ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Historia · Polska i świat po II wojnie światowejklasa 8 · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/sp/8/historia/schylek-prl-i-upadek-komunizmu/

Historia · Polska i świat po II wojnie światowej · kl. 8

Schyłek PRL i upadek komunizmu

Jak kryzys lat 80., opór społeczny i zmiany w ZSRS doprowadziły do Okrągłego Stołu, wyborów 1989 r. i upadku komunizmu w Europie.

ok. 3 min czytania9 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Polska w latach 80.

  • Kryzys gospodarczy – puste półki, kartki na żywność i inne towary.
  • „Solidarność” działała w podziemiu: prasa, wydawnictwa, radio.
  • 1983 – Lech Wałęsa otrzymał Pokojową Nagrodę Nobla.
  • 19 października 1984 – funkcjonariusze SB zamordowali ks. Jerzego Popiełuszkę.
  • W ZSRS Michaił Gorbaczow (od 1985) prowadził pierestrojkę – ZSRS przestał wspierać siłą władze w państwach bloku.
  • 1988 – fale strajków zmusiły władze do rozmów z opozycją.

2Okrągły Stół i wybory 1989

  • 6 lutego – 5 kwietnia 1989 – obrady Okrągłego Stołu władzy i opozycji; ponowna legalizacja „Solidarności”.
  • 4 czerwca 1989 – częściowo wolne wybory: do Sejmu opozycja mogła zdobyć tylko 35% mandatów, do Senatu wybory były w pełni wolne; „Solidarność” wygrała prawie wszystkie wolne miejsca.
  • 24 VIII 1989 – premierem został Tadeusz Mazowiecki, pierwszy niekomunistyczny premier w bloku wschodnim; w jego rządzie (od IX 1989) zasiedli też ministrowie z PZPR.
Sprawdź, czy rozumiesz

Kto został pierwszym niekomunistycznym premierem w bloku wschodnim?

3Upadek komunizmu w Europie

  • Jesień Ludów (1989) – upadek komunizmu w NRD, Czechosłowacji, na Węgrzech, w Bułgarii i Rumunii.
  • 9 listopada 1989 – upadek muru berlińskiego; 3 października 1990 – zjednoczenie Niemiec.
  • 1991 – niepodległość odzyskały Litwa, Łotwa i Estonia; w grudniu 1991 r. ZSRS się rozpadł – powstały m.in. niepodległa Ukraina i Białoruś.
  • Polska wybrała Zachód: NATO (1999) i Unia Europejska (2004) – więcej w temacie „Polska w NATO i Unii Europejskiej”.
DataWydarzenie
6 II – 5 IV 1989Okrągły Stół
4 VI 1989częściowo wolne wybory
VIII–IX 1989premier i rząd Tadeusza Mazowieckiego
9 XI 1989upadek muru berlińskiego
3 X 1990zjednoczenie Niemiec
XII 1991rozpad ZSRS
Zapamiętaj

4 czerwca 1989 – częściowo wolne wybory; 9 listopada 1989 – upadek muru berlińskiego; 1991 – rozpad ZSRS.

Uwaga na błąd

Wybory 4 czerwca 1989 r. nie były w pełni wolne – wolne były tylko wybory do Senatu i 35% miejsc w Sejmie.

✎Ściąga: Schyłek PRL i upadek komunizmu

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • 4 czerwca 1989 – częściowo wolne wybory; 9 listopada 1989 – upadek muru berlińskiego; 1991 – rozpad ZSRS.
  • Kryzys gospodarczy – puste półki, kartki na żywność i inne towary.
  • „Solidarność” działała w podziemiu: prasa, wydawnictwa, radio.
  • 1983 – Lech Wałęsa otrzymał Pokojową Nagrodę Nobla.
  • 19 października 1984 – funkcjonariusze SB zamordowali ks. Jerzego Popiełuszkę.
  • 1988 – fale strajków zmusiły władze do rozmów z opozycją.
  • 6 lutego – 5 kwietnia 1989 – obrady Okrągłego Stołu władzy i opozycji; ponowna legalizacja „Solidarności”.
  • 4 czerwca 1989 – częściowo wolne wybory: do Sejmu opozycja mogła zdobyć tylko 35% mandatów, do Senatu wybory były w pełni wolne; „Solidarność” wygrała prawie wszystkie wolne miejsca.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Kiedy obradował Okrągły Stół?

    1. A6 lutego – 5 kwietnia 1989 r.
    2. B4–18 czerwca 1989 r.
    3. C13 grudnia 1981 – 22 lipca 1983 r.
    4. D14–31 sierpnia 1980 r.
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: 6 lutego – 5 kwietnia 1989 r. – Rozmowy władzy z opozycją trwały dwa miesiące.

  2. Jaką część mandatów w Sejmie mogła zdobyć opozycja w wyborach 4 czerwca 1989 r.?

    1. A35%
    2. B65%
    3. C50%
    4. D100%
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: 35% – Pozostałe 65% miejsc zagwarantowano PZPR i jej sojusznikom.

  3. Kto został pierwszym niekomunistycznym premierem w bloku wschodnim?

    1. ALech Wałęsa
    2. BTadeusz Mazowiecki
    3. CLeszek Balcerowicz
    4. DWojciech Jaruzelski
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Tadeusz Mazowiecki – Sejm wybrał go na premiera 24 sierpnia 1989 r., a jego rząd zatwierdził we wrześniu.

  4. Kto zamordował ks. Jerzego Popiełuszkę w 1984 r.?

    1. Amilicjanci z ZOMO podczas strajku
    2. Bnieznani przestępcy
    3. Cfunkcjonariusze SB
    4. Dżołnierze sowieccy
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: funkcjonariusze SB – Zabójstwo kapelana „Solidarności” zaplanowali funkcjonariusze SB.

  5. Kiedy upadł mur berliński?

    1. A25 grudnia 1991 r.
    2. B4 czerwca 1989 r.
    3. C3 października 1990 r.
    4. D9 listopada 1989 r.
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: 9 listopada 1989 r. – Upadek muru stał się symbolem końca podziału Europy.

  6. Jak nazywała się polityka reform Michaiła Gorbaczowa?

    1. Apropaganda sukcesu
    2. Bodwilż
    3. Cpierestrojka
    4. Dmała stabilizacja
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: pierestrojka – Pierestrojka oznacza przebudowę.

  7. Które wydarzenie było najpóźniej?

    1. Azjednoczenie Niemiec
    2. Bupadek muru berlińskiego
    3. Crozpad ZSRS
    4. Dwybory 4 czerwca 1989 r.
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: rozpad ZSRS – ZSRS rozpadł się w grudniu 1991 r.

  8. Za co Lech Wałęsa otrzymał w 1983 r. Pokojową Nagrodę Nobla?

    1. Aza zakończenie zimnej wojny
    2. Bza pokojową walkę o prawa robotników i wolność
    3. Cza zjednoczenie Niemiec
    4. Dza obrady Okrągłego Stołu
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: za pokojową walkę o prawa robotników i wolność – Nagroda była wyrazem poparcia świata dla „Solidarności”.

Cały dział „Polska i świat po II wojnie światowej”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Rozwiąż quiz · 8 pytańFiszki · 9🔊 Posłuchaj notatki

Więcej: Historia, klasa 8

Napaść na Polskę we wrześniu 1939 r.Podbój Europy przez Hitlera i StalinaWojna III Rzeszy z ZSRSPolityka III Rzeszy w okupowanej Europie. HolokaustPolska pod okupacją niemiecką i sowieckąLudobójstwo na Wołyniu i w Małopolsce WschodniejFormy oporu i polskie wojsko na frontach II wojny światowejSprawa polska w czasie II wojny światowejKoniec II wojny światowejPoczątki zimnej wojnyPolska w latach 1945–1956Rok 1956 – Poznański Czerwiec i PaździernikPolska w latach 1957–1981DekolonizacjaKonflikty zimnej wojnyChiny po II wojnie światowejPrzemiany w Europie Środkowo-WschodniejIntegracja europejskaPrzemiany cywilizacyjne w drugiej połowie XX wiekuŚwiat na przełomie XX i XXI wiekuUstrój polityczny PRLGospodarka PRLŻycie codzienne w PRLKultura i nauka w PRLTransformacja ustrojowaPolska w NATO i Unii EuropejskiejPolska współczesnaMała ojczyzna – historia i kultura regionuSposoby umacniania państwa polskiego na przestrzeni dziejówDziedzictwo kultury światowej i polskiejPostacie i wydarzenia o doniosłym znaczeniu