✎Ściąga z działu
Ustrój polityczny PRL
- PRL – państwo jednej partii: rządzi PZPR, Sejm jest fasadowy, działają cenzura i SB.
- Konstytucja z 22 lipca 1952 r. – wzorowana na konstytucji ZSRS; formalnie władza należała do „ludu pracującego miast i wsi”.
- Nowelizacja z 1976 r. wpisała do konstytucji kierowniczą rolę PZPR i przyjaźń z ZSRS – wywołało to protesty intelektualistów.
Gospodarka PRL
- 1944 – reforma rolna; 1946 – nacjonalizacja; 1950–1955 – plan sześcioletni; lata 70. – kredyty Gierka.
- Gospodarka centralnie planowana (nakazowo-rozdzielcza) – to państwo, a nie rynek, decydowało, co i ile produkować, ustalało ceny i inwestycje.
- Reforma rolna (1944) – dekret PKWN: parcelacja majątków ziemskich powyżej 50 ha; ziemię dostali chłopi, a ziemianie stracili majątki.
Życie codzienne w PRL
- KOR – 1976, ROPCiO – 1977, Ruch Młodej Polski – 1979, „Solidarność” – 1980.
- „Towar spod lady” – sprzedawany po znajomości; Pewex – sieć sklepów, w których płaciło się dolarami lub bonami.
- Telewizja nadawała regularnie od lat 50.; popularne były m.in. serial Czterej pancerni i pies i program dla dzieci Teleranek.
Kultura i nauka w PRL
- Miłosz – Nobel 1980, Szymborska – Nobel 1996; Hermaszewski – kosmos 1978.
- Socrealizm (realizm socjalistyczny) – styl narzucony przez władze; sztuka miała być prosta, optymistyczna i wychwalać budowę socjalizmu.
- Polska szkoła filmowa (2. połowa lat 50. i lata 60.) – filmy o wojnie i jej skutkach: Andrzej Wajda (Kanał, Popiół i diament), Andrzej Munk, Jerzy Kawalerowicz.
?Próbny sprawdzian
Pytania z każdego tematu działu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź z wyjaśnieniem.
Komu według konstytucji z 1952 r. należała władza w PRL?
- APZPR
- Bludowi pracującemu miast i wsi
- CRadzie Państwa
- DI sekretarzowi partii
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: ludowi pracującemu miast i wsi – Był to zapis formalny – faktycznie rządziła PZPR.
Kiedy wpisano do konstytucji kierowniczą rolę PZPR?
- Aw 1956 r.
- Bw 1952 r.
- Cw 1989 r.
- Dw 1976 r.
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: w 1976 r. – Nowelizacja z 1976 r. wywołała protesty intelektualistów.
Jaki organ pełnił rolę kolegialnej głowy państwa w PRL?
- ABiuro Polityczne KC PZPR
- BSejm
- CRada Państwa
- DFront Jedności Narodu
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: Rada Państwa – Urząd prezydenta przywrócono dopiero w 1989 r.
Na czym polegała gospodarka centralnie planowana?
- Aprzedsiębiorstwa należały głównie do prywatnych właścicieli
- Bgospodarką kierowały rady robotnicze bez udziału państwa
- Cceny ustalał wolny rynek
- Dpaństwo decydowało o produkcji, cenach i inwestycjach
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: państwo decydowało o produkcji, cenach i inwestycjach – W PRL o wszystkim decydowały centralne plany państwowe.
Które majątki parcelowano w ramach reformy rolnej z 1944 r.?
- Apowyżej 5 ha
- Bwszystkie gospodarstwa chłopskie
- Cpowyżej 50 ha
- Dpowyżej 500 ha
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: powyżej 50 ha – Dekret PKWN przewidywał podział majątków powyżej 50 ha.
W jakich latach realizowano plan sześcioletni?
- A1971–1976
- B1947–1949
- C1956–1961
- D1950–1955
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: 1950–1955 – Plan sześcioletni nastawiony był na rozwój przemysłu ciężkiego.
Czym był Pewex?
- Aprogramem telewizyjnym dla dzieci
- Borganizacją opozycyjną
- Csiecią sklepów, w których płacono dolarami lub bonami
- Dpaństwowym gospodarstwem rolnym
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: siecią sklepów, w których płacono dolarami lub bonami – W Peweksie można było kupić towary niedostępne w zwykłych sklepach.
Co oznaczało określenie „towar spod lady”?
- Atowar z importu sprzedawany za dolary
- Btowar przydzielany na kartki
- Ctowar sprzedawany po znajomości
- Dtowar wadliwy
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: towar sprzedawany po znajomości – Przy brakach towarów sprzedawcy odkładali deficytowe produkty dla znajomych.
Od którego roku odbywa się festiwal piosenki w Opolu?
- A1970
- B1980
- C1963
- D1956
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: 1963 – Opolski festiwal piosenki polskiej działa od 1963 r.
W jakich latach w Polsce obowiązywał socrealizm?
- A1970–1980
- B1956–1970
- C1945–1948
- D1949–1955
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: 1949–1955 – Socrealizm narzucono w 1949 r., a po 1955 r. zaczęto od niego odchodzić.
Który budynek jest przykładem architektury socrealistycznej?
- AZamek Królewski w Warszawie
- BSukiennice w Krakowie
- CPort Północny w Gdańsku
- DPałac Kultury i Nauki w Warszawie
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: Pałac Kultury i Nauki w Warszawie – Pałac Kultury i Nauki był „darem” ZSRS dla Polski.
Który reżyser nakręcił „Kanał” i „Popiół i diament”?
- AAndrzej Munk
- BAndrzej Wajda
- CJerzy Kawalerowicz
- DRoman Polański
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: Andrzej Wajda – Wajda był najważniejszym twórcą polskiej szkoły filmowej.
Sprawdzian już blisko? Zrób test z całego działu
10 losowych pytań z tematów działu, wynik w procentach i ocena od 1 do 6. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.