✎Ściąga z działu
Obliczenia stechiometryczne w chemii organicznej
- Schemat zadania: masa → mole → stosunek ze współczynników → mole szukane → masa lub objętość.
Wzór związku z analizy spalania i zadania wieloetapowe (rozszerzenie)
- Mole C ze spalania = mole CO₂. Mole H = 2 · mole H₂O. Tlen oblicz z bilansu mas.
- Wzór empiryczny pokazuje najprostszy stosunek atomów. Wzór rzeczywisty otrzymasz, dzieląc masę molową związku przez masę molową wzoru empirycznego.
Doświadczenia w chemii organicznej: odczynniki, obserwacje i wnioski
- Najpierw obserwacja (co zaszło), potem wniosek (co to znaczy). Nie wpisuj nazw produktów do obserwacji, jeśli ich nie widać.
- Obserwacja to to, co widać lub czuć: barwa, osad, gaz, zapach, zmiana temperatury. Wniosek mówi, co z tego wynika o próbce.
Projektowanie doświadczenia: dobór odczynnika i kierunek przemiany (rozszerzenie)
- Dobry odczynnik daje różny, łatwy do zauważenia efekt dla porównywanych związków. Uzasadnienie kierunku opiera się na mocy kwasu lub na przesunięciu równowagi.
- Mocniejszy kwas wypiera słabszy z jego soli. Kolejność mocy: kwasy karboksylowe > H₂CO₃ > fenol. Zachodzi: CH₃COOH + C₆H₅ONa → CH₃COONa + C₆H₅OH. Nie zachodzi: C₆H₅OH + NaHCO₃ → C₆H₅ONa + H₂CO₃.
?Próbny sprawdzian
Pytania z każdego tematu działu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź z wyjaśnieniem.
Ile moli stanowi 9,2 g etanolu (M = 46 g/mol)?
- A0,20 mol
- B0,10 mol
- C0,50 mol
- D2,0 mol
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: 0,20 mol – n = 9,2 : 46 = 0,20 mol.
Ile dm³ CO₂ (warunki normalne) powstanie ze spalenia 0,50 mol metanu (CH₄ + 2O₂ → CO₂ + 2H₂O)?
- A11,2 dm³
- B44,8 dm³
- C5,6 dm³
- D22,4 dm³
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: 11,2 dm³ – Stosunek CH₄ : CO₂ = 1 : 1, więc 0,50 · 22,4 = 11,2 dm³.
Ile moli O₂ zużyje się do spalenia 0,10 mol etanolu (C₂H₅OH + 3O₂ → 2CO₂ + 3H₂O)?
- A0,60 mol
- B0,10 mol
- C0,20 mol
- D0,30 mol
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: 0,30 mol – Stosunek C₂H₅OH : O₂ = 1 : 3.
Obserwacją w doświadczeniu jest
- Aw probówce jest aldehyd
- Bpowstanie ceglastoczerwonego osadu
- Czaszła redukcja Cu(II) do Cu(I)
- Dpróbka zawiera glukozę
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: powstanie ceglastoczerwonego osadu – Obserwacja to to, co widać. Reszta to wnioski.
Który odczynnik odróżnia glicerol od etanolu?
- Awoda bromowa
- Bstężony HNO₃
- Cświeży Cu(OH)₂
- Djod w KI
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: świeży Cu(OH)₂ – Glicerol daje szafirowy roztwór, a etanol nie zmienia osadu.
Woda bromowa odbarwia się po dodaniu do próbki. Wniosek:
- Apróbka to alkan
- Bpróbka to skrobia
- Cpróbka to benzen
- Dw cząsteczce jest wiązanie wielokrotne
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: w cząsteczce jest wiązanie wielokrotne – Br₂ przyłącza się do wiązań C=C i C≡C.
Sprawdzian już blisko? Zrób test z całego działu
10 losowych pytań z tematów działu, wynik w procentach i ocena od 1 do 6. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.