1Socrealizm (1949–1955)
- Socrealizm (realizm socjalistyczny) – styl narzucony przez władze; sztuka miała być prosta, optymistyczna i wychwalać budowę socjalizmu.
- Architektura: Pałac Kultury i Nauki w Warszawie („dar” ZSRS) i osiedle MDM (Marszałkowska Dzielnica Mieszkaniowa).
- Po 1956 r. odwilż pozwoliła odejść od socrealizmu.
2Film i muzyka
- Polska szkoła filmowa (2. połowa lat 50. i lata 60.) – filmy o wojnie i jej skutkach: Andrzej Wajda (Kanał, Popiół i diament), Andrzej Munk, Jerzy Kawalerowicz.
- Krzysztof Penderecki – kompozytor muzyki współczesnej; Krzysztof Komeda – muzyk jazzowy, autor muzyki filmowej.
Który budynek jest przykładem architektury socrealistycznej?
Pałac Kultury i Nauki był „darem” ZSRS dla Polski.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
3Literatura
- Czesław Miłosz – w 1951 r. wybrał emigrację; Nagroda Nobla (1980).
- Wisława Szymborska – poetka, Nagroda Nobla (1996); Zbigniew Herbert – poeta, moralista.
- Ryszard Kapuściński – mistrz reportażu; Stanisław Lem – twórca fantastyki naukowej.
- Drugi obieg – nielegalne wydawnictwa poza cenzurą (od 2. połowy lat 70.).
4Nauka i sport
- Mirosław Hermaszewski – pierwszy Polak w kosmosie (27 czerwca 1978 r.).
- Irena Szewińska – lekkoatletka, wielokrotna medalistka olimpijska.
- Piłkarze trenera Kazimierza Górskiego: mistrzostwo olimpijskie (1972), 3. miejsce na mistrzostwach świata (1974); gwiazda – Włodzimierz Lubański.
- Wojciech Fortuna – złoto w skokach narciarskich (1972); Władysław Kozakiewicz – złoto w skoku o tyczce (1980).
| Data | Wydarzenie |
|---|---|
| 1949–1955 | socrealizm |
| 1972 | złoto piłkarzy Górskiego i Wojciecha Fortuny |
| 1974 | 3. miejsce piłkarzy na mistrzostwach świata |
| 27 czerwca 1978 | lot Hermaszewskiego w kosmos |
| 1980 | Nobel dla Miłosza, złoto Kozakiewicza |
Miłosz – Nobel 1980, Szymborska – Nobel 1996; Hermaszewski – kosmos 1978.
Socrealizm nie trwał przez cały PRL – narzucono go w 1949 r., a po 1955 r. od niego odchodzono. Nie zaliczaj też do sukcesów PRL medali Roberta Korzeniowskiego – zdobywał je w latach 1996–2004, w III RP.
Jaki sukces odnieśli piłkarze Kazimierza Górskiego w 1974 r.?
Złoto olimpijskie piłkarze zdobyli wcześniej, w 1972 r.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
✎Ściąga: Kultura i nauka w PRL
Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.
- Miłosz – Nobel 1980, Szymborska – Nobel 1996; Hermaszewski – kosmos 1978.
- Socrealizm (realizm socjalistyczny) – styl narzucony przez władze; sztuka miała być prosta, optymistyczna i wychwalać budowę socjalizmu.
- Polska szkoła filmowa (2. połowa lat 50. i lata 60.) – filmy o wojnie i jej skutkach: Andrzej Wajda (Kanał, Popiół i diament), Andrzej Munk, Jerzy Kawalerowicz.
- Krzysztof Penderecki – kompozytor muzyki współczesnej; Krzysztof Komeda – muzyk jazzowy, autor muzyki filmowej.
- Czesław Miłosz – w 1951 r. wybrał emigrację; Nagroda Nobla (1980).
- Wisława Szymborska – poetka, Nagroda Nobla (1996); Zbigniew Herbert – poeta, moralista.
- Ryszard Kapuściński – mistrz reportażu; Stanisław Lem – twórca fantastyki naukowej.
- Drugi obieg – nielegalne wydawnictwa poza cenzurą (od 2. połowy lat 70.).
?Quiz: powtórz przed kartkówką
8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.
W jakich latach w Polsce obowiązywał socrealizm?
- A1970–1980
- B1956–1970
- C1945–1948
- D1949–1955
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: 1949–1955 – Socrealizm narzucono w 1949 r., a po 1955 r. zaczęto od niego odchodzić.
Który budynek jest przykładem architektury socrealistycznej?
- AZamek Królewski w Warszawie
- BSukiennice w Krakowie
- CPort Północny w Gdańsku
- DPałac Kultury i Nauki w Warszawie
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: Pałac Kultury i Nauki w Warszawie – Pałac Kultury i Nauki był „darem” ZSRS dla Polski.
Który reżyser nakręcił „Kanał” i „Popiół i diament”?
- AAndrzej Munk
- BAndrzej Wajda
- CJerzy Kawalerowicz
- DRoman Polański
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: Andrzej Wajda – Wajda był najważniejszym twórcą polskiej szkoły filmowej.
Który polski pisarz otrzymał Nagrodę Nobla w 1980 r.?
- ACzesław Miłosz
- BWisława Szymborska
- CZbigniew Herbert
- DStanisław Lem
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: Czesław Miłosz – Szymborska otrzymała Nobla dopiero w 1996 r.
Czym był drugi obieg wydawniczy?
- Aksięgarniami sprzedającymi za dolary
- Bdrugim programem telewizji
- Cwydawnictwami państwowymi
- Dnielegalnymi wydawnictwami poza cenzurą
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: nielegalnymi wydawnictwami poza cenzurą – Drugi obieg rozwinął się od 2. połowy lat 70.
Kto był pierwszym Polakiem w kosmosie?
- AMirosław Hermaszewski
- BWładysław Kozakiewicz
- CKrzysztof Komeda
- DWojciech Fortuna
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: Mirosław Hermaszewski – Hermaszewski poleciał w kosmos 27 czerwca 1978 r.
Jaki sukces odnieśli piłkarze Kazimierza Górskiego w 1974 r.?
- Amistrzostwo Europy
- B3. miejsce na mistrzostwach świata
- Cmistrzostwo olimpijskie
- Dmistrzostwo świata
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: 3. miejsce na mistrzostwach świata – Złoto olimpijskie piłkarze zdobyli wcześniej, w 1972 r.
Które wydarzenie było najpóźniej?
- Azłoty medal Władysława Kozakiewicza
- Bzłoty medal Wojciecha Fortuny
- C3. miejsce piłkarzy na mistrzostwach świata
- Dlot Mirosława Hermaszewskiego
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: złoty medal Władysława Kozakiewicza – Fortuna – 1972, mundial – 1974, Hermaszewski – 1978, Kozakiewicz – 1980.
Cały dział „Polska Rzeczpospolita Ludowa”: ściąga i próbny sprawdzian →
Kartkówka albo sprawdzian już blisko?
Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.