ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →
Biologia · powtórka działu · kl. 3

Ekologia – powtórka do sprawdzianu

ogarniam.edu.pl · Biologia · klasa 3 LOściąga z działu · próbny test: ogarniam.edu.pl/lo/3/biologia/powtorka/ekologia/

Sprawdzian albo kartkówka z działu „Ekologia”? Przeczytaj ściągę, rozwiąż próbny test (15 pytań z odpowiedziami), a potem sprawdź się w teście z wynikiem i oceną.

Test z działu · 10 pytańPróbny sprawdzian na tej stronie ↓

Tematy w dziale

✎Ściąga z działu

Środowisko, nisza i tolerancja

  • Wąska tolerancja (stenobiont) – świetny wskaźnik, ale kiepski „twardziel”. Szeroka (eurybiont) – dobrze znosi zmiany.
  • Czynniki abiotyczne: temperatura, światło, woda, gleba, odczyn, zasolenie. Czynniki biotyczne: oddziaływania między organizmami (konkurencja, drapieżnictwo, symbioza).
  • Zakres tolerancji to przedział wartości danego czynnika, w którym organizm może żyć. Krzywa ma optimum (najlepsze warunki), strefy stresu (przeżycie, ale słabszy rozwój) i punkty graniczne (poza nimi organizm ginie).

Cechy populacji i jej obserwacja

  • Bez podania powierzchni, terminu i metody dane z różnych obserwacji nie nadają się do porównania.
  • Liczebność to liczba osobników w populacji. Zagęszczenie to liczba osobników na jednostkę powierzchni lub objętości.
  • Przestrzenna – rozmieszczenie: skupiskowe (grupy, np. stadko), równomierne (np. terytorialne ptaki), losowe.

Mutualizm i komensalizm

  • Obligatoryjny – bez partnera nie przeżyjesz; fakultatywny – bez partnera dasz sobie radę, ale jest ci gorzej.
  • Mutualizm – obie strony odnoszą korzyść.
  • Obligatoryjny (konieczny): partnerzy nie przeżyją osobno. Przykład: porosty – grzyb daje wodę, sole mineralne i ochronę, a glon lub sinica wytwarza związki organiczne w fotosyntezie.

Konkurencja, drapieżnictwo i adaptacje

  • Najpierw rośnie liczebność ofiar, dopiero potem drapieżników – maksimum drapieżnika jest przesunięte w czasie.
  • Konkurencja dotyczy ograniczonego zasobu (pokarm, światło, miejsce, partner).
  • Wewnątrzgatunkowa – między osobnikami jednego gatunku; reguluje liczebność, np. przez terytorializm (ptak broni swojego rewiru, więc nie wszyscy się rozmnożą).

Łańcuchy pokarmowe, sieci i przepływ energii

  • Energia przepływa i rozprasza się jako ciepło, a materia krąży.
  • Producenci (rośliny, glony, sinice) wytwarzają związki organiczne z nieorganicznych; konsumenci I rzędu (roślinożercy), II rzędu (zjadają roślinożerców) i III rzędu; destruenci (reducenci) – bakterie i grzyby rozkładające szczątki do prostych związków.
  • Łańcuch spasania zaczyna się od żywego producenta, a detrytusowy od martwej materii organicznej (np. opadły liść → dżdżownica → kret).

?Próbny sprawdzian

Pytania z każdego tematu działu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź z wyjaśnieniem.

  1. Co obejmuje ekosystem?

    1. AWyłącznie czynniki abiotyczne
    2. BTylko populacje roślin
    3. CTylko jeden gatunek
    4. DBiocenozę i biotop
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Biocenozę i biotop – Ekosystem to ożywiona biocenoza razem z nieożywionym biotopem.

  2. Co to jest czynnik abiotyczny?

    1. AOddziaływanie drapieżnika na ofiarę
    2. BNieożywiony czynnik środowiska, np. temperatura
    3. CPasożytnictwo
    4. DKonkurencja o pokarm
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Nieożywiony czynnik środowiska, np. temperatura – Abiotyczne to czynniki nieożywione.

  3. Co to jest stenobiont?

    1. AOrganizm o wąskim zakresie tolerancji
    2. BOrganizm bez optimum
    3. COrganizm o szerokim zakresie tolerancji
    4. DOrganizm żyjący tylko w wodzie
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Organizm o wąskim zakresie tolerancji – Stenobionty znoszą tylko niewielkie zmiany czynnika.

  4. Czym jest zagęszczenie populacji?

    1. ALiczbą osobników na jednostkę powierzchni lub objętości
    2. BLiczbą urodzeń w roku
    3. CLiczbą gatunków w ekosystemie
    4. DŚrednim wiekiem osobników
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Liczbą osobników na jednostkę powierzchni lub objętości – To miara wskazująca, jak ciasno żyją osobniki.

  5. Oblicz zagęszczenie: 90 roślin na 30 m².

    1. A0,33 osobnika/m²
    2. B3 osobniki/m²
    3. C30 osobników/m²
    4. D270 osobników/m²
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: 3 osobniki/m² – Z = 90 przez 30 = 3 osobniki/m².

  6. Piramida wieku z szeroką podstawą oznacza populację:

    1. AProgresywną, rosnącą
    2. BWymierającą bez względu na liczebność
    3. CRegresywną, kurczącą się
    4. DStabilną
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Progresywną, rosnącą – Dużo młodych osobników zapowiada wzrost liczebności.

  7. Mutualizm to relacja, w której:

    1. AObie strony odnoszą korzyść
    2. BObie tracą
    3. CJedna strona korzysta, druga ginie
    4. DJedna korzysta, druga nie odczuwa skutków
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Obie strony odnoszą korzyść – To definicja relacji obustronnie korzystnej.

  8. Co wyróżnia mutualizm obligatoryjny?

    1. AJedna strona jest pasożytem
    2. BWspółpraca jest tylko okazjonalna
    3. CPartnerzy nie przeżyją osobno
    4. DDotyczy wyłącznie zwierząt
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Partnerzy nie przeżyją osobno – Przykład: porosty.

  9. Który przykład to mutualizm fakultatywny?

    1. AOwady zapylające i rośliny
    2. BWilk i jeleń
    3. CKleszcz i pies
    4. DPorosty
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Owady zapylające i rośliny – Zapylenie jest korzystne, ale nie jedynym sposobem przeżycia partnerów.

  10. Czym jest konkurencja wewnątrzgatunkowa?

    1. AWspółpraca osobników
    2. BRywalizacja różnych gatunków
    3. CPasożytnictwo
    4. DRywalizacja osobników tego samego gatunku o ograniczony zasób
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Rywalizacja osobników tego samego gatunku o ograniczony zasób – Przykład: terytorializm.

  11. Co może być skutkiem konkurencji międzygatunkowej?

    1. AWyparcie jednego gatunku lub podział niszy
    2. BZwiększenie zagęszczenia obu gatunków
    3. CPowstanie mutualizmu
    4. DWymiana alleli między gatunkami
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Wyparcie jednego gatunku lub podział niszy – Konkurencja prowadzi do wyparcia lub zróżnicowania niszy.

  12. Opis: wykres pokazuje dwie krzywe. Maksimum liczebności populacji B następuje po maksimum populacji A. Co wynika?

    1. AObie to ofiary
    2. BObie to drapieżniki
    3. CA to drapieżnik, B to ofiara
    4. DA to ofiara, B to drapieżnik
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: A to ofiara, B to drapieżnik – Najpierw rośnie liczba ofiar, potem drapieżników.

  13. Kto stanowi pierwszy poziom troficzny?

    1. ADestruenci
    2. BProducenci
    3. CKonsumenci III rzędu
    4. DKonsumenci I rzędu
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Producenci – Wytwarzają związki organiczne z nieorganicznych.

  14. Do jakiej grupy należą bakterie i grzyby rozkładające martwą materię?

    1. AProducenci
    2. BKonsumenci II rzędu
    3. CDestruenci
    4. DKonsumenci I rzędu
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Destruenci – Destruenci rozkładają szczątki i zamykają obieg materii.

  15. Co oznacza strzałka w łańcuchu pokarmowym trawa → zając → lis?

    1. AKierunek migracji
    2. BKierunek przepływu energii i materii
    3. CKierunek ataku drapieżnika
    4. DWzrost liczby osobników
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Kierunek przepływu energii i materii – Strzałka wskazuje od zjadanego do zjadającego.

Sprawdzian już blisko? Zrób test z całego działu

10 losowych pytań z tematów działu, wynik w procentach i ocena od 1 do 6. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Test z działu · 10 pytańWszystkie tematy: Biologia