niż rok wcześniej.

  12. Najludniejszym państwem świata jest dziś

    1. AIndie
    2. BChiny
    3. CIndonezja
    4. DUSA
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Indie – ONZ ogłosiła w 2023 r., że Indie wyprzedziły Chiny.

  13. Które miasto nazywa się „indyjską Doliną Krzemową”?

    1. AAgra
    2. BBengaluru
    3. CWaranasi
    4. DKalkuta
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Bengaluru – W Bengaluru działają setki firm informatycznych i centrów badawczych.

  14. Który atut sprzyja rozwojowi usług IT w Indiach?

    1. Abogate złoża ropy naftowej
    2. Bznajomość angielskiego i wielu absolwentów politechnik
    3. Cduża powierzchnia pustyń
    4. Dklimat monsunowy
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: znajomość angielskiego i wielu absolwentów politechnik – Firmy z USA i Europy łatwo współpracują z anglojęzycznymi specjalistami.

  15. Które trzy religie narodziły się na Bliskim Wschodzie?

    1. Ahinduizm, buddyzm i islam
    2. Bjudaizm, chrześcijaństwo i islam
    3. Chinduizm, judaizm i konfucjanizm
    4. Dbuddyzm, taoizm i szintoizm
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: judaizm, chrześcijaństwo i islam – Jerozolima jest święta dla wszystkich trzech.

  16. Wokół której zatoki leżą największe złoża ropy Bliskiego Wschodu?

    1. AZatoki Botnickiej
    2. BZatoki Perskiej
    3. CZatoki Bengalskiej
    4. DZatoki Gwinejskiej
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Zatoki Perskiej – Nad Zatoką Perską leżą m.in. Arabia Saudyjska, Irak, Iran, Kuwejt, ZEA i Katar.

Sprawdzian już blisko? Zrób test z całego działu

10 losowych pytań z tematów działu, wynik w procentach i ocena od 1 do 6. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Test z działu · 10 pytańWszystkie tematy: Geografia