ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →
Chemia · powtórka działu · kl. 2

Pochodne węglowodorów – powtórka do sprawdzianu

ogarniam.edu.pl · Chemia · klasa 2 LOściąga z działu · próbny test: ogarniam.edu.pl/lo/2/chemia/powtorka/pochodne-weglowodorow/

Sprawdzian albo kartkówka z działu „Pochodne węglowodorów”? Przeczytaj ściągę, rozwiąż próbny test (15 pytań z odpowiedziami), a potem sprawdź się w teście z wynikiem i oceną.

Tematy w dziale

✎Ściąga z działu

Grupy funkcyjne i właściwości

  • Porównując właściwości, bierz pod uwagę grupę funkcyjną i długość reszty węglowodorowej jednocześnie.
  • Grupa funkcyjna to atom lub grupa atomów, która nadaje związkowi charakterystyczną reaktywność i właściwości. R oznacza resztę węglowodorową, Ar – resztę aromatyczną.

Alkohole i fenole

  • Fenol reaguje z NaOH, etanol nie. Polialkohole z Cu(OH)₂ dają szafirowy roztwór.
  • Alkohol ma grupę –OH przy węglu nasyconym (etanol CH₃CH₂OH). Fenol C₆H₅OH ma ją przy pierścieniu aromatycznym.
  • Spalanie: C₂H₅OH + 3O₂ → 2CO₂ + 3H₂O.

Aldehydy i ketony

  • Aldehyd łatwo się utlenia (próby dają wynik dodatni), keton nie.
  • Grupa karbonylowa C=O jest w obu. W aldehydzie węgiel karbonylowy ma przynajmniej jeden atom H (grupa –CHO): etanal CH₃CHO, metanal HCHO. W ketonie jest między dwiema resztami: propanon CH₃COCH₃.
  • Próba Tollensa (amoniakalny roztwór jonów Ag⁺): aldehyd redukuje Ag⁺ do Ag, powstaje srebrne lustro.

Kwasy karboksylowe i estry

  • Hydroliza kwasowa daje kwas i alkohol, zasadowa sól kwasu i alkohol.
  • Grupa –COOH (karboksylowa) odpowiada za kwasowy charakter. Reszta kwasowa to RCOO⁻: HCOO⁻ – metanian (mrówczan), CH₃COO⁻ – etanian (octan).
  • Hydroksykwasy mają grupy –OH i –COOH: mlekowy, cytrynowy, salicylowy.

Aminy – wprowadzenie

  • Amina to zasada, bo ma wolną parę elektronową na azocie. Metyloamina > NH₃ > anilina.
  • Amina to organiczna pochodna amoniaku, w której atomy wodoru zastąpiono grupami węglowodorowymi. Najprostsza amina to CH₃NH₂ (metyloamina). Małe aminy to gazy lub lotne ciecze o rybim zapachu, dobrze rozpuszczalne w wodzie.
  • Anilina C₆H₅NH₂ jest aminą aromatyczną (–NH₂ przy pierścieniu benzenu). Metyloamina jest alifatyczna.

?Próbny sprawdzian

Pytania z każdego tematu działu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź z wyjaśnieniem.

  1. Jaką grupę funkcyjną mają alkohole?

    1. A–OH przy węglu nasyconym
    2. B–COOH
    3. C–CHO
    4. D–NH₂
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: –OH przy węglu nasyconym – Fenole mają –OH przy pierścieniu aromatycznym.

  2. Który wzór przedstawia keton?

    1. ACH₃CHO
    2. BCH₃CH₂OH
    3. CCH₃COOH
    4. DCH₃COCH₃
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: CH₃COCH₃ – Grupa C=O między dwiema resztami węglowodorowymi to keton.

  3. Który związek jest estrem?

    1. ACH₃COOH
    2. BCH₃CHO
    3. CCH₃COOC₂H₅
    4. DC₂H₅OH
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: CH₃COOC₂H₅ – Grupa –COO– łączy dwie reszty węglowodorowe.

  4. Który związek jest fenolem?

    1. AC₂H₅OH
    2. BC₆H₁₁OH
    3. CCH₃OH
    4. DC₆H₅OH
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: C₆H₅OH – Fenol ma grupę –OH przyłączoną bezpośrednio do pierścienia aromatycznego.

  5. Który odczynnik odróżnia fenol od etanolu?

    1. AO₂
    2. BNaOH
    3. CH₂
    4. DNa
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: NaOH – Z NaOH reaguje tylko fenol, bo ma właściwości kwasowe. Z sodem reagują oba.

  6. Co powstaje w reakcji etanolu z sodem?

    1. AC₂H₅ONa i H₂
    2. BCH₃CHO i H₂
    3. CC₂H₅OH i NaOH
    4. DNaOH i C₂H₆
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: C₂H₅ONa i H₂ – 2C₂H₅OH + 2Na → 2C₂H₅ONa + H₂.

  7. Co odróżnia aldehyd od ketonu?

    1. Aaldehyd ma atom H przy grupie C=O
    2. Baldehyd ma grupę –OH
    3. Cketon ma pierścień
    4. Dketon ma grupę –COOH
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: aldehyd ma atom H przy grupie C=O – W ketonie węgiel karbonylowy łączy się z dwiema resztami węglowodorowymi.

  8. Jaki związek powstaje przy utlenieniu propan-2-olu?

    1. Apropanon
    2. Bkwas propanowy
    3. Cpropanal
    4. Dpropan
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: propanon – Alkohol drugorzędowy daje keton.

  9. Co powstaje przy utlenieniu etanolu CuO?

    1. Akwas mrówkowy
    2. Beter
    3. Cpropanon
    4. Detanal
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: etanal – Alkohol pierwszorzędowy utlenia się do aldehydu.

  10. Jaka grupa odpowiada za kwasowy charakter kwasów karboksylowych?

    1. A–CHO
    2. B–OH przy węglu nasyconym
    3. C–COOH
    4. D–NH₂
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: –COOH – To grupa karboksylowa, która może oddać proton.

  11. Jak nazywa się jon CH₃COO⁻?

    1. Ametanian (mrówczan)
    2. Bbenzoesan
    3. Cetanian (octan)
    4. Dpropanian
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: etanian (octan) – Pochodzi od kwasu etanowego (octowego).

  12. Który gaz wydziela się w reakcji kwasu octowego z Na₂CO₃?

    1. AH₂
    2. BO₂
    3. CNH₃
    4. DCO₂
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: CO₂ – 2CH₃COOH + Na₂CO₃ → 2CH₃COONa + H₂O + CO₂↑.

  13. Który wzór przedstawia metyloaminę?

    1. ACH₃NO₂
    2. BCH₃OH
    3. CCH₃NH₂
    4. DC₆H₅NH₂
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: CH₃NH₂ – Metyloamina to CH₃ połączone z grupą –NH₂.

  14. Który wzór przedstawia anilinę?

    1. ACH₃NH₂
    2. BC₆H₅OH
    3. CC₆H₅NH₂
    4. DC₆H₅NO₂
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: C₆H₅NH₂ – Anilina ma grupę –NH₂ przy pierścieniu benzenu.

  15. Dlaczego aminy są zasadami?

    1. AOddają protony wodzie
    2. BZawierają grupę OH
    3. CAzot ma wolną parę elektronową, która wiąże proton
    4. DZawierają metal
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Azot ma wolną parę elektronową, która wiąże proton – Para elektronowa azotu przyjmuje H⁺.

Sprawdzian już blisko? Zrób test z całego działu

10 losowych pytań z tematów działu, wynik w procentach i ocena od 1 do 6. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.