✎Ściąga z działu
Substytucja nukleofilowa i eliminacja HX (rozszerzenie)
- Ten sam substrat i ten sam jon OH⁻ dają różne produkty. O wyniku decydują rozpuszczalnik i warunki.
Utlenianie alkoholi I-, II- i III-rzędowych (rozszerzenie)
- Aldehyd powstaje tylko z alkoholu I-rzędowego, keton tylko z II-rzędowego. Alkohol III-rzędowy nie utlenia się w łagodnych warunkach.
Fenol: właściwości kwasowe i reakcje w pierścieniu (rozszerzenie)
- Fenol to nie alkohol. W przeciwieństwie do etanolu ma właściwości kwasowe i znacznie chętniej niż benzen wchodzi w reakcje w pierścieniu.
- Woda bromowa: C₆H₅OH + 3Br₂ → C₆H₂Br₃OH↓ + 3HBr. Powstaje biały osad 2,4,6-tribromofenolu, bez katalizatora.
- Nitrowanie: C₆H₅OH + HNO₃ → HOC₆H₄NO₂ + H₂O (rozcieńczony HNO₃, o- i p-nitrofenol). Ze stężonym HNO₃ powstaje 2,4,6-trinitrofenol (kwas pikrynowy): C₆H₅OH + 3HNO₃ → C₆H₂(NO₂)₃OH + 3H₂O.
Aldehydy i ketony: próby Tollensa i Trommera (rozszerzenie)
- Aldehyd = reduktor. W próbach Tollensa i Trommera aldehyd utlenia się do kwasu (lub jego soli), a metal się redukuje.
?Próbny sprawdzian
Pytania z każdego tematu działu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź z wyjaśnieniem.
Produktem reakcji CH₃CH₂Br z wodnym roztworem NaOH jest
- Aeten
- Betyn
- Cetanol
- Detan
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: etanol – Jon OH⁻ zastępuje Br⁻ (substytucja nukleofilowa).
Produktem reakcji CH₃CH₂Br z alkoholowym roztworem KOH (ogrzewanie) jest
- Aeter dietylowy
- Betanol
- Cetyn
- Deten
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: eten – Zachodzi eliminacja HBr i powstaje wiązanie podwójne.
Dlaczego jon OH⁻ atakuje węgiel w CH₃Br?
- AWęgiel ma cząstkowy ładunek dodatni
- BWęgiel ma wolną parę elektronową
- CBrom ma ładunek 2+
- DWęgiel jest rodnikiem
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: Węgiel ma cząstkowy ładunek dodatni – Brom jest bardziej elektroujemny, więc węgiel ma ładunek δ⁺ i przyciąga nukleofil.
Produktem łagodnego utleniania propan-2-olu jest
- Apropanon
- Bpropen
- Ckwas propanowy
- Dpropanal
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: propanon – Alkohol II-rzędowy daje keton.
Produktem utleniania etanolu do aldehydu jest
- Aetanal
- Bkwas etanowy
- Cpropanon
- Detan
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: etanal – Alkohol I-rzędowy daje najpierw aldehyd: CH₃CHO.
Który alkohol nie ulega łagodnemu utlenianiu?
- Abutan-1-ol
- Betanol
- Cbutan-2-ol
- D2-metylopropan-2-ol
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: 2-metylopropan-2-ol – Węgiel z grupą –OH nie ma atomu wodoru, a taki alkohol jest III-rzędowy.
Fenol reaguje z NaOH, a etanol nie, bo fenol
- Ajest aldehydem
- Bjest zasadą
- Cnie ma grupy –OH
- Dma charakter słabego kwasu
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: ma charakter słabego kwasu – Pierścień zwiększa kwasowość grupy –OH, więc powstaje fenolan.
Obserwacja po dodaniu wody bromowej do fenolu to
- Abiały osad
- Bbrak zmian
- Codbarwienie bez osadu
- Dczerwony osad
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: biały osad – Powstaje nierozpuszczalny 2,4,6-tribromofenol.
Fenol z roztworem FeCl₃ daje barwę
- Afioletową
- Bżółtą
- Czieloną
- Dbrak barwy
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: fioletową – Fenol z jonami Fe³⁺ tworzy barwny kompleks.
Obserwacją w próbie Tollensa jest
- Aniebieski osad
- Bceglastoczerwony osad
- Clustro srebra na ściankach probówki
- Dbiały osad
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: lustro srebra na ściankach probówki – Jony Ag⁺ redukują się do metalicznego srebra.
W próbie Trommera powstaje
- Aczarny osad CuO
- Bceglastoczerwony osad Cu₂O
- Cniebieski osad Cu(OH)₂
- Dlustro srebra
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: ceglastoczerwony osad Cu₂O – Cu(OH)₂ redukuje się do Cu₂O.
Ile moli Ag powstaje z 1 mola etanalu w próbie Tollensa?
- A3
- B1
- C2
- D4
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: 2 – Etanal oddaje 2e⁻, a każdy jon Ag⁺ pobiera jeden elektron.
Sprawdzian już blisko? Zrób test z całego działu
10 losowych pytań z tematów działu, wynik w procentach i ocena od 1 do 6. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.