1Jak opisać doświadczenie
- Zapisz: problem badawczy, odczynniki i sprzęt, przebieg, obserwacje, wniosek.
- Obserwacja to to, co widać lub czuć: barwa, osad, gaz, zapach, zmiana temperatury. Wniosek mówi, co z tego wynika o próbce.
- Zasady bezpieczeństwa: okulary i rękawice, małe ilości, żrące odczynniki (stężone kwasy, NaOH) ostrożnie, probówkę przy ogrzewaniu kieruj od siebie.
2Przegląd prób
| wykrywamy | odczynnik | obserwacja dodatnia |
|---|---|---|
| glicerol (alkohol polihydroksylowy) | świeży Cu(OH)₂ | szafirowy roztwór |
| wiązanie wielokrotne | woda bromowa | odbarwienie |
| aldehyd, glukoza | próba Tollensa | lustro srebra |
| aldehyd, glukoza | próba Trommera | ceglastoczerwony osad |
| peptydy i białka | NaOH + CuSO₄ | fioletowe zabarwienie |
| białka z resztami aromatycznymi | stężony HNO₃ | żółta barwa |
| skrobia | jod w KI | granatowa barwa |
Który zestaw obserwacji wskazuje na aldehyd?
Aldehyd redukuje [Ag(NH₃)₂]⁺ do Ag.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
3Przykład opisu
- Problem: która z dwóch probówek zawiera glicerol, a która etanol?
- Przebieg: do obu dodajemy świeżo strącony Cu(OH)₂ i mieszamy.
- Obserwacja: w probówce I niebieski osad rozpuścił się i powstał szafirowy roztwór, w II osad pozostał niebieski.
- Wniosek: w probówce I jest glicerol, bo ma kilka grup –OH przy sąsiednich węglach.
Najpierw obserwacja (co zaszło), potem wniosek (co to znaczy). Nie wpisuj nazw produktów do obserwacji, jeśli ich nie widać.
„Powstał tlenek miedzi(I)” to wniosek. Obserwacją jest „wytrącił się ceglastoczerwony osad”.
✎Ściąga: Doświadczenia w chemii organicznej: odczynniki, obserwacje i wnioski
Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.
- Najpierw obserwacja (co zaszło), potem wniosek (co to znaczy). Nie wpisuj nazw produktów do obserwacji, jeśli ich nie widać.
- Obserwacja to to, co widać lub czuć: barwa, osad, gaz, zapach, zmiana temperatury. Wniosek mówi, co z tego wynika o próbce.
?Quiz: powtórz przed kartkówką
8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.
Obserwacją w doświadczeniu jest
- Aw probówce jest aldehyd
- Bpowstanie ceglastoczerwonego osadu
- Czaszła redukcja Cu(II) do Cu(I)
- Dpróbka zawiera glukozę
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: powstanie ceglastoczerwonego osadu – Obserwacja to to, co widać. Reszta to wnioski.
Który odczynnik odróżnia glicerol od etanolu?
- Awoda bromowa
- Bstężony HNO₃
- Cświeży Cu(OH)₂
- Djod w KI
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: świeży Cu(OH)₂ – Glicerol daje szafirowy roztwór, a etanol nie zmienia osadu.
Woda bromowa odbarwia się po dodaniu do próbki. Wniosek:
- Apróbka to alkan
- Bpróbka to skrobia
- Cpróbka to benzen
- Dw cząsteczce jest wiązanie wielokrotne
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: w cząsteczce jest wiązanie wielokrotne – Br₂ przyłącza się do wiązań C=C i C≡C.
Granatowa barwa po dodaniu jodu wskazuje na
- Acelulozę
- Bglukozę
- Cbiałko
- Dskrobię
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: skrobię – Tylko skrobia tworzy z jodem barwny kompleks.
Fioletowe zabarwienie w próbie biuretowej wskazuje na
- Atłuszcz
- Bglukozę
- Cco najmniej dwa wiązania peptydowe
- Daminokwas
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: co najmniej dwa wiązania peptydowe – Aminokwasy i dipeptydy próby nie dają.
Który zestaw obserwacji wskazuje na aldehyd?
- Aszafirowy roztwór z Cu(OH)₂
- Bgranatowa barwa z jodem
- Codbarwienie wody bromowej
- Dlustro srebra w próbie Tollensa
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: lustro srebra w próbie Tollensa – Aldehyd redukuje [Ag(NH₃)₂]⁺ do Ag.
Przy ogrzewaniu probówki należy
- Azatkać ją korkiem
- Bkierować jej wylot od siebie i od innych
- Ctrzymać ją palcami
- Dpatrzeć z góry na wylot
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: kierować jej wylot od siebie i od innych – Wylot ma być skierowany w bezpieczną stronę.
Które sformułowanie jest wnioskiem?
- APróbka zawiera aldehyd
- BPowstał gaz
- CRoztwór zmienił barwę na szafirową
- DNa ściankach pojawiło się srebrne lustro
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: Próbka zawiera aldehyd – Wniosek mówi o składzie próbki, a nie o tym, co widać.
Cały dział „Obliczenia i doświadczenia”: ściąga i próbny sprawdzian →
Kartkówka albo sprawdzian już blisko?
Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.