ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Chemia · Obliczenia i doświadczeniaklasa 3 LO · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/lo/3/chemia/obliczenia-stechiometryczne-w-chemii-organicznej/

Chemia · Obliczenia i doświadczenia · kl. 3

Obliczenia stechiometryczne w chemii organicznej

Równanie reakcji to przepis z proporcjami. Zobacz, jak z masy policzyć mole, a z moli masę produktu albo objętość gazu.

ok. 3 min czytania9 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Co z czego wynika

  • Liczba moli: n = m : M. Tu n to liczba moli [mol], m to masa [g], M to masa molowa [g/mol].
  • Objętość gazu w warunkach normalnych (273 K, 1013 hPa): V = n · V₀, gdzie V₀ = 22,4 dm³/mol.
  • Współczynniki w równaniu to stosunek molowy. Przykład: C₆H₁₂O₆ → 2C₂H₅OH + 2CO₂. Z 0,10 mol glukozy powstaje 0,20 mol etanolu i 0,20 mol CO₂.

2Przykład 1: spalanie etanolu

  • Dane: 4,6 g C₂H₅OH, M = 46 g/mol. Równanie: C₂H₅OH + 3O₂ → 2CO₂ + 3H₂O. Szukane: V(CO₂) w warunkach normalnych i m(H₂O).
  • Wzór: n = m : M oraz V = n · V₀.
  • Obliczenia: n = 4,6 : 46 = 0,10 mol. n(CO₂) = 2 · 0,10 = 0,20 mol, V = 0,20 · 22,4 = 4,48 dm³. n(H₂O) = 3 · 0,10 = 0,30 mol, m = 0,30 · 18 = 5,4 g.
  • Odpowiedź: 4,48 dm³ CO₂ i 5,4 g H₂O.
Sprawdź, czy rozumiesz

Objętość molowa gazu w warunkach normalnych wynosi

3Przykład 2: etyn z węglika

  • Dane: 16 g CaC₂, M = 64 g/mol. Równanie: CaC₂ + 2H₂O → C₂H₂ + Ca(OH)₂. Szukane: V(C₂H₂).
  • Wzór: n = m : M, V = n · V₀; stosunek CaC₂ : C₂H₂ = 1 : 1.
  • Obliczenia: n(CaC₂) = 16 : 64 = 0,25 mol, więc n(C₂H₂) = 0,25 mol. V = 0,25 · 22,4 = 5,6 dm³.
  • Odpowiedź: 5,6 dm³ etynu.
Zapamiętaj

Schemat zadania: masa → mole → stosunek ze współczynników → mole szukane → masa lub objętość.

Uwaga na błąd

Zanim policzysz, sprawdź, czy równanie jest zbilansowane. Niewłaściwy współczynnik daje wynik błędny o ten sam czynnik.

✎Ściąga: Obliczenia stechiometryczne w chemii organicznej

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • Schemat zadania: masa → mole → stosunek ze współczynników → mole szukane → masa lub objętość.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Ile moli stanowi 9,2 g etanolu (M = 46 g/mol)?

    1. A0,20 mol
    2. B0,10 mol
    3. C0,50 mol
    4. D2,0 mol
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: 0,20 mol – n = 9,2 : 46 = 0,20 mol.

  2. Ile dm³ CO₂ (warunki normalne) powstanie ze spalenia 0,50 mol metanu (CH₄ + 2O₂ → CO₂ + 2H₂O)?

    1. A11,2 dm³
    2. B44,8 dm³
    3. C5,6 dm³
    4. D22,4 dm³
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: 11,2 dm³ – Stosunek CH₄ : CO₂ = 1 : 1, więc 0,50 · 22,4 = 11,2 dm³.

  3. Ile moli O₂ zużyje się do spalenia 0,10 mol etanolu (C₂H₅OH + 3O₂ → 2CO₂ + 3H₂O)?

    1. A0,60 mol
    2. B0,10 mol
    3. C0,20 mol
    4. D0,30 mol
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: 0,30 mol – Stosunek C₂H₅OH : O₂ = 1 : 3.

  4. Ile gramów H₂O powstanie ze spalenia 0,10 mol etanu (2C₂H₆ + 7O₂ → 4CO₂ + 6H₂O)?

    1. A10,8 g
    2. B3,6 g
    3. C5,4 g
    4. D1,8 g
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: 5,4 g – Stosunek C₂H₆ : H₂O = 2 : 6 = 1 : 3, więc 0,30 mol, czyli 0,30 · 18 = 5,4 g.

  5. Ile gramów CaC₂ (M = 64 g/mol) potrzeba, aby otrzymać 11,2 dm³ etynu (warunki normalne)?

    1. A64 g
    2. B128 g
    3. C32 g
    4. D16 g
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: 32 g – n(C₂H₂) = 11,2 : 22,4 = 0,50 mol, więc n(CaC₂) = 0,50 mol i m = 0,50 · 64 = 32 g.

  6. Ile gramów etanolu (M = 46 g/mol) powstanie z 0,10 mol glukozy w fermentacji alkoholowej?

    1. A18,4 g
    2. B46 g
    3. C4,6 g
    4. D9,2 g
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: 9,2 g – n(C₂H₅OH) = 0,20 mol, m = 0,20 · 46 = 9,2 g.

  7. Ile gramów octanu etylu (M = 88 g/mol) powstanie z 0,10 mol kwasu octowego przy wydajności 100% (CH₃COOH + C₂H₅OH ⇌ CH₃COOC₂H₅ + H₂O)?

    1. A8,8 g
    2. B88 g
    3. C17,6 g
    4. D4,4 g
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: 8,8 g – Stosunek 1 : 1, więc 0,10 · 88 = 8,8 g.

  8. Objętość molowa gazu w warunkach normalnych wynosi

    1. A22,4 dm³/mol
    2. B273 dm³/mol
    3. C1 dm³/mol
    4. D24,5 dm³/mol
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: 22,4 dm³/mol – W 273 K i 1013 hPa 1 mol gazu zajmuje 22,4 dm³.

Cały dział „Obliczenia i doświadczenia”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Rozwiąż quiz · 8 pytańFiszki · 9🔊 Posłuchaj notatki

Więcej: Chemia, klasa 3

Wzory, grupy funkcyjne i izomeria konstytucyjnaRzędowość węgla, związki cykliczne i amidyIzomeria geometryczna i optycznaWiązania σ i π, hybrydyzacja i rodzaje mechanizmówMechanizm substytucji rodnikowejAddycja elektrofilowa i reguła MarkownikowaAlkiny, rozróżnianie węglowodorów i ciągi przemianSubstytucja elektrofilowa benzenu i toluenuPolimery: monomery, synteza PVC i polistyrenuSubstytucja nukleofilowa i eliminacja HXUtlenianie alkoholi I-, II- i III-rzędowychFenol: właściwości kwasowe i reakcje w pierścieniuAldehydy i ketony: próby Tollensa i TrommeraEstry: właściwości i zastosowaniaMydła, detergenty i substancje powierzchniowo czynneAmidy, moc kwasów, laktony i polilaktydEstryfikacja jako równowaga: wydajność i obliczeniaTłuszcze: uwodornienie, zmydlanie i wykrywanie nienasyceniaAminokwasy, jon obojnaczy i amfoterycznośćWiązanie peptydowe i peptydyBiałka: budowa, denaturacja i funkcjeReakcje charakterystyczne białek: biuret i ksantoproteinowaGlukoza i fruktoza: monosacharydyDisacharydy: sacharoza, maltoza i laktozaSkrobia i celulozaFermentacja alkoholowa i mlekowaTworzywa sztuczne i włóknaŚrodki czyszczące i kosmetyki: skład, pH i bezpieczeństwoLeki, trucizny i dawkaZanieczyszczenia powietrza i wodyGleba i zielona chemiaWzór związku z analizy spalania i zadania wieloetapoweDoświadczenia w chemii organicznej: odczynniki, obserwacje i wnioskiProjektowanie doświadczenia: dobór odczynnika i kierunek przemiany