✎Ściąga z działu
Początki zimnej wojny
- 1947 – doktryna Trumana i plan Marshalla; 1949 – NATO, RWPG, RFN i NRD, bomba atomowa ZSRS; 1955 – Układ Warszawski.
- Zimna wojna (1945/1947 – 1989/1991) – rywalizacja USA i ZSRS oraz ich sojuszników bez bezpośredniej wojny między supermocarstwami: wyścig zbrojeń, propaganda, konflikty w innych częściach świata.
- Żelazna kurtyna – granica dzieląca Europę na demokratyczny Zachód i komunistyczny Wschód; określenie spopularyzował Winston Churchill w przemówieniu w Fulton (1946).
Polska w latach 1945–1956
- 1946 – referendum; 1947 – wybory; 1948 – PZPR; 1952 – PRL; 1953 – śmierć Stalina.
- Proces szesnastu (VI 1945) – w Moskwie Sowieci osądzili podstępnie aresztowanych przywódców Państwa Podziemnego.
- 30 czerwca 1946 – referendum „3 razy tak”; komuniści sfałszowali wyniki.
Rok 1956 – Poznański Czerwiec i Październik
- Czerwiec 1956 – protest w Poznaniu krwawo stłumiony; Październik 1956 – Gomułka u władzy i koniec stalinizmu.
- Odwilż – złagodzenie terroru po śmierci Stalina (1953): mniej aresztowań, trochę więcej swobody słowa.
- Luty 1956 – na zjeździe partii w Moskwie Nikita Chruszczow potępił zbrodnie Stalina (tzw. tajny referat). W marcu w Moskwie zmarł Bolesław Bierut.
Polska w latach 1957–1981
- 1968 – Marzec; 1970 – Grudzień; 1976 – Radom i KOR; 1978 – papież; 1980 – „Solidarność”; 1981 – stan wojenny.
- „Mała stabilizacja” – spokojniejsze życie, ale stopniowy powrót do represji i cenzury.
- 1965 – orędzie biskupów polskich do niemieckich („przebaczamy i prosimy o przebaczenie”); 1966 – obchody Millennium chrztu Polski.
Schyłek PRL i upadek komunizmu
- 4 czerwca 1989 – częściowo wolne wybory; 9 listopada 1989 – upadek muru berlińskiego; 1991 – rozpad ZSRS.
- Kryzys gospodarczy – puste półki, kartki na żywność i inne towary.
- „Solidarność” działała w podziemiu: prasa, wydawnictwa, radio.
?Próbny sprawdzian
Pytania z każdego tematu działu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź z wyjaśnieniem.
Kto w przemówieniu w Fulton (1946) mówił o „żelaznej kurtynie”?
- AGeorge Marshall
- BHarry Truman
- CWinston Churchill
- DJózef Stalin
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: Winston Churchill – Churchill był wtedy byłym premierem Wielkiej Brytanii.
Na czym polegała doktryna Trumana?
- Ana wycofaniu wojsk USA z Europy
- Bna powstrzymywaniu komunizmu
- Cna pomocy gospodarczej dla ZSRS
- Dna podziale Berlina
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: na powstrzymywaniu komunizmu – USA wspierały państwa zagrożone przejęciem władzy przez komunistów.
Dlaczego Polska nie skorzystała z planu Marshalla?
- Abyła już w NATO
- BUSA nie zaproponowały jej pomocy
- Codrzuciła go pod naciskiem ZSRS
- Dnie poniosła strat wojennych
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: odrzuciła go pod naciskiem ZSRS – Stalin nie zgodził się na udział krajów bloku wschodniego.
Kiedy odbyło się referendum „3 razy tak”?
- A28 czerwca 1956 r.
- B19 stycznia 1947 r.
- C30 czerwca 1946 r.
- D22 lipca 1952 r.
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: 30 czerwca 1946 r. – Komuniści sfałszowali jego wyniki, tak jak potem wyniki wyborów.
Kto stał na czele PSL, legalnej opozycji wobec komunistów po wojnie?
- AStanisław Mikołajczyk
- BBolesław Bierut
- CWładysław Gomułka
- DWitold Pilecki
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: Stanisław Mikołajczyk – Po sfałszowanych wyborach 1947 r. Mikołajczyk uciekł z Polski.
Która konstytucja wprowadziła nazwę Polska Rzeczpospolita Ludowa?
- Akonstytucja marcowa z 1921 r.
- Bkonstytucja z 1952 r.
- Ckonstytucja z 1997 r.
- DMała Konstytucja z 1947 r.
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: konstytucja z 1952 r. – Nazwę PRL wprowadziła konstytucja uchwalona 22 lipca 1952 r.
Kiedy wybuchł protest robotników w Poznaniu?
- A17 grudnia 1970 r.
- B28 czerwca 1956 r.
- C19 października 1956 r.
- D5 marca 1953 r.
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: 28 czerwca 1956 r. – Strajk zaczął się w Zakładach im. Stalina (Cegielskiego).
Pod jakim hasłem protestowali poznańscy robotnicy?
- A„Chleba i wolności”
- B„Polska walczy”
- C„Nie ma wolności bez Solidarności”
- D„3 razy tak”
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: „Chleba i wolności” – Robotnicy domagali się poprawy warunków życia i swobód.
Kto stłumił protest w Poznaniu?
- Awojsko i Korpus Bezpieczeństwa Wewnętrznego
- Bnikt – protest zakończył się porozumieniem
- Cwojska sowieckie
- Dwojska NRD
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: wojsko i Korpus Bezpieczeństwa Wewnętrznego – Zginęło ok. 58 osób, a setki zostały ranne.
Co zapoczątkowało protesty studentów w marcu 1968 r.?
- Azwolnienie Anny Walentynowicz
- Bpodwyżki cen żywności
- Czdjęcie ze sceny „Dziadów”
- Dwybór polskiego papieża
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: zdjęcie ze sceny „Dziadów” – Studenci protestowali przeciw cenzurze i usunięciu przedstawienia.
W których miastach doszło do protestów w czerwcu 1976 r.?
- AGdańsk, Gdynia, Szczecin
- BPoznań, Łódź, Kraków
- CKatowice, Jastrzębie, Lublin
- DRadom, Ursus, Płock
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: Radom, Ursus, Płock – Po tych protestach powstał KOR.
Kto rządził Polską w latach 1970–1980 jako I sekretarz PZPR?
- AWojciech Jaruzelski
- BWładysław Gomułka
- CEdward Gierek
- DBolesław Bierut
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: Edward Gierek – Gierek oparł rozwój na kredytach z Zachodu.
Kiedy obradował Okrągły Stół?
- A6 lutego – 5 kwietnia 1989 r.
- B4–18 czerwca 1989 r.
- C13 grudnia 1981 – 22 lipca 1983 r.
- D14–31 sierpnia 1980 r.
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: 6 lutego – 5 kwietnia 1989 r. – Rozmowy władzy z opozycją trwały dwa miesiące.
Jaką część mandatów w Sejmie mogła zdobyć opozycja w wyborach 4 czerwca 1989 r.?
- A35%
- B65%
- C50%
- D100%
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: 35% – Pozostałe 65% miejsc zagwarantowano PZPR i jej sojusznikom.
Kto został pierwszym niekomunistycznym premierem w bloku wschodnim?
- ALech Wałęsa
- BTadeusz Mazowiecki
- CLeszek Balcerowicz
- DWojciech Jaruzelski
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: Tadeusz Mazowiecki – Sejm wybrał go na premiera 24 sierpnia 1989 r., a jego rząd zatwierdził we wrześniu.
Sprawdzian już blisko? Zrób test z całego działu
10 losowych pytań z tematów działu, wynik w procentach i ocena od 1 do 6. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.