✎Ściąga z działu
Glukoza i fruktoza: monosacharydy
- Glukoza i fruktoza to izomery C₆H₁₂O₆. Glukoza ma grupę aldehydową, fruktoza ketonową.
- Monosacharydy (cukry proste) nie ulegają hydrolizie. Mają kilka grup –OH i jedną grupę karbonylową. Najważniejsze są heksozy C₆H₁₂O₆ (sześć atomów C); są też np. pentozy, jak ryboza C₅H₁₀O₅.
- Glukoza to aldoheksoza: grupa aldehydowa –CHO przy C-1 i pięć grup –OH. Jest we krwi, w owocach, w miodzie.
Disacharydy: sacharoza, maltoza i laktoza (rozszerzenie)
- Sacharoza nie redukuje, bo oba węgle anomeryczne są zajęte w wiązaniu. Po hydrolizie dostajemy cukry redukujące.
- Disacharyd to dwa monosacharydy połączone wiązaniem O-glikozydowym (–O–) z odszczepieniem wody: C₆H₁₂O₆ + C₆H₁₂O₆ → C₁₂H₂₂O₁₁ + H₂O.
- Sacharoza (cukier spożywczy): glukoza + fruktoza. Maltoza (cukier słodowy): glukoza + glukoza. Laktoza (cukier mleczny): glukoza + galaktoza.
Skrobia i celuloza
- Skrobia i celuloza to polimery glukozy. Skrobia daje z jodem granat, celuloza nie. Obie hydrolizują do glukozy.
- Polisacharydy mają wzór ogólny (C₆H₁₀O₅)ₙ, gdzie n to liczba reszt glukozy. Każda reszta to C₆H₁₂O₆ minus H₂O.
Fermentacja alkoholowa i mlekowa
- Przy fermentacji alkoholowej z 1 mola glukozy powstają 2 mole etanolu i 2 mole CO₂. Przy mlekowej 2 mole kwasu mlekowego.
?Próbny sprawdzian
Pytania z każdego tematu działu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź z wyjaśnieniem.
Wzór sumaryczny glukozy to
- AC₆H₁₀O₅
- BC₆H₆O₆
- CC₁₂H₂₂O₁₁
- DC₆H₁₂O₆
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: C₆H₁₂O₆ – Glukoza i fruktoza mają wzór C₆H₁₂O₆.
Glukoza jest
- Adisacharydem
- Baldoheksozą
- Cpolisacharydem
- Dketoheksozą
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: aldoheksozą – Ma sześć atomów węgla i grupę aldehydową.
Fruktoza jest
- Aketoheksozą
- Baldoheksozą
- Caldopentozą
- Dpolisacharydem
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: ketoheksozą – Zawiera grupę ketonową przy drugim atomie węgla.
Wzór ogólny skrobi i celulozy to
- AC₁₂H₂₂O₁₁
- B(C₆H₁₀O₅)ₙ
- C(C₅H₁₀O₅)ₙ
- D(C₆H₁₂O₆)ₙ
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: (C₆H₁₀O₅)ₙ – Każda reszta glukozy w łańcuchu to C₆H₁₂O₆ − H₂O.
Z jodem granatowe zabarwienie daje
- Aglukoza
- Bceluloza
- Cskrobia
- Dsacharoza
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: skrobia – Jod tworzy barwny kompleks z helisą amylozy.
Celuloza w roślinach pełni funkcję
- Atransportową
- Bzapasową
- Cbudulcową
- Dhormonalną
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: budulcową – Jest składnikiem ścian komórkowych.
Produktami fermentacji alkoholowej glukozy są
- Aetanol i CO₂
- Betanal i woda
- Ckwas octowy i H₂
- Dkwas mlekowy
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: etanol i CO₂ – C₆H₁₂O₆ → 2C₂H₅OH + 2CO₂.
Fermentację mlekową przeprowadzają
- Agrzyby pleśniowe
- Bwirusy
- Cbakterie mlekowe
- Ddrożdże
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: bakterie mlekowe – To bakterie, które zakwaszają mleko i kapustę.
Który zapis przedstawia fermentację mlekową?
- AC₆H₁₂O₆ + 6O₂ → 6CO₂ + 6H₂O
- BC₆H₁₂O₆ → 2C₂H₅OH + 2CO₂
- C2C₆H₁₂O₆ → CH₃COOH
- DC₆H₁₂O₆ → 2CH₃CH(OH)COOH
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: C₆H₁₂O₆ → 2CH₃CH(OH)COOH – Z jednej cząsteczki glukozy powstają dwie cząsteczki kwasu mlekowego.
Sprawdzian już blisko? Zrób test z całego działu
10 losowych pytań z tematów działu, wynik w procentach i ocena od 1 do 6. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.